Voor mij markeert "Understated" uit 2013 de echte terugkeer van Edwyn Collins. Na zijn langdurige revalidatie hoorde ik op eerdere albums nog af en toe een artiest die zijn weg opnieuw zocht. Op "Understated" is dat gevoel bijna volledig verdwenen.

"Dilemma", "Baby Jean" en "Carry On, Carry On" openen sterk, terwijl ook "31 Years", "Down the Line" en "Forsooth" indruk maken. Mijn absolute favoriet is echter "In the Now". Dat nummer vat voor mij perfect samen waarom Edwyn Collins zo'n bijzondere songwriter is. De melodie, de groove en de vanzelfsprekendheid waarmee alles samenkomt, maken het tot een van de mooiste nummers uit zijn latere carrière.

"Understated" is voor mij het eerste album waarop Edwyn Collins na zijn revalidatie weer volledig als zichzelf klinkt. Een prachtige terugkeer van een songwriter die altijd zijn eigen weg is blijven volgen.

Deze zit vanavond in de speler, mwah, dit is 'm niet en dat komt vooral omdat het deels klinkt omdat er een andere zanger aan het zingen is. Dat zal door zijn relavidatie komen na zijn dubbele herseninfarct en het feit dat Edwyn weer moest leren spreken en dus ook zingen. Het is wel heel erg dapper dat hij toch weer de draad heeft opgepakt. Heel af en toe komt de oude Edwyn Collins stem weer wat naar boven maar het is toch allemaal net wat te mager voor een hoge score. Muzikaal ook net niet spannend genoeg ondanks bijdrages van Johnny Marr en Roddy Frame.

Na de voor mijn gevoel minder sterke voorgaande albums "I'm Not Following You" en "Doctor Syntax" werd Edwyn Collins in 2005 getroffen door twee hersenbloedingen. Hij moest een riskante operatie ondergaan en had daarna grote moeite met spreken, lopen en gitaarspelen. Dat hij uiteindelijk weer muziek kon maken, is op zichzelf al bijzonder.

"Home Again" was grotendeels al vóór zijn hersenbloedingen opgenomen en werd na zijn revalidatie voltooid. Juist dat maakt dit album zo bijzonder. Je hoort een Edwyn Collins die muzikaal volledig zichzelf is, terwijl je weet welke zware periode hij doormaakte. Wat mij daarnaast direct opvalt, is dat de wat flauwe discotunes van de vorige twee albums volledig zijn verdwenen. Op "Home Again" hoor ik weer de Edwyn Collins terug die ik zo waardeer.

"One Is a Lonely Number" en de titeltrack openen sterk, terwijl "You'll Never Know (My Love)" en "7th Son" direct de kwaliteit van het album laten horen. Mijn persoonlijke favorieten zijn "Leviathan" en "Written in Stone", al maakt ook "A Heavy Sigh" veel indruk. "Home Again" is voor mij veel meer dan alleen een sterk soloalbum. Het verhaal achter de plaat maakt diepe indruk en het is ook het meest stripped down album van Collins, veel akoestische gitaar en een soms wat bluesy feel in de nummers.

Met "Gorgeous George" kreeg Edwyn Collins in 1994 eindelijk de internationale waardering die hij al jaren verdiende. Muzikaal bouwt "Gorgeous George" voort op de stijl van zijn eerdere soloalbums. Soul, gitaarpop en rhythm-and-blues vormen opnieuw de basis, maar de productie klinkt voller en ambitieuzer. Zijn herkenbare stem, droge humor en uitstekende gevoel voor melodie zijn gelukkig volledig behouden. Bovendien behoort het smaakvolle eigenzinige gitaarwerk op dit album wat mij betreft tot het beste uit zijn solocarrière.

