80
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Gazpacho - Massive Illusion [13:37]



Night | 2007 | Noorwegen

2023: 111
2022: 207
2021: 116
2018: 95
2017: 50
2016: 46
2015: 63
Genomineerd door: chevy93

Night is zo’n prachtig album! Het zit heel dicht tegen mijn top 10 aan en het heeft er ook wel eens in gestaan. Dit prachtige sfeervolle album wordt afgesloten door Massive Illusion. Waar we vaker natuurlijk last van hebben in deze progladder, is dat albums eigenlijk een geheel zijn en nummers binnen de context van het album eigenlijk op hun mooist zijn. Dat is hier eigenlijk ook het geval, maar op zichzelf staand is het ook een pareltje.

Zoals al eerder beschreven is Gazpacho (en uiteraard het album Night helemaal!) muziek voor op zijn minst gedimde lichten. Na het heerlijke deinende begin, krijg je een soort kampvuurtafereel (dat is tenminste mijn associatie) met klappende handen en iets meer tempo en prachtig subtiel verandert vervolgens de sfeer weer. Toch is het nog steeds hetzelfde nummer, maar het voelt ook als een geheel aan. De muziek is o zo gelaagd en o zo goed uitgevoerd. Er spelen naar mijn menig stuk voor stuk geweldige muzikanten in deze band.

Na het aanzwellende ritme, komt het prachtige vioolspel, mooi subtiel begeleid door de piano voor het gevoelige, klassieke einde.

En langzaam dooft het laatste licht… Dat de weg naar duisternis zo mooi kan zijn (Bonk)

79
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Rush - Cygnus X-1 [10:25]



A Farewell to Kings | 1977 | Canada

2023: 216
2022: 103
2021: 151
2018: 156
2017: 99
2016: 137
2015: 73
Genomineerd door: Status Seeker

Een grote kracht van Rush is dat ze hun technisch vernuft en muzikale vernieuwsingsdrang vrijwel altijd in coherente liedjes met een kop en een staart verpakken. De grotendeels instrumentale vertelling over de reis naar het zwarte gat Cygnus X-1 met ruimteschip de Rossinante, dat eindigt met een heuse verdwijning aan het eind en de belofte dat er een vervolg komt, kan goed voor uitzondering op de regel doorgaan. Conceptueel heeft deze afsluiter van het A Farewell to Kings-album de tand des tijds niet bijster goed doorstaan, maar de muzikale zeggingskracht van dit experimentele werkje (dat we met de kennis van nu proto-progmetal zouden kunnen noemen) is er niet minder om. Daarnaast is het een probaat middel tegen al te lang plakkend bezoek. (Casartelli)

78
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Opeth - In My Time Of Need [5:49]



Damnation | 2003 | Zweden

2023: 264
2022: 189
2021: 254
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: Noordpool

Opeth, de meesters van de melancholie in de (prog)metal komen hier met dit nummer en bijbehorend album Damnation met een opvallende eenmalige koerswijziging. De metal is verdwenen en maakt plaats voor depressieve rock met progressieve accenten. Ook kan men niet om de invloed heen van de hier aanwezige Steven Wilson. In deze track wordt er tekstueel zelfs een zeer depressieve (suïcidale) toon neergezet. De coupletten worden gekenmerkt door afgehakte frasen in de zang gevolgd door een ijzersterk refrein met een hoofdrol voor mellotron. PF en PT zijn nooit ver weg en de echte diehard Opeth fan heeft hier op z'n zachtst gezegd z'n bedenkingen bij. Maar ik keur het helemaal goed. (Outlaw104)

77
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Rush - The Weapon [6:23]



Signals | 1982 | Canada

2023: 40
2022: 48
2021: 43
2018: 61
2017: 75
2016: 77
2015: ---
Genomineerd door: Casartelli

We've got nothing to fear
but fear itself

Deel 2 van de Fear-trilogie die in omgekeerde volgorde over de albums Moving Pictures, Signals en Grace Under Pressure afgespeeld wordt en naar mijn bescheiden mening, ondanks straffe concurrentie, de beste. Zo'n omgekeerde trilogie is natuurlijk wel een tikkeltje nerderig, maar de drie nummers op rij vormen tekstueel een staalkaart van Neil Pearts libertaire gedachtegoed en zijn, ruim dertig jaar na dato, nog immer actueel. Allemaal leuk en aardig (of eigenlijk niet zo leuk), maar het draait nog altijd om de muziek en die is fantastisch bevonden, vanaf het eerste moment dat het pulserende ritme uit mijn (toen nog) computerboxjes schalde. En hoewel Rush anno 1982 vrijwel alle progexcessen achter zich gelaten had, was de performance van met name Peart en Lifeson in de instrumentale break van dit nummer voldoende om legendarisch te zijn, zelfs als Rush alleen dit nummer gemaakt had. (Casartelli)

76
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Camel - Nimrodel / The Procession / The White Rider [9:16]



