Twee jaar geleden rond deze tijd plaatste ik een recensie bij OK Computer waarin ik aangaf dat na lang proberen en luisteren het spreekwoordelijke kwartje was gevallen, voor zover dat mogelijk is bij de enorm complexe en gelaagde muziek van Radiohead. Het internet afstruinende naar besprekingen van In Rainbows levert, zoals eigenlijk elk album van Radiohead doet, een karrevracht aan zowel lof- als klaagzangen op. Het is exemplarisch voor de verdeeldheid die de muziek die Yorke, Greenwood, O'Brien en Selway als collectief maken, waarbij men overwegend positief tot zeer positief is en de criticasters wijzen op het hoogdravende, asbtracte 'geneuzel' dat de band produceert. Nu op deze druilerige avond stort ik me voor de zoveelste maal op In Rainbows. Gewoon, omdat ik in zo'n bui ben en voel dat dit album op dit moment de juiste is om te draaien en om in op te gaan.

Op In Rainbow leveren de mannen van Radiohead niet tien 'nummers', maar tien muzikale blauwdrukken af. Sfeerschetsen die even ongrijpbaar en onbegrijpelijk als bloedmooi, ontroerend en fris zijn. Cryptische teksten, gebroken texturen, verborgen en onontcijferbare patronen bieden een mysterieus, raadselachtig en verscheiden palet aan allerhande echte menselijke emoties, gemoedstoestanden en denkbeelden. Een hallucinante samensmelting van mooie, pijnlijke, opwindende, deprimerende, verdrietige, vrolijke, angstige en bewonderingswaardige gevoelens die ons confronteren met de rauwe echtheid van het leven als mens in al zijn facetten. Muziek kan nagenoeg niet dieper snijden dan dat.

Is het kwartje daarmee dan gevallen voor In Rainbows? Het antwoord is ambigu, zoals eigenlijk deze hele plaat één groot ambigu, raadselachtig vraagstuk is en blijft. Het is dé grote paradox die wat mij betreft achter deze meest kleurrijke plaat van Radiohead schuilgaat. Zo doet de muziek de titel van de plaat eer aan. Want ik begrijp de In Rainbows niet. En ik kan ook niet begrijpen waarom ik het niet kan begrijpen. Maar dat is juist de kracht, de schoonheid en mijns inziens misschien ook wel de bedoeling van deze plaat. Het is de frustratie van het je stuk redeneren op het onbegrijpelijke, een exercitie die stiekem ook wel ergens voldoening geeft ondanks zijn ogenschijnlijke zinloosheid; het naarstig reiken naar het ontastbare, wetende dat het onbereikbare een inherente onmogelijkheid met zich meedraagt; de pracht van het ondenkbare, trachtende de onmiskenbare grenzen van de imaginaire fantasie te ontvluchten.

Daarmee is de sleutel tot In Rainbows om de plaat te luisteren met dezelfde onbevangenheid als waarmee de plaat vraagt om geluisterd te worden. Analytische categorieën en doordachte one-liners om het plat te recenseren gaan voorbij aan het hart van dit werkstuk van Radiohead. Maar wáár het hart zit en wát het precies is...

Het kwartje is hier dan ook eindelijk spreekwoordelijk gevallen, voor zover dat kwartje überhaupt in zijn volledigheid wil vallen bij de muzikale uitspattingen die Radiohead op de wereld heeft losgelaten. Bij The Bends duurde het al een hele poos voordat ik dat album volledig op waarde kon schatten, en nu begint dan ook eindelijk OK Computer - gezien als het magnum opus van dit toch wel legendarische Britse muziekinstituut - hier bij mij te landen en indruk te maken.

Dit album bevat een hele trits aan geraffineerde composities, gevuld met dromerige, meanderende zanglijnen en diepe lagen die een onnoemelijke verscheidenheid aan muzikale rijkdom herbergen. Bij dat laatste doel ik uiteraard voornamelijk op het enorme arsenaal aan elektronische keyboards en synthesizers die op dit album worden ingezet. Op OK Computer dienen die elektronische middelen veelal als een aanvulling op composities die in de basis zijn afgestemd op drums - bas - gitaar, maar op latere albums van de band zouden ze een veel prominentere plaats in het wapenarsenaal van de band in gaan nemen. Dit zijn enkele observaties die ik relatief veilig durf te maken, maar er is nog zoveel meer muzikaal moois te bespeuren te ontdekken in deze plaat. Het lijkt me typisch zo'n album dat met de jaren beter en beter wordt. Wat dat betreft overrompelt OK Computer me - enigszins tegen de verwachtingen in eerlijk gezegd - steeds elke luisterbeurt opnieuw, en wie weet blijft dat ook nog wel even zo..

