Afterburner is waarschijnlijk het meest verguisde album van ZZ Top. Teveel computerbliepjes, hoorde en las ik bij verschijnen in de nazomer van 1985. Maar klopt mijn herinnering wel? In Oor was Mark van Schaick verrassend positief, getuige het fragment van diens recensie in het MuMe-topic OORdelen (even scrollen). Het album piekte in november ’85 twee weken op #23, ondanks het ontbreken van hitsingles. Kanttekening: Rough Boy zou in 1992 dankzij het verschijnen van hun Greatest Hits alsnog een bescheiden #81 halen.

Tijd om eens met frisse oren te controleren in hoeverre de digitale geluiden afbreuk doen aan de typische blueshardrock van ZZ Top. En vooral of er onder de bliepjes goede liedjes zitten verscholen.
Opener Sleeping Bag swingt licht. Het mag dan een hit in de Verenigde Staten zijn geweest, in mijn auto en huiskamer doet ie niks. Vrolijker word ik van het enige nummer dat daadwerkelijk door een toetsenriff wordt gedragen, Stages; enerzijds gladjes voor ZZ Top, anderzijds groeit het liedje bij herhaaldelijk draaien in zijn bijna adult oriented rockjasje.
Woke up with Wood is steviger met de gitaar centraal, gewoon lekker. De latere single Rough Boy is als een ruige jongen met roze konijnenpantoffels aan: een ballade die me bepaald niet overtuigt.

Om het glazuur van het vorige nummer te compenseren wordt vervolgens het gaspedaal ingeduwd met ruimte voor gitaar: Can’t Stop Rockin’ (zang van bassist Dusty Hill) en op kant B Planet of Women. Iets rustiger met tikkende synthesizer is I Got the Message, gevolgd door die typische jaren ’80 grote drumsound in Velcro Fly, qua compositie een wat saaier nummer. In Dipping Low hoor ik warempel de OMD-invloeden waarover Dazzler hierboven schrijft, een aangename stamper, waarna Hill in de uptempo afsluiter Delirious nog eens in de microfoon gromt.

Het en der valt het handelskenmerk van de immer sober drummende Frank Beard op: de tamboerijn op zijn hi-hat. In tegenstelling tot wat ik hierboven bij Dibbel lees, vermoed ik dat hij juist extra druk is geweest om alle nieuwe drumgeluiden neer te zetten.
Met de teksten zullen de heren niet de literatuurprijs voor poëzie winnen, maar iets zegt me dat dit ook nooit de bedoeling was. De kenmerkende stem van Billy Gibbons kan het zonder de hogere letterkunde.

Over wat de betere en mindere nummers zijn verschil ik met menigeen, waarbij mijn eindoordeel net als bij diezelfde MuMensen verrassend meevalt. Ik heb me indertijd veel te veel laten beïnvloeden door de geluiden om mij heen. Een 7,5 zet ik om in 3,5 sterren.

Totdat ze hun hitsingles scoorden was ZZ Top in Nederland een bandje dat slechts bekend was bij hard- en bluesrockers. Ik kende ze van het Betonuur van Alfred Lagarde op de VARA-dinsdagmiddag, waar hij La Grange, Tush en Tube Snake Boogie draaide. In Oor las ik dat ze het Amerikaanse equivalent waren van Status Quo en AC/DC met hun in blues gedrenkte rock. De Popencyclopedie vermeldde dat ze tijdens een tournee een levende koe op het podium zetten om de Texaanse afkomst te benadrukken, iets waar ik al lezend hard om moest lachen.

In mijn herinnering is dit een zomerplaat, maar mijn geheugen bedriegt mij. Eerste hit Gimme All Your Lovin' kwam kort voor Kerst 1984 de Nationale Hitparade binnen, gesteund door die machtige videoclip bij Nederlands eerste muziekzender Sky Channel. In januari '85 piekte het liedje op #3. Met soortgelijke video's volgden Sharp Dressed Man (#8 in maart) en het wat saaiere Legs (#19 in mei). We zagen steeds naast drie baarden (twee fysieke en de naam van drummer Frank Beard, nog iets wat ik zo grappig vond) de nodige knappe dames plus woestijn, tankstation en vooral een knalrode 1933 Ford Coupe.