Mirage | 1974 | Verenigd Koninkrijk

2023: 110
2022: 97
2021: 247
2018: 230
2017: 137
2016: 67
2015: 52
Genomineerd door: Status Seeker

Eén van de mooiste voorbeelden van klassieke old-skool-prog, een lang nummer dat alle traditionele elementen van toegankelijke symfonische muziek combineert: verschillende gitaarsolo's, een warm klinkende fluit, gemoedelijke tempowisselingen, solo's van een keyboard dat afwisselend klinkt als een Hammondorgel en een synthesizer, en dromerige teksten geïnspireerd door c.q. gebaseerd op The Lord of the Rings (Nimrodel is de naam van een rivier in het elfenrijk Lothlórien, en de witte rijder is de herrezen tovenaar Gandalf). Het zwakke punt van deze band is de vaak wat vlakke zang van Andy Latimer, maar op dit nummer past zijn stem wonderwel bij de muziek, en bovendien maakt hij handig gebruik van een klarinet (of een synth op standje-klarinet) en een gitaar met een bluesy klank om de zangregels in zijn coupletten aan te vullen. Het nummer glijdt van de eerste tot de laatste seconde voort alsof het altijd al bestaan heeft, en voor de luisteraar voor het allemaal nèt te mooi klinkt eindigt Latimer met een gemene en bijna psychedelische slidegitaarsolo die de sprookjesachtige ambiance van de voorafgaande delen als het ware in een ander daglicht zet: er dreigt altijd gevaar in Midden-Aarde. (BoyOnHeavenHill)

75
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Rush - Jacob's Ladder [7:28]



Permanent Waves | 1980 | Canada

2023: 191
2022: 169
2021: 62
2018: 81
2017: 111
2016: 91
2015: 62
Genomineerd door: Brunniepoo

Op het album Permanent Waves neemt Rush een reuzestap de zojuist begonnen jaren '80 in. De mix van hun eigen erfenis en de tegenwoordige tijd zou nog erg veel moois opleveren, maar op dit album past een aantal nummers wat minder goed in mijn straatje. Hoogtepunt voor mij is het meest klassiek-symfonische nummer dat erop staat: het nagenoeg instrumentale Jacob's Ladder. Hier wordt andermaal aangetoond dat een klassieker soms maar weinig akkoorden nodig heeft. Kers op de taart is de fantastische minimoog, het toetseninstrument dat Geddy Lee rond deze tijd met enige regelmaat inzette. (Casartelli)

74
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Riverside - Lost (Why Should I Be Frightened By A Hat?) [5:51]



Love, Fear and the Time Machine | 2015 | Polen

2023: 96
2022: 236
2021: 107
2018: 186
2017: 131
2016: 63
2015: ---
Genomineerd door: El Stepperiño

Polen is nou niet meteen een land waarvan ik op het eerste gezicht zou zeggen: dat is een muziekland. Maar dan ken je Riverside nog niet. Zij laten al jarenlang met kwaliteitsnummers horen dat muziek grensoverschrijdend kan zijn. Dat blijkt als je op MuMe naar deze band zoekt.

Op het moment dat ik dit schrijf, heb ik nog maar een paar nummers van deze band gehoord. Een daarvan is Lost (Why Should I Be Frightened By a Hat?). Het begin klinkt in mijn oren vrij hoopvol, iets wat ik niet zou vermoeden als ik naar de titel kijk. Als de fantastische stem van Mariusz Duda invalt, dan waan ik mezelf op de plek die Mariusz beschrijft. En dat is een heel fijn gevoel. Je wilt als het ware echt in dat zand staan, en dezelfde vrijheid voelen.

Dit zijn de eerste twee minuten, en dan komen er meer instrumenten aanschuiven. En dat allemaal zonder het sfeertje van die eerste minuten te verliezen. Het wordt wat harder, maar vooral veel mooier, mede door geweldig gitaarspel van Piotr Grudzinski. Als de zang over is, is er nog ruim een minuut te gaan, en die wordt op een grandioze manier ingevuld. Supernummer van begin tot eind.

Het is echt zonde dat Piotr Grudzinski in 2016 overleed. Ik had heel graag meer willen horen van deze man, en dan voelt het gek om te weten dat dit een van de laatste nummers is waar hij aan meewerkte. Gelukkig heeft hij, met deze band, veel meer gemaakt dan dit nummer, en valt er dus veel meer te ontdekken (zeker in mijn geval). Maar Lost (Why Should I Be Frightened By a Hat?) is sowieso een nummer waar ik voorlopig geen genoeg van zal krijgen. Bloed. Stollend. Mooi! (Porcupine Head)

73
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Genesis - Driving the Last Spike [10:08]



We Can't Dance | 1991 | Verenigd Koninkrijk

2023: 106
2022: 73
2021: 35
2018: 75
2017: 53
2016: 107
2015: 136
Genomineerd door: vigil

Eigenlijk is dit nummer waarschijnlijk mijn eerste echte ervaring met progmuziek, al wist ik dat toen nog niet. Dat kwam pas later met de aanschaf van ‘Misplaced Childhood’, maar dat is een ander verhaal.