Toch wil ik ook even stil staan bij de vraag der vragen op het gebied van OK Computer. Want het album is absoluut en ontegenzeggelijk een goed, eigenzinnig, vooruitstrevend, fascinerend en complex-gelaagd album, maar is het zo goed dat het - volgens mijn mede-MusicMeteraars althans - het beste album ooit mag worden genoemd? Naar mijn bescheiden mening doet dat predikaat dit album te veel eer aan; er zijn mijns inziens een hele hoop albums uit de top 250 die ik boven OK Computer zou zetten, met alle respect. Dat zeg ik nu, maar hierboven valt ook te lezen dat OK Computer me elke luisterbeurt opnieuw weet te overrompelen en verbazen dankzij de enorme gelaagdheid en hoeveelheid aan details die de songs kleuren. En ook dat het een hele poos duurde voordat het kwartje überhaupt wilde vallen.

Geredeneerd vanuit een vogelpersectief op het gehele oeuvre van de band dient OK Computer mijns inziens gezien en beluisterd te worden als de ultieme middenweg van het prillere en rockendere Radiohead van Pabo Honey en The Bends enerzijds en het volwassenere, experimenterende en elektronischere Radiohead van Kid A, In Rainbows en A Moon Shaped Pool anderzijds. OK Computer heb ik gevoelsmatig eindelijk enigszins op waarde weten te schatten, maar misschien duurt het wel weer zo'n enorme poos voordat ik erachter ga komen dat dit album misschien dan toch het beste album ooit blijkt te zijn en dat ik dan toe moet geven dat de andere users toch gelijk bleken te hebben.

De tijd zal het leren.

Cursed by the Crown, een zeer fijne plaat als je het mij vraagt. Hierboven is de naam Deafheaven al een aantal keer aan de orde gekomen. Persoonlijk vind ik Deafheaven wat authentieker, venijniger, emotioneler en dus ook beter dan Räum. Dat neemt niet weg dat ik behoorlijk genoten heb van deze plaat, die over de gehele linie een zeer beklemmende, broeierige sfeer laat horen.

Ten eerste is er de zang. madmadder sloeg mijns inziens de spijker al behoorlijk op zijn kop. De beste man bezit over een fijne, ijzige scream waar menig black metal zanger nog een puntje of twee aan kan zuigen. Hij doet me dan ook heel erg denken aan George Clarke, de zanger van Deafheaven, hoewel hij nog een aantal registers hoger zit in zijn stemgeluid dan de zanger van Räum. Maar goed, een vergelijking met George Clarke mag als een groot compliment worden ervaren!

Waar Deafheaven in zijn akkoordenkeuze overigens kiest voor tonen die ietwat melodieuzer en emotioneler zijn (ik heb het geloof ik ergens 'bittersweet' genoemd om dat te omschrijven) merk ik dat Räum op dit vlak meer neigt naar de wat guurdere, zwartgeblakerde en zodoende traditionele tonen van de blackmetal. Toch een nuanceverschil dus met Deafheaven. Bovendien verwerkt Deafheaven veel meer shoegaze invloeden in haar totaalgeluid, iets wat ik hier toch niet echt terug hoor.

Daarnaast ben ik erg gecharmeerd van de verschillende ademruimtes die de band inpast binnen de composities, zoals bijvoorbeeld te horen is in het nummer 'Fallen Empire' (vanaf ongeveer minuut 5:02). Het zorgt ervoor dat ik echt mee wordt gezogen in de muziek en even de tijd en ruimte krijg hetgeen te verwerken dat zopas op me af is gevuurd. Een goede keuze dus!

Een plaat die uitnodigt tot enkele herbeluisteringen, zoveel is duidelijk. Ik merk dat mijn twee à drie luisterbeurten, waarbij al wel aardig wat puzzelstukjes op de goede plek zijn gevallen, nog niet helemaal voldoende zijn. Er gebeurt namelijk toch behoorlijk veel: kleurrijke blackmetal riffs, veel verschillende passages binnen de composities en talrijke saillante details op de achtergrond. In ieder geval ontzettend bedankt voor de tip, ik heb er zeer van genoten! Wellicht meld ik me later nog een keer.