Hoewel "A Girl Like You" terecht de aandacht trok, liggen mijn persoonlijke favorieten hier ergens anders. "Low Expectations", "Out of This World" en "If You Could Love Me" laten voor mij beter horen waarom Edwyn Collins zo'n bijzondere songwriter is. Ook "North of Heaven", "It's Right in Front of You" en "Make Me Feel Again" behoren tot de sterkste nummers van het album.

Persoonlijk grijp ik nog altijd vaker terug naar de uitstekende voorgangers "Hope and Despair" en "Hellbent on Compromise", maar dat doet niets af aan de kwaliteit van "Gorgeous George". Het blijft een uitstekend album waarop Edwyn Collins eindelijk het grote publiek bereikte, terwijl liefhebbers al jaren wisten hoeveel talent hij als songwriter in huis had.

The Orange Juice uit 1984 betekende het einde van een band die zich met ieder album bleef ontwikkelen. Waar Rip It Up vooral draaide om white soul aanstekelijke pop en Texas Fever een meer donkere en ingetogen sfeer had, kiest dit laatste album voor een voller geluid waarin soul een nog grotere rol speelt.

Edwyn Collins, Malcolm Ross, David McClymont en drummer Zeke Manyika vormen hier een hechte band die volledig op elkaar is ingespeeld. Collins blijft indruk maken met zijn droge humor en intelligente tongue-in-cheek teksten, terwijl de rest van de band zorgt voor een warme, soepele en herkenbare muzikale basis.

Het album kent voor mij nauwelijks zwakke momenten. Lean Period opent sterk, maar mijn persoonlijke favoriet is zonder twijfel What Presence?!. Dat nummer vat voor mij perfect samen waar Orange Juice zo goed in was. Ook Out for the Count en Get While the Getting's Good behoren tot de absolute hoogtepunten en laten horen hoe moeiteloos de band pop, soul en funk wist te combineren. Enig punt van kritiek is de wat te droge productie, dat had beter gekund.

Na het sterke Against Perfection wist Adorable met Fake opnieuw een album af te leveren dat veel meer waardering verdient dan het ooit heeft gekregen. De band klinkt hier zelfverzekerder en kiest voor een iets rauwere, meer alternatieve rocksound, zonder de sterke melodieën uit het oog te verliezen. Vanaf "Feed Me" wordt duidelijk dat dit geen veilige herhaling van het debuut is, maar een logische muzikale stap vooruit.

Hoogtepunt blijft voor mij zonder twijfel "Submarine". Dat nummer heeft na ruim dertig jaar nog niets van zijn aantrekkingskracht verloren. De opbouw, de gelaagde gitaren en de sterke melodie maken het tot een van de mooiste nummers die Adorable ooit heeft opgenomen. Ook "Vendetta", "Man in a Suitcase", "Lettergo" en "Kangaroo Court" laten horen dat de band nog volop inspiratie had.

Hoewel Fake vaak in de schaduw van het debuut staat, doet het daar muzikaal nauwelijks voor onder. De songs zijn sterk, de uitvoering is overtuigend en de productie klinkt nog altijd uitstekend. Samen met Against Perfection vormt dit een indrukwekkend tweeluik dat voor liefhebbers van Britse gitaarmuziek nog altijd de moeite van het ontdekken of herontdekken waard is.

Paradyning is voor mij een van de meest onderschatte albums uit de carrière van Mark Burgess. De samenwerking met multi-instrumentalist Yves Altana pakt uitzonderlijk goed uit. Altana begeleidt Burgess niet alleen, maar geeft de muziek een eigen kleur en sfeer waardoor dit album veel meer wordt dan een traditioneel soloproject.

De nummers bewegen zich moeiteloos tussen rock, folk en sfeervolle, bijna psychedelische passages. Daarbij blijft de herkenbare stem van Burgess steeds het emotionele middelpunt. Hoogtepunt is zonder twijfel Adrian Be, een prachtige ode aan Adrian Borland van The Sound. Het nummer raakt niet door grote gebaren, maar door zijn oprechtheid en de subtiele manier waarop Burgess en Altana elkaar muzikaal aanvullen.