Ik was een jongetje van een jaar of dertien en was bezig met mijn eerste verkenningen op muzikaal gebied. Ik was onder de indruk geraakt van (het overigens nog steeds fenomenale) No Son of Mine en omdat ik Jesus He Knows Me en I Can’t Dance wel leuke nummers vond (ik weet het, maar ik was nog jong toen), was één van de eerste cd’s die ik kocht (waar ik toen nog lang voor moest sparen) We Can’t Dance. Toen had ik nog geen idee dat Genesis ooit ook eens wel eens hele andere muziek gemaakt had.
Bij het beluisteren van het album werd ik eigenlijk direct gepakt door dat gekke derde nummer op het album. Ik weet nog dat ik het gek vond dat dat nummer zo lang duurde en van die rare ritmes had, maar toch werd ik er echt door gegrepen. Ook omdat het nummer zo mooi het verhaal vertelde van de werkers aan het Engelse spoor in de 19e eeuw. Dat was ook al weer zo’n openbaring voor me, dat je met muziek zo’n verhaal kon vertellen.
Zacht gezegd werd ik dus nogal geïntrigeerd door het nummer. Het werd al gauw mijn favoriet van het album en ik draaide het opnieuw en opnieuw. Ook een voorspeller van mijn huidige muziekvoorkeur, zou later blijken.

Uiteraard heb ik later geleerd dat Genesis nog wel mooiere nummers gemaakt heeft, maar door deze achtergrond is het voor mij wel het Genesis-nummer geworden met de grootste emotionele waarde, maar muzikaal gezien staat het ook nog steeds als een huis. (Bonk)

72
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Rush - 2112: Overture /The Temples of Syrinx [6:48]



2112 | 1976 | Canada

2023: 259
2022: 104
2021: 104
2018: ---
2017: 213
2016: 247
2015: ---
Genomineerd door: 50tracks

Net toen we de ontknoping van deze editie van onze prog ladder ingingen kwam 2112 weer even in de spotlights te staan. Rush bracht 2112 40th, de 40 Anniversary Expansive Edition van hun conceptuele epos uit. Met het originele album, live tracks, een concert en Steven Wilson mixen van een aantal nummers.

Bij de release is te lezen dat 2112 een cruciale mijlpaal in het oeuvre van de band is. Na de tegenvallende commerciële cijfers van voorganger Caress of Steel wilde de platenmaatschappij dat de band zich zou gaan concentreren op meer radiovriendelijke songs. De band hield uiteraard vast aan de eigen lijn en kwam met een lange suite over een dystopische toekomst. Later zorgde de platenmaatschappij denk ik voor het eigen gelijk door op verzamelalbums met een korte versie van 2112 te komen bestaande uit de Overture en Temples of Syrinx. En in mijn ogen hebben ze hier gelijk want in de beperking toont zich de meester. Juist in deze eerste twee delen bereikt Rush voor mij een ongeëvenaard niveau in de top van de prog champions league. Wat overigens niet wil zeggen dat de rest van 2112 niet de moeite waard is maar mist voor mij de urgentie van de eerste twee delen. (50tracks)

71
https://i.imgur.com/zC3bv7D.jpg
Pink Floyd - Pigs (Three Different Ones) [11:28]



Animals | 1977 | Verenigd Koninkrijk

2023: ---
2022: ---
2021: ---
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: Floydje

70
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Opeth - Reverie/Harlequin Forest [11:39]



Ghost Reveries | 2005 | Zweden

2023: 134
2022: 124
2021: 192
2018: 193
2017: 196
2016: 196
2015: 196
Genomineerd door: Misterfool

Ghost Reveries was één van de eerste albums waarmee ik mijn muzikale horizon op zestienjarige leeftijd echt verbreedde. Dit album bevatte grunts en dat was nieuw: voor mij en zeker ook voor mijn moeder die mocht meegenieten in een autorit die ik mij nog goed herinner (“en NOU ga ik je toch wat moois laten horen…”). Ja het was best mooi maar waarom die man nou zo moest grommen wist ze niet. Ikzelf wist het toen ook nog niet helemaal want Akerfeldt had een prachtige normale zangstem. Dit nummer was destijds nog wat anoniem en ik stoorde me aan het repetitieve einde. Tegenwoordig zie ik het als één van de vier klappers op het album waar Opeth een uitstekende balans vindt tussen hypnotiserende thema’s, rustpunten en bruut geweld. (freitzen)

69
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Porcupine Tree - Blackest Eyes [4:23]



In Absentia | 2002 | Verenigd Koninkrijk

2023: 92
2022: 81
2021: 131
2018: 78
2017: 87
2016: 42
2015: 50
Genomineerd door: Svendra

Het is 2002. Steven Wilson heeft zijn eerste samenwerking achter de rug met de progressieve death metalband Opeth, en Gavin Harrison heeft de plaats ingenomen van Chris Maitland als drummer. Het album In Absentia is inmiddels uit, en hiermee wordt duidelijk dat Porcupine Tree zich van zijn ruigere kant zal laten zien (rarara, hoe zou dat toch komen?).

