Tony Wilson had OMD's demo (Electricity / Almost) al in de doos met "afgekeurd" gegooid. Zijn vrouw pikte de cassette lukraak uit die doos en speelde hem in de auto. "Dit is geweldig, deze jongens moet je tekenen." En Tony Wilson gehoorzaamde. True story.

Martin Hannett werd erbij gehaald om beide nummers op te nemen en te producen. Andy en Paul vonden hun eigen demo beter. Fac 6 bevatte daarom OMD's demo van Electricity op de a-kant en Hannetts versie van Almost op de b-kant. De 5000 exemplaren gingen als zoete broodjes maar de oplage was te klein om de hitparade te beroeren. OMD toerde met Joy Division en andere Factory bands. Maar Wilson vond Electricity toch te poppy. In zijn ogen was OMD een hitband in wording en daarom schoof hij ze door naar Dindisc, het new wave sublabel van Virgin.

Virgin bracht de debuut single opnieuw uit maar met Hannett's versie op de a-kant. OMD toerde daarna in het voorprogramma van Gay Numan. Wanneer OMD's debuutalbum klaar is begin 1980 verschijnt Electricity opnieuw op single. Ditmaal met een remix van de oorspronkelijke versie (= albumversie) en een nieuwe versie van Almost (= albumversie). De meeste nummers op OMD's debuut zaten al in hun set toen ze met JD tourden.

Als OMD aan de opvolger Organisation begint in 1980 integreren zij invloeden van JD in hun muziek. Als Curtis sterft, voorzien Andy en Paul een oude instrumental van lyrics en titelen hem Statues naar de hoes van Closer (eindelijk on topic). "The way you move..." is een referentie naar Ians live dans.

Vince Clarke koopt Electricity en is vooral gecharmeerd door de b-kant Almost. Het zal het eerste nummer worden dat hij leert spelen op zijn synthesizer. De rest is geschiedenis. De rol van OMD als synthpop pionier wordt vaak onderschat. Enola Gay gaat klassiekers als Fade To Grey en Vienna vooraf.

Het hoesontwerp van Peter Saville voor Electricity is het begin van een lange artistieke vriendschap met OMD. Tot en met Junk Culture ontwierp hij al hun hoezen. Leg die van New Orders Movement maar eens naast die van OMD's Architecture & Morality.

HEART & SOUL box set 1997

Een kleine 10 jaar na Substance verscheen deze box
die trachtte al het officieel verschenen Joy Division werk te verzamelen
en daar bijna in slaagde. Laat ik alvast vertellen dat ik het erg jammer vind
dat men niet alle acht Peel Sessions tracks heeft toegevoegd.

Enkel Exercise One (46), Love Will Tear Us Apart (58) en Colony (59) zijn Peel Sessions.

Er is ook nog het unreleased Warsaw album.
Daarvan slechts 3 tracks: het unieke The Drawback (43), Interzone (44) en Shadowplay (45).

Er mag gezegd worden dat de trackkeuzes voor beide releases weloverwogen zijn.
Je hoort interessante, alternatieve versies van de bekende nummers in kwestie.

De eerste 2 CDs van deze box verzamelen alle officieel voor Factory uitgebrachte songs.
Met probeert daarbij de chronologie te respecteren, wet een chaotische tracklijst oplevert.
Toch is ook daar één afwezige te bespeuren: de 2de versie van Love Will Tear Us Apart
zoals die is terug te vinden op de dubbele b-kant van de single ontbreekt in de box.
Die vind je wel terug als track 1 op Permanent: Joy Division 1995 (1995).

En As You Said, het titelloze instrumentaaltje van de flexi disc Komakino / Incubation
duikt pas op in de tracklijst van CD3. Op die 3de schijf staan de lekkerste brokken
voor de verzamelaar met naast al vernoemde citaten uit de Peel Sessions
en het Warsaw album voorbeelden uit alternatieve studio sessies.

Zo zijn er de primitieve demo's van Ceremony en In a Lonely Place en een oudere versie
van Atmosphere dat toen nog Chance heette. Op de 4de live CD zat ik niet te wachten.
Maar het lijkt wel of zo'n live schijf er bij overzichtsboxen bijhoort (doch niet aan mij besteed).

Er zit nog één verrassing in de box.
Op de twee eerste schijfjes tref je nergens Walked in Line aan.
De andere nummers die op Still verschenen staan er wel op.