Dit album komt wel erg hard binnen, vooral vanwege de zeer herkenbare thematiek die Sjöblom hier bezingt. Bovendien staat Friendship vol met interessante, sprankelende en bovenal frisse ideeën, motieven en melodieën. Werkelijk een lust voor het oor en eens wat anders dan van die retro-albums waarbij oude jaren '70-melodieën keer op keer worden geherkauwt en uitgemolken.

They Fade vind ik thematisch en tekstueel het sterkste nummer van de plaat, maar het muzikale prijsbeest is toch wel het bijna veertien minuten klokkende Friendship. Buitencategorie werd het hier eerder genoemd. Wat mij betreft is daar geen woord aan gelogen.

Sjöblom bewijst zo toch wel een meesterbrein binnen de progressieve rockscene te zijn. Waarom komt hij eigenlijk niet naar voren in dergelijke discussies? Steven Wilson krijgt altijd de veren in zijn reet gestoken, maar eerlijk gezegd vind ik de muziek van Sjöblom veel interessanter en bovenal leuker om naar te luisteren. Hopelijk blijft hij dit soort albums in de toekomst maken. Ik ben in ieder geval fan!

Toch een lichte tegenvaller. House of Light is met afstand het beste nummer van deze plaat en hoort zeker tot het beste materiaal dat de band überhaupt uit heeft gebracht. Water & Time kan er ook mee door en de opener vind ik charmant. De andere nummers hebben bij vlagen hun noemenswaardige elementen, maar als gehele album bezien valt dit toch tegen in het licht van knallers als Where Owls Know My Name en The Work.

Het is prijzenswaardig dat Rivers of Nihil ondanks een rumoerige tijd met wat personele wisselingen toch vooruit durft te kijken en niet bang is om keuzes te maken. Een nummer als House of Light biedt perspectief voor de toekomst, maar wat mij betreft hoeft er niet een stilistisch vervolg op dit self-titled abum te komen.

In de nieuwste ladder van de Prog Ladder 2022 staat het nummer Escalator Shrine van deze fantastische Poolse band. Ter voorbereiding op mijn puntverdeling van de desbetreffende ladder heb ik dat nummer beluisterd, en ben ik tot de conclusie gekomen dat ik me als de sodemieter meer moet gaan verdiepen in Riverside. Het gros van de albums van de Polen ken ik namelijk wel, alleen allemaal vrij oppervlakkig. De eerste twee albums van de band ken ik echter wat grondiger, dus daar durf ik nu wel mijn mening over uit te spreken.

Riverside dus, een band met een vrij uniek geluid als je het mij vraagt. Een kort rondje name-dropping resulteert in een indrukwekkend lijstje. Bands als TOOL, Pink Floyd, Porcupine Tree, Opeth en Dream Theater passeren allemaal de revue. Van de ene band is wat meer te horen dan van de ander in het totaalgeluid van Riverside, maar dat is evident. Het knappe is echter dat Riverside een compleet eigen stijl heeft weten te fabriceren, waarbij er op geen enkel moment het idee ontstaat dat de band andere (hierboven genoemde) bands aan het nabootsen is. Het is echt lastig om van verschillende invloeden tot een geheel eigen stijl te komen, die je dan als band ook nog eens moet liggen. Petje af voor Riverside dat ze hier zo ontzettend goed in zijn geslaagd.

Wat Riverside mijns inziens zo bijzonder maakt, en dat zal hier vast al eens gezegd zijn, is hun vermogen om je, zonder dat je het eigenlijk in de gaten hebt, volledig mee te zuigen in de door hen gecreëerde sonische belevingswereld. Hoe ik dat vaak ervaar is dat ik een nummer opzet, ik vervolgens er heerlijk in wegmijmer en mezelf er lekker in laat onderdompelen, om vervolgens bij de finale / het begin van het volgende nummer plots 'wakker' te worden. Dat wegmijmeren is niet uit verveling, maar voor mij is het gewoon een puur genietmoment; de diepste connectie die ik kan maken tussen enerzijds mezelf en anderzijds de muziek in kwestie.

Ik weet bijvoorbeeld nog goed hoe ik me voelde toen ik The Same River voor het eerst beluisterde; met de koptelefoon op m'n oude kamer, in het pikdonker met een bureaulampje op. Ik was compleet van de kaart geveegd. Gelukkig mag ik na een nieuwe luisterbeurt vermelden dat dat nummer, en eigenlijk het hele album, niks aan kracht heeft ingeboet door de jaren dat ik Riverside niet heb beluisterd.