Blackest Eyes is een voor progbegrippen vrij kort nummer, maar dat is voor mij totaal geen probleem. Als je de begintonen hoort, denk je: "Dit is nog vrij rustig." Maar al gauw voel je dat het gaspedaal waarschijnlijk harder zal worden ingedrukt. En dat gebeurt ook. De gitaar en de drums vallen als een bom binnen. Na het vrij harde intro van ongeveer 40 seconden, wordt het een stuk melodieuzer en wordt het tempo wat verlaagd. Er ontvouwt zich een prachtig muzikaal tapijt, met vrij duistere kleuren. Nadat het tweede refrein heeft plaatsgevonden, wordt het gaspedaal weer ingedrukt. Bij het volgende en laatste rustpunt krijgt Richard Barbieri de kans om een kale, maar fantastische sfeer neer te planten. Nog één keer hoor je de stem van de heer Wilson, en dan naderen we de finishlijn. Een laatste keer gassen, en dan is het klaar, over, uit.

Heerlijk om te horen hoe een nummer hard, maar ook sfeervol kan zijn. PT laat met Blackest Eyes zien hoe dat moet. (Porcupine Head)

68
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Pink Floyd - Us And Them [7:49]



The Dark Side of the Moon | 1973 | Verenigd Koninkrijk

2023: 66
2022: 84
2021: 85
2018: 168
2017: 106
2016: 119
2015: 41
Genomineerd door: ArthurDZ

Pink Floyd wist hun muzikale stijl beetje bij beetje op te bouwen, waar de progressieve elementen van hun muziek in voorganger Meddle al duidelijk aanwezig waren. De complexiteit van opvolger The Dark Side of the Moon ligt zowel op productioneel, muzikaal als tekstueel gebied. Technicus Alan Parsons is verantwoordelijk voor de meest verfijnde opnametechnieken die er begin jaren zeventig voor handen waren. De thema’s van het album voeren zich door het menselijk leven vol conflicten, mentale problemen, de dood en het samenzijn.

Het meeslepende Us and Them weet de kracht van depressies en isolatie te benadrukken. De progressieve elementen en de jazz fuseren in de ontspoorde wereld waar het nummer doorheen voert. (HugovdBos)

67
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
King Crimson - 21st Century Schizoid Man [7:24]



In the Court of the Crimson King | 1969 | Verenigd Koninkrijk

2023: 109
2022: 167
2021: 203
2018: 202
2017: 113
2016: 124
2015: 117
Genomineerd door: Status Seeker

Het is één ding om de plaat te hebben gemaakt die je gerust het allereerste prog-album in de klassieke zin des woords mag noemen, maar als die plaat 53 jaar na dato nog steeds op puur muzikale gronden zo schuurt heb je dat genre misschien tegelijkertijd ook wel meteen overstegen. Het openingsnummer: een sax en een gitaar die in unisono een hoofdthema spelen, een bas die onder alle solo's door mag blijven wandelen, drums die het hele nummer door moet blijven werken, onvoorspelbare breaks wanneer de saxen het podium hebben, een piepende en krakende gitaarsolo, en vervormde zang met teksten over de verdwaalde mens van toen en nu – in amper 7½ minuut het begin van een schokkend album, een grootse carrière en een stroming die tot op de dag van vandaag met ups en downs en via zowel grote platenlabels als eigen-beheer-uitgaves zijn bestaansrecht bewijst, maar vooral een uniek en eigenzinnig nummer met een ongeëvenaarde zeggingskracht. (BoyOnHeavenHill)

Mooi plaatjes, maar vooral wat een pareltjes van Rush

66
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Tool - 7empest [15:43]



Fear Inoculum | 2019 | Verenigde Staten

2023: 79
2022: 133
2021: 182
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: El Stepperiño

We hadden er al een zogenaamde weddenschap over lopen, een vriend en ik. Wie van de muzikale helden zou als eerste weer eens met een album komen? Zou het Peter Gabriel zijn of toch Tool?

Het werd uiteindelijk de laatste. Wat mij betreft is Tool één van de hele weinige bands van de laatste decennia die écht nog voor muzikale vernieuwing gezorgd heeft. En met Fear Inoculum kwamen ze zo waar weer met een zeer sterk album. Toch wel een opluchting, want helemaal gerust erop was ik niet. Zoals we gewoon zijn van deze band met ook visuele hoogstandjes. Niet iedereen zit er op te wachten dat het cd-hoesje wordt uitgerust met een scherm waar een videoclip op afgespeeld wordt, maar ik smul er van.