Voor mij is Yves Altana misschien wel de belangrijkste muzikale partner die Burgess na The Chameleons heeft gehad. Hij lijkt precies aan te voelen wanneer hij de voorgrond moet pakken en wanneer hij juist ruimte moet laten. Daardoor krijgt Burgess hier een vrijheid die ik op zijn andere projecten nauwelijks terughoor. Voor liefhebbers van Mark Burgess is dit een onmisbaar hoofdstuk uit zijn carrière en misschien wel zijn meest avontuurlijke studioproject.

Ik heb het Pinkpop concert ook gezien en was toch wat minder onder de indruk. De jaren gaan nu toch wel tellen voor Smith en consorten. Ik vond het allemaal wat traag en futloos, ik begrijp dat de mannen niet meer dertigers zijn maar toch. Ik heb uit pure nostalgie dit album maar weer even uit de kast getrokken.

Voor mij is Disintegration het moment waarop The Cure volledig terugkeerde naar de vorm die ik altijd zo bewonderde: groots, introspectief en intens emotioneel. Dit album ademt de melancholie en grandeur die de band zo uniek maakt, maar doet dat met een fijnzinnigheid en coherentie die hun eerdere experimenten van Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me of The Top soms misten.

De openingstrack, Plainsong, zet meteen de toon: een langzaam opbouwende oceaan van geluid waarin Robert Smiths zang boven alles uittorent. Het is een uitnodiging om jezelf over te geven aan de sfeer, de stilte tussen de noten te voelen en de emotionele diepte te ervaren. Bij Last Dance en Lullaby wordt het geluid breder en filmischer: donkere texturen, hypnotiserende ritmes en een bijna cinematografische sfeer. Fascination Street en Prayers for Rain brengen meer urgentie en drive, zonder ooit de melancholie te verliezen.

Het hart van het album wordt gevormd door The Same Deep Water as You en het titelnummer Disintegration. Beide tracks zijn meesterwerken van spanning, emotie en dynamiek. Homesick en Untitled sluiten het album af met een gevoel van reflectie en melancholie dat blijft nazinderen. Het zijn geen spectaculaire afsluiters, maar perfecte reflecties van de thematiek van het album: verlies, verlangen en de schoonheid van verval. Naast de muziek draagt ook de albumhoes bij aan de magie van Disintegration. De zorgvuldig gekozen kleuren en de desolate, etherische sfeer versterken het gevoel dat je hier niet zomaar naar luistert, maar een wereld binnentreedt.

Voor mij is dit album ook verbonden met persoonlijke herinneringen: de zomer van 1987, de live-ervaring in Thialf met The Mission als voorprogramma — het gevoel dat alles samenkwam in een periode van opwinding, ontdekking en pure muzikale magie. Disintegration is voor mij een meesterwerk dat de essentie van The Cure perfect vangt: melancholie zonder zwaarmoedigheid, grootsheid zonder overdaad, en intimiteit die je diep raakt. Ik verhoog 'm dan ook naar 5 sterren.

Heaven Taste is een van de meest bijzondere uitgaven uit de vroege geschiedenis van No-Man. Waar Flowermouth nog sterk leunde op melodie en songstructuur, richt deze plaat zich veel nadrukkelijker op sfeer en muzikale ontwikkeling. Tim Bowness en Steven Wilson creëren een wereld waarin details belangrijker zijn dan directe toegankelijkheid.

Long Day Fall en Babyship Blue zetten meteen de toon met hun dromerige en introspectieve karakter. Bleed behoort tot de sterkste momenten van het album en laat horen hoe ver de band bereid was buiten de gebruikelijke popvormen te treden. Road biedt vervolgens een kort rustpunt voordat het titelstuk begint.

Met een speelduur van ruim twintig minuten vormt het nummer Heaven Taste het middelpunt van de plaat. De compositie ontwikkelt zich geleidelijk en beweegt tussen ambient, artrock en filmische klanklandschappen zonder zich vast te leggen op één stijl. Uitermate sfeervol album!