Walked in Line staat op het 3de schijfje en wie goed luistert hoort wel degelijk
een verschil met de versie op Still. Walked in Line werd net als The Kill en The Only Mistake
opgenomen tijdens de Unknown Pleasures sessies, maar van overdubs voorzien door New Order
voor de Still release. Hier hoor je Walked in Line uit de UP sessies zonder overdubs.
Klinkt opvallend hard als het andere materiaal van dat debuutalbum.

En ja, voor de puristen. Voor de live versie van Sister Ray zal je toch Still moeten kopen.
Een aantal live tracks van CD4 keert trouwens ook terug op schijf 2 van de UP deluxe.

Als men nu die live nummers had vervangen door het ontrbrekende studiowerk,
dan zou men echt hebben kunnen spreken van een complete JD anthology.
Maar dan zou niemand nog de gewone CDs kopen en dat mag niet.

ps. De vijf oerdemo's van Warsaw staan ook niet op de box.
Daarvoor moet je kijken op Warsaw (1994) die ook het unreleased album aanbiedt.

STILL 1981

Still en Movement ... albumtitels die me blijven intrigeren.
Was deze compilatie met moeilijk vindbaar en onuitgegeven materiaal
een manier om definitief een punt te zetten achter het verhaal van de groep?

Het was in ieder geval een antwoord op de wildgroei aan bootlegs
die na Ians dood voor hoge bedragen op de zwarte markt verschenen.

Toch is Still niet compleet. Zie Substance (1988).
En dan zijn er de onuitgegeven nummers die door de prille
New Order overdubd werden in de studio om ze meer "body" te geven.

Glass en Dead Souls zijn volgens mij onaangeroerd gebleven
en verschijnen dus in de vorm waarin ze ook officieel gereleased werden.

Exercise One en The Sound of Music zouden overdubde
versies zijn van de Peel Sessies, maar ik weet niet of dit wel klopt.
Zijn de nummers niet overdubd van door JD zelf opgenomen versies?
En zijn ze daadwerkelijk overdubd? Wie zal het zeggen?

They Walked in Line en Ice Age zijn terug te vinden op
het nooit uitgebrachte Warsaw album, maar niet in deze versies.
Die zijn ook afkomstig van latere studio sessies.

They Walked in Line en The Kill zouden onafgewerkte producten
uit de Uknown Pleasures sessies zijn, en ik herinner me zelfs dat They
Walked in Line in zijn onoverdubde versie op de Heart & Soul box staat.
Dat kan je goed horen ... leunt dichter aan bij oa Wilderness.

The Kill heb ik altijd een vreemd nummer gevonden.
Er bestaat een totaal ander nummer met dezelfde titel
op de legendarische 5-track demo van Warsaw.

The Kill op Still is voor mij het meest duistere JD nummer.

En dan is er The Only Mistake, waarvan gezegd wordt
dat dit nummer het meest door New Order onder handen is genomen.
Zou ook uit de Unknown Pleasures sessies stammen,
maar geraakte nooit verder dan een demo versie.

Veel "van horen zeggen" en weinig "officieel bevestigd".
Bij deze leg ik de bal in het kamp van de JD sessie deskundigen
om enige achtergrond en inzicht te verschaffen in dit Still album.

De live versie van Sister Ray is geslaagd en legt terecht
een lijn tussen Velvet Underground en Joy Division.

Het idee om het allerlaatste live concert toe te voegen
op deze dubbelelpee vind ik ook gepast. Van het premature
Ceremony tot aan het definitieve orgelpunt Digital.

Joy Division is tot stilstand gekomen.
New Order zet zich in beweging.

SUBSTANCE 1988

Substance is de eerste en enige verzamelaar van Joy Division die hout snijdt.
Het volstaat om hier de albums Unknown Pleasures en Closer aan toe te voegen.
Wil men nog meer, dan worden de Peel Sessions en Still ten zeerste aanbevolen.

Substance verscheen in 1988 gelijktijdig op vinyl en CD.
De vinyl editie telde enkel de 10 eerste tracks die gemakkelijkheidshalve
de a-kanten kunnen genoemd worden. De CD voegde daar
met tracks 11-17 de zogenaamde b-kanten aan toe.