Sterkste nummer van het album is 7empest. Weer zo'n spannende track met pulserende, maar ook afwisselende en gek aandoende ritmes. De gitaren gieren bij vlagen, maar wat mij betreft laat vooral Danny Carey weer eens horen wat voor voortreffelijk artiest hij is. Wat mij betreft nog steeds wat ondergewaardeerd, want voor mij onomstotelijk één van de beste drummers. Wat hij kan qua ritmes, ik ken niemand die dat ook kan. Waarbij ik wel moet aantekenen dat ik geen groot kenner ben van drummen of technisch goed onderlegd.

Over het algemeen vind ik de muziek van Tool moeilijk te beschrijven, wat hier ook wel weer blijkt. Die nummers moet je ondergaan! En als je laat onderdompelen in de muziek van Tool is het intens genieten! (Bonk)

65
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Archive - Lights [18:29]



Lights | 2006 | Verenigd Koninkrijk

2023: 80
2022: 213
2021: 20
2018: 17
2017: 20
2016: 43
2015: 69
Genomineerd door: vigil

Een van de lange nummers uit de lijst maar zeker geen typisch prognummer. Het is een relatief nieuw nummer van een relatief nieuwe band die mijn hart volledig gestolen heeft. Nu weet ik dat een orgasme van ruim achttien minute wat aan de lange kant is maar dit komt toch verdomde dicht in de buurt. De opbouw is meeslepend en de spanningsboog staat zo strak gespannen dat je op een gegeven moment echt naar adem moet happen, magisch! (vigil)

64
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Gazpacho - The Walk [13:41]



Tick Tock | 2009 | Noorwegen

2023: 45
2022: 17
2021: 57
2018: 119
2017: 39
2016: 27
2015: ---
Genomineerd door: Finidi

Here's the map of the land
Pour it through your old hand
Give me more sand, more sand

Deze lyrics, waar het nummer mee begint, slagen er altijd direct in om mij de woestijn te laten voorstellen waar de hoofdpersoon van het album door heen loopt. Misschien komt het doordat ik voor m'n studie ook vrij vaak naar kaarten zit te kijken, of zelf te maken, maar het idee dat elke zandkorrel een kaart van het woestijnlandschap is, vind ik mooi gevonden. Het geeft ook de hopeloosheid van de situatie weer: gecrasht midden in de woestijn, en eigenlijk is het enige visuele aanknopingspunt het gecrashte vliegtuig... maar juist die moet je achterlaten.

De muziek zelf is zoals altijd erg mooi bij Gazpacho, dit keer verrijkt met wat Arabische invloeden. Vooral het eerste deel heeft een schitterende melodie. Het nummer is misschien ietwat repetitiefs, maar ook dat symboliseert de eindeloze, hopeloze tocht door de woestijn waar weinig verandering in plaatsvindt. Halverwege het nummer is er een rustmomentje: de nacht doet zijn intrede. In het tweede deel gaan we op dezelfde voet verder: stap voor stap zonder doel door de woestijn, de zang varierend tussen hoopvol, hopeloos en hallicunerend. Maar hier bouwen we naar een schitterende laatste minuut toe, afsluitend met een zin die je of mooi vind, of quasi filosofisch pretentieus geneuzel: Doesn't everyone have their own walk to walk? (Finidi)

63
https://i.imgur.com/zC3bv7D.jpg
Blood Incantation - The Stargate [20:18]



Absolute Elsewhere | 2024 | Verenigde Staten

2023: ---
2022: ---
2021: ---
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: Bonk

Ik zat dus bij de kapper. En tja, je moet het ergens over hebben bij de kapper. In ons geval was dit niet voor het eerst over muziek. Ik iets meer in de proghoek en de 'rustigere' metal, hij wat meer in de 'heftigere' metal. Zo waren we al eens wat lichte raakvlakken tegengekomen. En toen kwam die tip.
Hoewel hij zegt niet zo veel verstand van prog te hebben, maar hij verwachtte dat ik Blood Incantation en dan in het bijzonder de nieuwe plaat best eens heel goed zou kunnen vinden. Toch maar op een lijstje gezet zonder te veel verwachtingen, want verwachtte dat het te bruut voor me zou zijn.

Een paar weken later toch maar eens opgezet. Hoewel het meteen al bruut begint, werd ik wel meteen gegrepen en hoe. Die kapper van mij had niet gelogen. Dit was duidelijk Death Metal, maar al gauw kwamen de proginvloeden om de hoek kijken en word je heen en weer geslingerd tussen verschillende muziekstijlen. Dan weer bijna ambient, dan weer keihard. Maar nergens gekunsteld, wat een compositioneel talent. Ik kan grunts goed hebben, dat scheelt, maar hier hoorde ik toch een stijl die ik zelden eerder gehoord heb. 'It's death metal but not as we know it'. Vervang death metal door prog en het klopt ook.