Na een klein uurtje zit Out Of Myself er alweer op. Een zeer consistent en meer dan geslaagd album als je het mij vraagt. De band weet de sfeer die vanaf The Same River wordt gecreëerd, mijns inziens toch wel het beste nummer van deze schijf, het hele album vast te houden. Wel merk ik, iets wat ik bij mijn eerste luisterbeurten een hele tijd terug ook al merkte, dat alle albums van Riverside hun geheimen niet zomaar prijsgeven. Zo ontzettend veel lagen die ontcijferd moeten worden en in de juiste muzikale context moeten worden geplaatst; dat is niet iets wat na een paar luisterbeurtjes gepiept is. Daarnaast is dit het eerste album van een conceptueel drieluik, iets dat voor mij ook altijd zwaar weegt in de beoordeling. Ik zal me dus ook eens in de teksten / het concept moeten verdiepen voordat ik écht een weloverwogen oordeel over dit album kan vellen. Zodoende open ik hier met 4*, maar dat moet met enkele extra draaipogingen toch wel richting de 4.5* of zelfs de magische 5* lopen.

En daarna op naar de briljante opvolger: Second Life Syndrome!

Zojuist spelen de laatste noten van de plaat zich hier af. Hackney Diamonds is een plaat die ontegenzeggelijk verdeelde meningen op zal gaan roepen, maar ik ben er na één enkele luisterbeurt meteen wel uit. Die oude knarren hebben het toch maar weer geflikt hoor; een degelijke plaat waar weinig op af valt te dingen. Enkele nummers in het middelste segment van deze plaat doen me niet zo veel, maar uitschieters als Sweet Sounds Of Heaven of Bite My Head Off maken veel goed.

Ik lees hier veel over de productie van de plaat. De verontwaardiging over de gladgestreken audio kan ik me heel goed voorstellen. Het is echt afhankelijk van hoe zo'n type productie uit de verf komt: de ene keer kan ik dat fantastisch vinden, maar een andere keer had ik bij een plaat liever een wat vuigere productie gehoord. Het type muziek dat de Stones maken vraagt natuurlijk om een gruizige productie. Daardoor valt dat rauwere randje wat meer op. Storend vind ik de nette productie eigenlijk niet bij deze plaat, hoewel ik daar vantevoren wel vanuit was gegaan. Het geeft denk ik een wat nieuwe dimensie aan het vertrouwde Stonesgeluid.

Toen ik hoorde dat de Stones nieuw materiaal zouden leveren, vroeg ik me af waarom ze dat in godsnaam zouden doen. Ze hebben niks meer te bewijzen, dus dit zou alleen maar kunnen duiden op geldklopperij. Maar toch - enigszins tot mijn verbazing - heb ik met veel plezier naar deze plaat geluisterd. Het wordt nergens grensverleggend of experimenterend, maar moeten we dat van deze heren verwachten? Het is mooi voor ze dat ze nog fijn musiceren en als deze plaat daar het resultaat van is, vind ik het dikke prima. In mijn ogen in ieder geval een waardige afsluiter van een mooi en invloedrijk oeuvre, die ondanks een paar mindere nummers toch met veel plezier geluisterd kan worden.

Een solide 4*, niets meer en niets minder.

Dit is echt een gave plaat waar inderdaad - zoals reeds elders hier treffend geformuleerd - de grondbeginselen van enkele toonaangevende subgenres binnen de rockmuziek duidelijk te horen zijn. Het debuutalbum van Roxy Music is een plaat die bulkt van zelfvertrouwen, spelplezier en vernieuwingsdrang.

Gevoelsmatig lijkt Roxy Music muzikaal enerzijds te flirten met de bloeiende progressieve rockscene van die tijd en anderzijds met de aanpak van bekendere rockgroepen die echt zijn doorgebroken bij het grotere publiek. Niks lijkt te gek en het experiment wordt nergens geschuwd, hetgeen een zeer divers en kleurrijk album oplevert dat compositioneel zeer uiteenloopt, maar toch als eenheid weet te fungeren.

Er gebeurt veel en Roxy Music vliegt van hot naar her, maar voor de doorgewinterde en doorzettende luisteraar biedt deze plaat ontzettend veel muzikaal vuurwerk. Een meer dan puik debuut waar menig band jaloers op zou zijn, dat staat buiten kijf.