Met Flowermouth zette No-Man in 1994 een grote artistieke stap. Tim Bowness en Steven Wilson maakten een album dat minder gericht is op losse nummers en meer op het creëren van een samenhangende luisterervaring. Vanaf de eerste minuten van Angel Gets Caught in the Beauty Trap wordt duidelijk dat sfeer hier minstens zo belangrijk is als melodie.

You Grow More Beautiful behoort tot de sterkste composities van het album, terwijl Animal Ghost en Shell of a Fighter laten horen hoe subtiel de band spanning kan opbouwen zonder te vervallen in grote gebaren. De muziek ontwikkelt zich geleidelijk en beloont aandachtige luisteraars met steeds nieuwe details.

Ook de tweede helft van de plaat blijft sterk. Teardrop Fall en Watching Over Me hebben een bijna filmische uitstraling, terwijl Simple en Things Change zorgen voor een ingetogen maar indrukwekkende afsluiting. De nummers lijken niet los van elkaar te staan, maar vormen samen één geheel. Flowermouth is voor mij het album waarop No-Man volledig zijn eigen koers ging varen. Schalt weer even ouderwets luid door de woonkamer...

Met Loveblows & Lovecries – A Confession zette No-Man in 1993 een grote stap vooruit. Waar de eerdere verzamelaar Lovesighs nog verschillende muzikale richtingen verkende, klinkt dit album veel hechter en doelgerichter. Tim Bowness en Steven Wilson combineren atmosferische pop, ambient, elektronica en artrock tot een geluid dat direct herkenbaar is als No-Man.

Een belangrijke rol is weggelegd voor voormalige leden van Japan. Mick Karn, Richard Barbieri en Steve Jansen leveren bijdragen die perfect aansluiten bij de muziek. Vooral "Sweetheart Raw" profiteert van Karns karakteristieke fretloze bas en Barbieri's subtiele toetsenwerk.

Nummers als "Loveblow", "Only Baby", "Tulip" en "Break Heaven" tonen een band die volledig vertrouwt op sfeer, detail en sterke composities. De productie klinkt rijker dan op het voorgaande album en geeft de muziek meer diepgang zonder overdadig te worden. Meer dan dertig jaar later blijft Loveblows & Lovecries – A Confession een van de meest overtuigende albums uit de vroege geschiedenis van No-Man en een prachtig voorbeeld van hun unieke muzikale identiteit.

In 1992 klonk Lovesighs (An Entertainment) als muziek van een andere planeet. Terwijl veel alternatieve bands kozen voor gitaargeweld of dansvloervriendelijke producties, creëerden Tim Bowness en Steven Wilson een album waarin artpop, ambient, elektronica en melancholie naadloos samenvloeiden. Voor mij werd het bovendien een bijzondere ontdekking omdat het album nauwelijks verkrijgbaar was. Uiteindelijk wist ik een exemplaar als import uit de Verenigde Staten te bemachtigen, wat de eerste luisterbeurt extra speciaal maakte.

Vanaf “Heartcheat Pop” maakt No-Man duidelijk dat conventies hier weinig betekenen. De nummers bewegen zich soepel tussen dromerige melodieën, subtiele ritmes en sfeervolle arrangementen. “Days in the Trees (Mahler)” behoort tot de sterkste momenten van de plaat, terwijl “Drink Judas” en “Heartcheat Motel” een meer ritmische kant van de band laten horen zonder de sfeer te verliezen.

Ook “Colours” en “Iris Murdoch Cut Me Up” tonen hoe sterk het duo al vroeg was in het opbouwen van een eigen geluid. Alles draait om nuance, textuur en emotie. Meer dan dertig jaar later klinkt Lovesighs (An Entertainment) nog steeds als een album dat zijn eigen weg volgde en daardoor nauwelijks verouderd is. Mijn eerdere 4.5 ster blijft gewoon staan, prachtig album.