Toch ontbreken twee songs om van deze collectie de ultieme set te maken.
Met name het aanvankelijk titelloze instrumentaaltje As You Said (zie Komakino)
en de alternatieve, en eigenlijk eerste versie van Love Will Tear Us Apart
(terug te vinden op de b-kant van zowel de 7" als 12" release).

Warsaw en Leaders of Men opende beide kanten van JDs eerste, in eigen beheer uitgebracht ep.
De door punk beïnvloede songs dateren vanuit de periode dat de band nog als Warsaw optrad.
De ep werd kort na de naamsverandering uitgebracht op 7" en later opnieuw op 12".
No Love Lost en Failures zijn telkens het tweede nummer op elke plaatkant.

De 4 nummers duiken later in licht herwerkte vorm op
als JD in 1978 een eerste album opneemt dat echter nooit het daglicht zag
tenzij op talloze bootlegs en op de zogenaamde Warsaw CD.

Digital en Glass zijn JDs eerste opnames voor het Factory label.
Ze verschenen op een dubbele 7" sampler met songs van 4 bands.
Vooral op Glass is de vernieuwende aanpak van producer Martin Hannett al hoorbaar.
Glass verscheen later op Still. Digital ook, maar in een live versie van JDs laatste concert.

Autosuggestion en From Safety to Where zijn twee leftovers van de Unknown Pleasures sessies.
Beide nummers werden uitgeleend aan een ander independent label en daar ook officieel gereleaset.
Duidelijk hoorbaar zelfs omdat Martin Hannett gelijkaardige productietechnieken gebruikt.
Leg Safety to Where bijvoorbeeld maar eens naast Candidate.

Uit diezelfde UP sessies stammen ook They Walked in Line en The Kill.
Beide zijn inclusief New Order studio overdubs terug te vinden op Still.

They Walked in Line staat in zijn originele versie (zonder overdubs) op de box Heart and Soul.
En tenslotte The Only Mistake dat zijn demoversie nauwelijks ontgroeid was en behoorlijk
wat New Order oplapwerk kreeg alvorens het op Still gepresenteerd kon worden.

Transmission / Novelty en Love Will Tear Us Apart / These Days
zijn de twee enige Factory singles die Joy Division ooit heeft uitgebracht.
Transmission en Novelty zijn nummers die ouders zijn dan het UP album,
maar de single versies werden na het album opgenomen.

Er bestaat nog een andere versie van Love Will Tear Us Apart
(eigenlijk de 1ste versie) die op de 7" en 12" vinyl single verscheen,
maar op CD enkel is terug te vinden op de Atmosphere CDsingle uit 1988
of de voor de rest volstrekt overbodige verzamelaar Permanent uit 1995.

Atmosphere / Dead Souls zag het levenslicht bij het Franse Sordide Sentimental.
Uit dezelfde sessies onthouden we ook versies van Ice Age en Something Must Break.
Opnieuw op Still uitgebracht en voorzien van de nodige overdubs.

Let Something Must Break (Still versie) maar een naast de originele opname
(terug te vinden op de Heart and Soul box). Het gaat om dezelfde opname, maar
productioneel bijna onherkenbaar opgesmukt. Echt interessant om te vergelijken.

She's Lost Control is een heropname van de UP track
en werd nav een mogelijke doorbraak in de US (de tournee die er nooit kwam
omdat Curtis zich had verhangen het weekend dat aan de US trip vooraf ging)
in de US op 12" uitgebracht met Atmosphere op de b-kant.

Incubation / Komakino zijn leftovers van de Closer sessies
die samen met het hier ontbrekende As You Said op een gratis flexi disc
waren terug te vinden die tijdens optredens (en in winkels) werd uitgedeeld.

UNKNOWN PLEASURES 1979 (een impressie)

Een ontdekkingsreis naar de spelonken van de humane ziel.
En een confronterend portret van het bizarre gedrag van de mens.
Twee sporen en twee plaatkanten: een outside en een inside.

01. DISORDER

I've been waiting for a guide to come and take me by the hand ...

Ian Curtis gidst ons persoonlijk het album in.
Muzikaal zo geniaal en meteen ook het handelsmerk van de band.
Verende drums, melodische bas en verscheurde gitaren.
Daartussen slalomt een wanhopige bariton.