De plaat bleek heerlijk afwisselend: uptempo, midtempo, langzaam, variatie bij ieder liedje met overal wel een sterke hook, riff, break of zanglijn, gesteund door minieme synthesizers. Voeg daarbij de oersobere drumstijl van Beard, die weigert om ook maar één mep teveel te slaan, net als ik kende van Phil Rudd bij AC/DC.
De rauw-hese stem van gitarist Billy Gibbons en de nog iets rauwere van bassist Dusty Hill, die beide plaatkanten afsluit met respectievelijk I Got the Six en Bad Girl, maken dit alles af.
Alleen Thug stond me niet aan met z'n geslap op de basgitaar. Resteren tien nummers die ik op cassette opnam en frequent draaide, kennelijk vooral in de zomermaanden.

Zojuist toch nog iets nieuws ontdekt: na slotlied Bad Girl volgen op streaming enkele seconden stilte, waarna een stem 'Oh mercy!' zegt. Op elpee en (mijn) cd ontbreekt dit. Geintje van de heren.

Bij de buren staat Hollandsche feeschtmuziek op met zo'n gemakzuchtige beat eronder. Laat zij hun feestje hebben, gelukkig voor mij is daar nu Raw.

Dat doet precies wat het belooft: rauwe en onversneden rock, in blues gedrenkt, live uitgevoerd en messcherp geproduceerd. Mijn favo's uit de vroege jaren staan erop, zoals Tush en Tubesnake Boogie, als tiener bij Alfred Lagarde in diens Betonuur gehoord. Ze blijven juweeltjes.

Bovendien ontbreken zelfs twee van de hits uit de videoclipperiode niet (vanaf eind 1983 werden de baardmannen plotseling en kortstondig hip). Maar ook de minder bekende tracks zijn heerlijk, zoals het zwoele Blue Jean Blues. Wat was deze band fris gebleven; het maakt dit tot een meer dan waardig afscheid van wijlen Dusty Hill.

Wat mij verraste: de laatste jaren klonk de stem van Billy Gibbons als roestig schuurpapier, in whiskey gedrenkt. Hier echter hoor ik de stem van voorheen, ook wel weer fijn!
Sterker nog, ik zou nog wel een plaatje van ze met nieuw werk willen horen, dus met bassist Elwood Francis.

Eerder vandaag uitgeprobeerd: met Raw kun je heul lekker autorijden. Ramen open, zonnebril op. En dan meezingen: 'Haw haw haw haw' (La Grange). Ja, ik weet wat er deze zomervakantie in de auto gaat worden gedraaid...

Met Recycler keerde ZZ Top terug naar het geluid van twee albums en zeven jaar eerder. De titel lijkt te verwijzen naar het hergebruik van ouder werk, waarover ik inderdaad dit interview met Billy Gibbons en Dusty Hill tegenkwam; uit 2008 in guitarworld.com.
De productie is dik in orde met de instrumenten in goede balans en de synthesizers in een zeer bescheiden rol. Toch is er een probleempje en wel met de eerste helft, dat te vaak inspiratie mist.

Opener Concrete and Steel is sterk, maar dan is het drie nummers lang behelpen. Met My Head’s in Mississippi gaat het niveau weer omhoog, waarna ik op kant twee / track 6 eindelijk de opwinding van knalleralbum Eliminator voel.
Decision in Collision heeft namelijk niet alleen een heerlijk kort maar krachtig intro, het uptempo nummer profiteert sluw van de sequencer eronder. Ook het iets langzamere Give it Up heeft zulke digitale bliepjes, die de swingende groove versterken; met toetsenaccentjes in het refrein. 2000 Blues is langzaam en sfeervol én heeft een heerlijke gitaarsolo.
De plaat sluit af met twee nummers in de categorie “best aardig”. Met Burger Man wordt er weer stevig met de voeten gestampt, om met Doubleback een tikkeltje langzamer af te sluiten.
Dat ik bij de sterkste nummers aan Eliminator moet denken, zegt iets over de hoge kwaliteit van dat album. Eigenlijk vind ik Recycler net zo goed is als Afterburner, ondanks de sterke productie.

Verschenen in oktober 1990, toen grunge helemaal in was en ZZ Top dus niet. Fijn dat dit bandje onverstoorbaar z’n gang ging. ZZ Tops terugkeer naar meer gitaren en bluesrock zal ook die generatie muzikanten goed zijn bevallen. Met de lichte synthesizers bijna tijdloos.