DE STILTE VAN HET LAND 1978
brengt Zjef weer nadrukkelijker op de radio.
Ik herinner me een handvol liedjes van deze plaat.

Vooreerst is er zijn radiohit Tussen Antwerpen en Rotterdam
dat hij ook daadwerkelijk onderweg tussen beide steden schreef.

Daarnaast is er de een paar jaar eerder geflopte single De Massa.
Aanvankelijk in een wat misplaatste rockabilly versie, maar voor
deze langspeler weer in een prozaïsche Vanuytsel jasje.

(b-kant van de single was het al even misplaatste Ga in het Klooster)

En ik herinner me het lied België nog zeer helder van op de radio.
Vanaf deze plaat gaat Zjef soms behoorlijk laconiek zingen
om zijn eerder ironisch getinte liedjes kracht bij te zetten.

Laat Alleen Mijn Goede Vrienden over is weer zo'n klassieker.
Maar het echte prijsnummer van deze plaat is het titellied.

Op De Stilte van het Land probeert Zjef De Zotte Morgen
zowel tekstueel als muzikaal naar de kroon te steken, en ...
hij slaagt met verve in die opdracht: voor mij een van de mooiste
Vlaamstalige teksten die er ooit geschreven zijn ...

DE ZANGER 1976
is een wat mistige plaat geworden.
Zjef is hier behoorlijk verwijderd van het chanson
dat hem zo geliefd en populair maakte.

De hoes vertelt ons dat Jean Blaute hier producer is (zijn debuut?).
Ik lees ook de muzikale inbreng van een ander Vlaams talent: Tars Lootens.
Beide muzikanten drukken een stempel op de plaat.

De nummers hebben een lange, gemiddelde speelduur.
Zjef wil hier zelf vooral vertellen, maar laat de muzikanten vrij
om naar believen te arrangeren en in te kleuren.

De Zanger is een luisterplaat, waar je moeilijk favorieten kunt uitpikken.
Het is ook op verzamelaars zijn minst geciteerde album.

Soms Wanneer Jij Er Niet Bent is misschien het bekendste nummer.

DE ZOTTE MORGEN 1970
is van zo'n hoog niveau dat het bijna intregraal
voor het beste van Zjef Vanuytsel zou kunnen doorgaan.

Heel wat van deze liedjes werden in de jaren 70 grijsgedraaid
op de Vlaamse radion en zitten in ons muzikaal geheugen gegrift.

De Zotte Morgen zelf is een pastorale klassieker van formaat
en de overgang in Houten Kop heb ik altijd erg geniaal gevonden.
Van landelijke poëzie naar bruine kroegen folk ...

Ik schrijf folk, maar dit album ruikt verduiveld lekker naar jazz.
Jammer dat Zjef die jazz accenten op zijn latere albums weglaat.

De nacht vind ik een juweeltje van een lied.
De perfecte tegenhanger van Zotte Morgen en naar mijn aanvoelen
had het nummer beter gewerkt aan het eind van het album.

In plaats daarvan grijpt Hop Marlene terug naar de kroegmuziek
van Houten Kop ... volgens sommige bronnen ook een single.

Ik Weet Wel Mijn Lief klinkt als een barok kamerorkest.
Het instrumentale arrangement is dan ook bijzonder mooi.

Wij Zijn Ze drukt de jazzpedaal in ... tekstueel tracht Zjef
het Nederlands te laten huppelen zoals Boudewijn De Groot
dat doet op zijn eerste platen. Maar Vanuytsel is geen Lennaert Nijgh.

Je Kunt Niet Zonder de Anderen is een bezinning op muziek.
Vaak gebruikt tijdens catechesemomenten, maar het lied heeft
dan ook een tekst die zo waar is dat je als luisteraar deemoedig
het hoofd moet buigen en je hoed afdoet voor deze kunstenaar.

Een wereldplaat in Vlaanderen.

ER IS GEEN WEG TERUG 1973
laat een Zjef zien die het bijwijlen uptempo en jazzy timbre
van zijn eerste album ruilt voor een introverter geluid.

Er Is Geen Weg Terug, beweert het titellied dan ook.
Zitten er in De Zotte Morgen nog wat sprankeltjes jeugdigheid,
dan valt deze tweede plaat vooral op door zijn volwassen karakter.

Liedjes zoals Zal Je Dan Nog voor Me Zorgen
en Toch Is Ze Zo Lief behoren tot de zoetere koek.
Ze werden (en worden) veelvuldig op de radio gedraaid.

Maar het meest tot de verbeelding spreekt wellicht Lusi.
Daarin slaagt Vanuytsel erin om een zeer bevreemdend,
bijna psychedelisch lied te brengen ... dat voor mijn part lichtjes
qua sfeer naar Lucy (toevallig?) in the Sky with Diamonds neigt ...