Met See What You Started by Continuing leverde Collective Soul een album af dat degelijk en professioneel klinkt, maar zelden echt weet te verrassen. Alle vertrouwde ingrediënten zijn aanwezig: sterke muzikanten, herkenbare melodieën en de karakteristieke zang van Ed Roland. Toch voelt veel van het materiaal alsof het op de automatische piloot is ontstaan. Nummers als Exposed, Confession, Contagious en Without Me laten horen dat de band nog steeds kwaliteit in huis heeft. Daartegenover staan echter verschillende songs die wel prettig klinken, maar weinig blijvende indruk maken. Het album mist de inspiratie, spanning en gelaagdheid die eerdere hoogtepunten als Disciplined Breakdown, Dosage en Afterwords zo sterk maakten.

De productie is verzorgd en het niveau blijft overal ruim voldoende, maar juist daardoor valt op dat er weinig echte risico's worden genomen. Alles klinkt competent, zonder dat er veel momenten zijn die verrassen of ontroeren. See What You Started by Continuing is zeker geen slecht album, maar binnen de rijke discografie van Collective Soul behoort het niet tot de hoogtepunten. Een degelijke plaat die aangenaam weg luistert, maar zelden boven het gemiddelde uitstijgt.

Met het tweede titelloze album uit 2009 liet Collective Soul horen dat de band ook na bijna twintig jaar nog volop inspiratie had. De plaat voelt als een herbevestiging van alles waar de groep voor staat: sterke melodieën, smaakvol gitaarwerk en nummers die toegankelijk zijn zonder oppervlakkig te worden.

Vanaf Welcome All Again klinkt de band ontspannen en zelfverzekerd. Nummers als Fuzzy, Dig en You behoren tot de hoogtepunten en laten horen dat Ed Roland nog altijd een uitstekend songwriter is. Tegelijkertijd bevat het album voldoende rust en diepgang om ook na meerdere luisterbeurten interessant te blijven. Tracks als Understanding, My Days en Hymn for My Father voegen een meer reflectieve kant toe aan het vertrouwde geluid.

Wat deze plaat zo aantrekkelijk maakt, is de natuurlijke sfeer. Er wordt nergens geprobeerd om trends te volgen of oude successen te kopiëren. In plaats daarvan vertrouwt Collective Soul volledig op haar eigen kwaliteiten. Het resultaat is een warm, consistent en verrassend sterk album dat misschien geen grote hits bevat, maar als geheel uitstekend overeind blijft. Een van de meest onderschatte platen uit de latere carrière van de band.

Met Youth sloeg Collective Soul een nieuwe weg in. Na het vertrek bij Atlantic Records en de oprichting van een eigen label koos de band niet voor een grote koerswijziging, maar voor een frisse en optimistische benadering van het vertrouwde geluid. Het resultaat is een album dat misschien minder ambitieus is dan Dosage of Disciplined Breakdown, maar wel veel plezier en energie uitstraalt.

Vanaf Better Now klinkt Collective Soul alsof de band een nieuw hoofdstuk begint. Nummers als There's a Way, Home en How Do You Love? laten horen dat Ed Roland zijn talent voor sterke melodieën en pakkende refreinen nog altijd niet verloren had. De muziek klinkt toegankelijk, melodieus en oprecht, zonder geforceerd modern te willen zijn.

Wat Youth vooral aantrekkelijk maakt, is de ontspannen sfeer. De songs zijn compact en direct, maar bevatten meer dan genoeg kwaliteit om te blijven boeien. Hoewel het album niet dezelfde klassiekerstatus heeft als enkele voorgangers, bewijst het dat Collective Soul ook zonder grote platenmaatschappij uitstekend kon functioneren. Een warme en verrassend sterke plaat die een nieuwe fase in de carrière van de band succesvol inluidde.