Dus ik merkte dat ik het niet meer afgezet heb, terwijl ik dacht 'misschien een nummertje proberen'. Echt weggeblazen. Album gekocht en de kapper meteen maar bedankt op de terugweg. Hij kan ook nog knippen! (Bonk)

62
https://i.imgur.com/zC3bv7D.jpg
Rush - Cygnus X-1 Book II Hemispheres [18:04]



Hemispheres | 1978 | Canada

2023: ---
2022: ---
2021: ---
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: ranboy

Geddy Lee, Alex Lifeson en Neil Peart waren op het einde van A Farewell to Kings verzwolgen door het zwarte gat Cygnus X-1. Maar in het tekstboekje stond die omineuze tekst To be continued. Boze tongen beweren dat Rush bij nader inzien vond dat ze zichzelf hiermee een beetje in de hoek geschilderd hadden. Anderzijds, als dat het ergste gevolg van een ontmoeting met een zwart gat is...

Hemispheres verhaalt over de god van de wijsheid (Apollo), die van de liefde (Dionysus) en dat het sec volgen van een van beide de mens niet vooruit helpt. Er is een gevecht en een interventie van een disembodied spirit, dead and yet unborn nodig om in te zien dat de waarheid in het midden ligt. Thema en tekst zijn vintage Peart; om een natuurlijke link met het ruimteschip te zien, zijn een levendige fantasie of wat geestverruimende middelen waarschijnlijk een pre.

Muzikaal is Cygnus X-1 Book II: Hemispheres Rush' laatste grote epic, met wat Close to the Edge-echo's in de opbouw. Tegelijkertijd loopt het album (en deze A-kant ontspringt de dans niet) qua klankkleur al wat vooruit op de jaren '80. Een overgangsplaat waarop Geddy Lee nog wel grotendeels de Mickey Mouse-zang van de oudere albums inzet. Dat huwelijk is in mijn oren wat minder gelukkig. De A-kant van Rush' zesde studioplaat is er niet minder uniek om. (Casartelli)

61
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Steven Wilson - Routine [8:58]



Hand. Cannot. Erase. | 2015 | Verenigd Koninkrijk

2023: 24
2022: 49
2021: 30
2018: 11
2017: 12
2016: 4
2015: ---
Genomineerd door: uffing

Na zijn sfeervolle derde soloalbum The Raven That Refused to Sing laat Steven Wilson zich op het album Hand. Cannot. Erase. onderdompelen in het gevoel van isolatie en de invloeden van de moderne wereld op de mens. Voor de vrouwelijke hoofdpersoon die centraal staat op het album liet hij zich inspireren door de documentairefilm Dreams of a Life, waar het verhaal van de succesvolle jonge vrouw Joyce Carol Vincent op centraal staat. Joyce was een vrouw met een grote vriendenkring en familie, maar werd ruim twee jaar na haar tragische dood ontdekt in haar appartement. Dit verhaal vertaalt zich naar de afzondering in de grote stad Londen van de hoofdpersoon op het album, zij het dat ook onderwerpen als de invloed van social media, vervreemding en jeugdtrauma’s voorbij komen.

Op het fraai uitgewerkte Routine is een belangrijke rol voor de Israëlische zangeres Ninet Tayeb weggelegd. De pianoklanken voeren het ritme aan, terwijl de vrouwelijke hoofdpersoon krantenknipsels verzamelt van andere vrouwen die zich ontwrichten uit de samenleving. De routine die de persoon uitvoert ontwikkelt zich in de aangrijpende samenzang en van Wilson en Tayeb. De verloren familie laat haar de dagelijkse bezigheden tot in het einde toe herhalen, totdat ze via de fraai opgezette klanken van het hammond orgel en de gitaren volledig ontspoort. De indringende klanken van de piano krijgen halverwege steun van de elektrische gitaar. Terwijl de duisternis tegemoet treedt neemt het volume toe en slaat de zang van Tayeb in, zowel op emotioneel gebied als in haar krachtige stemgeluid. Een muzikaal spektakel dat van begin tot eind ontroert in het samenzijn van melodielijnen en klankvolle solo’s. (HugovdBos)

60
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Queensrÿche - Silent Lucidity [5:48]



Empire | 1990 | Verenigde Staten

2023: 19
2022: 87
2021: 119
2018: 129
2017: 193
2016: 235
2015: 95
Genomineerd door: Jester

Een soort van mini epic door een (progressieve) hardrockband met allerlei tempowisselingen binnen 6 minuten en daar ook nog eens mee de Top 40 halen, kan dat? Dat bleek in 1990 toen Queensrÿche de single Silent Lucidity van het album Empire op de wereld los liet. Een prachtig staaltje van een zeer goed album van een prima band! (vigil)

59
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Porcupine Tree - Deadwing [9:46]