Met Er Is Geen Weg Terug bevestigt Zjef Vanuytsel zijn talent.
In 1974 verschijnt een zeer ingetogen single: Salut en de Kost.
Kondigt Zjef hier voor de eerste maal zijn afscheid aan?

TEDERHEID 1983
klinkt als een voorzichtige zwanenzang.
Liedjes schrijven kan hij nog, maar de wat meer gesofisticeerde
jaren 80 productie snoeit in de ziel van een kleinkunstplaat.

We zitten in het nederpop tijdperk en Nederlandstalig moet hip klinken.
Zjef is niet hip, zijn albums zijn als vaten rijpende wijn.

Kant 1 valt behoorlijk matig uit, vind ik. Alleen Samen
en Tederheid kunnen me lichtje bekoren, maar nummers
zoals De Vlindertjes van de Nacht klinken als soft disco.

Kant 2 is gelukkig beter, met de akoestische gitaar in Zakeman.
De tekst is echter iets te clicheematig geitenwollensokken protest ...

Het tedere Mijn Beste Vriendin is van een onverwachte eenvoud.
Hier keert Zjef terug naar zijn verhalend chanson medio jaren 70.

En dan redt de radiovriendelijke single Winter het album.
Met een warme jazz toets (zoals ook Wim De Craene dat kon).

Schuldig is een hoorbare Randy Newman cover
en de afsluiter Ver van Huis legt de vinger op de wonde.
Zjef is in de jaren 80 verder van huis dan ooit.

Er zou nog een singletje volgen in 1986: De Voetballer / Voetbal.
Een grappig, maar geslaagde ode aan koning voetbal
met commentator Rik De Saedeleer in een gastrol.

Wonderlijk dat hij in 2007 toch nog met een nieuwe plaat kwam.

AFTERBURNER 1985

Twee baarden, één Beard en een rode bolide.
ZZ Top continueert het succes van Eliminator op Afterburner.
Nog meer sequencers ... dansmuziek met ballen.

Sleeping Bag is ijzersterk.
Glitterbal en plateauzolen: ZZ Top nodigt uit ten dans.
Zoeken naar de juiste groove ... pas op voor die baard tussen de rits.

Stages rockt recht voor zich uit en heeft hitpotentie.
Lijkt op Huey Lewis & The news met iets meer stof en gruis.
ZZ Top begeeft zich op gewaagde mainstream paden.

Woke up with Wood zit dicht bij het songmateriaal op Eliminator.
Maar het nummer verrast niet echt meer ... déja entendu.
Het ontbreekt dit album aan meezingbare refreinen.

Rough Boy is de tweede winnaar (na Sleeping Bag).
Bijzonder subtiele ballad (zie ook I Need You Tonight op Eliminator).
Straatlantaarns reflecteren in de plassen op het beregende asfalt.

Can't Stop Rockin' staat onder hoogspanning: sequencers alom.
Dit nummer maakt de vuist die op de meeste andere tracks ontbreekt.
Ik zie Tina Turner al een beentje strekken op deze gladde rocker.

Planet of Women heeft opnieuw de betere riff.
Over het algemeen ligt het tempo op Afterburner hoger dan op Eliminator.
Dat resulteert in minder variatie en meer vervlakking.

I Got the Message begint als een synthpop hit.
Gitaarsplinters tussen een opgefunkte discobeat.
Eén van de beste nummers op Afterburner.

Velcro Fly slaat de bal mis.
Hier hoor ik alleen nog maar een dance beat.
Solerende gitaren trachten de afwezigheid van de song te maskeren.

Dipping Low (in the Lap of Luxury) probeert het broertje
van Gimme All Your Lovin' te zijn ... te goedkoop om te geloven.
Hier wankelt het album tussen 3 en 4 sterren.

Delirous grijpt terug naar de potente (hard)rock
van I Got the Six op Eliminator ... bijna een verademing.
Eén van de weinige nummers dat zich losmaakt van de discobeat.

Afterburner is een plaat voor in de auto.
Rustig cruisen door een betonnen landschap.
Een plaat om de avond mee te beginnen: brullend motoren.
Veel geblaat en weinig wol ... het is mooi geweest.

ELIMINATOR
is een scheur van een plaat.
Die auto, die sleutels en die meiden.
Het wapperen van de baarden en dat handgebaar in de clip.

Ik ben geen grote ZZ Top kenner,
maar hun 80s trilogie bevalt me enorm.

Gimme All Your Lovin', Sharp Dressed Man en Legs
zijn stuk voor stuk electronisch gepeperde, Texaanse rock burgers.

Zelfs het stomende Got Me Under Pressure
en de knackworst TV Dinners zijn spek voor eenieders bek.

If I Could Only Flag Her Down swingt vlotjes richting dansvloer
en ook de scheurende ballad I Need You Tonight is zonder meer subliem.

Thug en Dirty Dog bekoren me minder,
maar I Got the Six en Bad Girl (ode aan Donna Summer)
zijn heel vinnige afsluiters van kant 1 en kant 2.