Disorder lijkt letterlijk Ians lijflied: ik zie hem verkrampt
dansend een weg banen door de gangen van zijn eigen poëzie.

I've got the spirit but lose the feeling ...

02. DAY OF THE LORDS

Een stap terug naar Warsaw. Naar No Love Lost.
The House of Dolls. Ian is opnieuw de ooggetuige en ziener.
Hij schetst het verval van deze wereld in potloodgrijs.
.
I've seen the nights filled with bloodsport and pain
And the bodies obtained ... the bodies obtained

Muzikaal horen we een melancholische zwaarmoedigheid
die we nadien bij veel postpunk bands zullen terugvinden.
Maar er schuilt ook venijn tussen de notenbalken.

Where will it end ... where will it end ...

03. CANDIDATE

Tekstueel enigmatisch.
Muzikaal kaal tot op het bot. Ians smeekbede.
Over een presidentskandidaat die het volk verraden heeft?
Of over een falen in de liefde? Onduidelijk wie de ik-figuur is.

I tried to get to you ... oh how I tried to get to you ...

04. INSIGHT

Martin Hannett kleurde UP in met een snuifje elektronica.
Op sommige nummers strooide hij misschien iets te kwistig.
De mechanische liftdeuren dragen bij tot de fabriekssfeer.
Maar de stuiterende laserbeams roepen vraagtekens op.

Tears of sadness for you - more upheavel for you
Reflects a moment in time - a special moment in time

Ian schrijft het testament van zijn jeugd.
De tekst had niet misstaan op het tweede album Closer.
Maar hier heerst nog de aanvaarding, later komt de berusting.

But we remember when we were young ...

05. NEW DAWN FADES

Eén van de mooiste liefdesliederen ooit gemaakt.
Het beschrijft het uiteendrijven van twee mensenharten.
Een prelude op Love Will Tear Us Apart.

Oh, I've walked on water, run through fire
Can't seem to feel it anymore

Maar het nummer is ook een muzikaal statement.
Een blauwdruk van wat men postpunk zou gaan heten.
De trage, soms slepende rock met beschouwende tekst
vormt uiteindelijk de muzikale erfenis van Joy Division.

A change of speed, a change of style ...

06. SHE'S LOST CONTROL

Ian beschrijft de pathologische medemens.
Koorddansend op de grens tussen ziekte en stoornis.

And she turned to me and took me by the hand and said ...

Een echo van: I've been waiting for a guide to come and take me by the hand ...

Zijn toenemende epilepsie maakten van het nummer
zijn eigen macabere dodendans. Klikkend drums veroorzaken
kortssluiting in het brein. Machtige basakkoorden. Snijdende gitaar.

But she expressed herself in many different ways and said ...

07. SHADOWPLAY

Wachtend op Godot. De zoektocht naar God.
En hem dan vinden in de vermoorde medemens.

To the centre of the city where all roads meet - waiting for you ...

Met het nodige schuldbesef: de mens heeft
met de medemens ook God gedood.

I let them use you for their own ends ...

08. WILDERNESS

I travelled far and wide through many different times ...

In Wilderness, uptempo en gedreven, is Ian zelf de gids.
Hij loodst ons doorheen de geschiedenis en confronteert ons
met het anonieme leed van de mensheid (eens te meer ooggetuige).

I saw the tears as they cried - they had tears in their eyes ...

09. INTERZONE

Dit is het nummer dat muzikaal het hardst teruggrijpt
naar Joy Divisions begindagen .Warsaw periode, met een tekst
die mijns inziens niet helemaal in het Unknown Pleasures plaatje past.

Er is een tweede stem toegevoegd aan de oorspronkelijke tekst.
Het lijkt eerder op een parafrasering van een spannende filmscene.
De ik-figuur zoekt zijn vrienden in een dode stad: vervreemding.

10. I REMEMBER NOTHING

De ultieme vervreemding: de totale communicatieve inertie.

Me in my own world - yeah you there beside
The gaps are enormous - we stare from each side

De hele song drijft op één lange dreun.
Muzikaal horen we de soundtrack bij het verval.
Lange, logge tonen en krakend glas.

Unknown Pleasures is voor mij als een noodrem.
Enkel het glas breken als het nodig is. Doorheen de jaren
is het album met mij vergroeid geraakt. Ik draai het nog zelden.
But we remember when we were young ...