Deadwing | 2005 | Verenigd Koninkrijk

2023: 64
2022: 54
2021: 55
2018: 39
2017: 66
2016: 33
2015: 23
Genomineerd door: dynamo d

Afkomstig van het gelijknamige album dat lang het favoriete album van mijn broer was. Een album dat hij door mij heeft leren kennen en dat vooral bekend is door Lazarus en Arriving Somewhere… maar deze openingstrack doet daar niet voor onder. Sterker nog: elke keer dat ik hem hoor lijkt hij beter te worden. Ik ben enorm fan van de drumpartijen en de manier waarop de band het nummer tijdens het intro en halverwege het nummer ‘binnenvalt’. (freitzen)

58
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Marillion - Seasons End [8:10]



Seasons End | 1989 | Verenigd Koninkrijk

2023: 55
2022: 42
2021: 27
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: Outlaw104

Marillions eerste nummer met een dreigende ondertoon over de opwarming van de aarde.

So watch the old world melt away
A loss regrets could never mend
You never miss it till it's gone
So say goodbye, say goodbye

Afkomstig van het gelijknamige album, welke ook de eerste was met "nieuwe zanger" Steve Hogarth, die Fish kwam vervangen. Eén van de meest besproken bezettingswisselingen in het prog genre.
Seasons End is in de loop der jaren uitgegroeid (en dan spreek ik op persoonlijke titel) tot een magistraal hoogtepunt in hun veelomvattende en indrukwekkende oeuvre.
Prachtige opbouw vol dramatiek, gave solo van Rothery en een majestueuze finale met percussie, hypnotiserende keyboards, een ruimtelijke gitaarsound en Hogarth die daar vocaal overheen zweeft. (Outlaw104)

57
https://i.imgur.com/zC3bv7D.jpg
Marillion - Forgotten Sons [8:21]



Script for a Jester's Tear | 1983 | Verenigd Koninkrijk

2023: ---
2022: ---
2021: ---
2018: ---
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: dynamo d

Met Forgotten Sons, de indrukwekkende afsluiter van Script for a Jester’s Tear (1983), laat Marillion horen waar hun kracht in de Fish-periode lag: emotie, pit en maatschappijkritiek verpakt in een meeslepende progressieve rocksong. Het nummer bouwt langzaam op, van fluisterende passages naar explosieve climaxen, gedragen door de gitaarsolo’s van Steve Rothery en de bezielde voordracht van Fish.

De tekst is een van Fish’ sterkste. Poëtisch en tegelijkertijd rauw schetst hij beelden van vergeten soldaten, religieuze hypocrisie en politieke onverschilligheid. Het is meer dan een song: een aanklacht tegen geweld en een spiegel voor de samenleving. Fish wisselt tussen verhalenverteller, prediker en aanklager, waardoor de woorden nog lang na-echoën.

Forgotten Sons is Fish op zijn best – theatraal, scherp en emotioneel – zoals dat ook zeker kan bij progrock! Het nummer laat zich beluisteren als een mini-rockopera: meeslepend, confronterend en tijdloos in zijn boodschap. Niet voor niks heeft Forgotten Sons na het titelnummer van het debuutalbum de meeste stemmen op MusicMeter. Helemaal een aanrader is om Forgotten Sons in DTS-HD Master Audio 5.1 op de Deluxe Edition van Script for a Jester’s Tear te beluisteren. (dynamo d)

56
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Yes - Awaken [15:26]



Going for the One | 1977 | Verenigd Koninkrijk

2023: 89
2022: 20
2021: 36
2018: 70
2017: 95
2016: 255
2015: 137
Genomineerd door: ranboy

Ik hoop dat ik goed geteld heb... van het achtste album en de zesde bezetting van Yes... nee, dat is flauw, want op Going for the One waren we terug bij de Tales from Topographic Oceans-bezetting (Anderson, Howe, Squire, Wakeman, White), dus eigenlijk pas de vierde. Hoe dan ook, die bezetting van de topografische oceanen (watte?) kwam terug met een album met aanmerkelijk kortere nummers, waar ook in de grootste Anderson/Howe-dromerigheid nog een vleugje puntigheid zat... en Awaken dus, voor de meeste mensen het laatste grootse Yes-epic (al heeft het uit de jaren '90 stammende Endless Dream ook de lijst gehaald, dus misschien valt dat ook wel wat mee). Awaken heeft in elk geval de kenmerkende pretentie, wijdlopendheid en klassieke opbouw... en vijf jaar na Close to the Edge andermaal een hoofdrol voor de babi pangang etende Rick Wakeman. Dat kerkorgel behoefde geen gewenning, maar voor de rest heeft het mij wat luistersessies gekost alvorens ik Awaken in het hart kon sluiten. Dat is inmiddels overtuigend gelukt: Awaken is een van Yes' mooiste. (Casartelli)

55
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Earth and Fire - Song of the Marching Children [18:24]



Song of the Marching Children | 1971 | Nederland

2023: 154
2022: 131
2021: 91
2018: 73
2017: 79
2016: 112
2015: 105
Genomineerd door: laxus11

Eind jaren 60, begin jaren 70 beleefde niet alleen de internationale muziekwereld het ene na het andere hoogtepunt, ook in Nederland werden fraaie muziekstukken afgeleverd. Earth & Fire wist vooral begin jaren 70 intensieve maar ook wonderschone nummers de wereld in te sturen. Neem het zevendelige Song of the Marching Children waar de mellotron het voortouw neemt in de progressieve ontwikkelingen en voortdurende tempowisselingen, dan nog te bedenken dat Jerney Kaagman de zang van de donkere teksten voor haar rekening neemt. (HugovdBos)

54
https://i.imgur.com/YyHPUg4.jpg
Marillion - Chelsea Monday [8:16]



Script for a Jester's Tear | 1983 | Verenigd Koninkrijk

2023: 50
2022: 38
2021: 49
2018: 28
2017: ---
2016: ---
2015: ---
Genomineerd door: Bravejester

Een van de kwaliteiten van Marillions elpeedebuut is het feit dat er eigenlijk geen moment van verzwakking in zit (voor Garden Party knijpen we een half oogje toe). Chelsea Monday is neoprog op zijn allerklassiekst: broeierig vanaf het begin, met als blikvanger een slepende gitaarsolo van Steve Rothery die hier zijn goddelijke status nog moest krijgen en, op een korte (maar erg fijne) break na, eigenlijk weinig muzikale ontwikkeling. Het is kennelijk precies goed zo (al voelt het wat onaf als het nummer, zo los, niet door Forgotten Sons gevolgd wordt). (Casartelli)

53
https://i.imgur.com/pf2Ihkn.jpg
Porcupine Tree - Russia on Ice [13:03]



Lightbulb Sun | 2000 | Verenigd Koninkrijk

2023: 61
2022: 58
2021: 47
2018: 25
2017: 15
2016: 17
2015: 31
Genomineerd door: Brunniepoo

Rond Lightbulb Sun leek elk Porcupine Tree-album zijn voorganger weer in populariteit te kunnen overtreffen. De top was nog niet bereikt, maar het epische Russia on Ice is wel een op zichzelf staande klassieker gebleken, waar hun andere albums het nog wel eens wat meer van het totaalplaatje en minder van de individuele hoogtepunten moesten hebben. Russia on Ice begint rustig om daarna te culmineren in een lange zinderende ambient finale. Het nummer is een feest van textuurvariatie en onderhuidse spanning. (Casartelli)

52
https://i.imgur.com/KF9qEp8.jpg
Porcupine Tree - Fear Of A Blank Planet [7:28]



Fear of a Blank Planet | 2007 | Verenigd Koninkrijk

2023: 52
2022: 45
2021: 68
2018: 24
2017: 51
2016: 31
2015: 39
Genomineerd door: dynamo d

Dit is het openingsnummer van het gelijknamige conceptalbum van Porcupine Tree. Je wordt niet rustig het verhaal ingetrokken (hoewel dat eerst nog even wel zo lijkt), maar als het ware het verhaal ingeblazen. Want muzikaal is dit ook een steengoed nummer (zoals het gehele album), waarbij het drumwerk en de geweldige productie een speciale vermelding verdienen, wat mij betreft.

Maar dit is ook muziek waar het concept iets belangrijks toevoegt aan de beleving. Ik neem aan dat het hier algemeen bekend is, maar het album is losjes gebaseerd op het boek "Lunar Park" van schrijver Bret Easton Ellis. Het verhaalt over de veranderende maatschappij waarbij jeugd opgroeit met een overdaad aan prikkels, zoals tv, internet en dergelijke en hoe daardoor de manier waarop we kunst en de wereld tot ons nemen ernstig veranderd is en welke risico’s (zie de titel) dat met zich mee brengt. Letterlijk en figuurlijk geen lichte thematiek. Het is natuurlijk ook gewoon een duister album.

Dit is echter een thematiek die mij zeer aanspreekt. Nu slaat hij ook nog eens een brug naar het psychisch functioneren van mensen en laat ik nu werkzaam zijn in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Ik kan zeggen dat dit album ook geleid heeft tot nog verder nadenken over hoe technologische ontwikkelingen het gedrag van kinderen beïnvloeden. Het gaat te ver om te zeggen dat het mijn visie bepaald heeft, maar op zich vind ik het al heel bijzonder dat een album het verder verdiepen van die visie kan bewerkstelligen. Een mooi voorbeeld voor mij dus, hoe een concept veel kan toevoegen aan de muziek.

In school I don't concentrate
And sex is kinda fun
But just another one
Of all the empty ways
Of using up a day
How can I be sure I'm here?
The pills that I've been taking confuse me
I need to know that someone sees that
There's nothing left I simply am not here (Bonk)