Aardige plaat, ook al is hij nauwelijks representatief voor de Traffic-catalogus aangezien van de helft van de titels het origineel niet op hun eigen albums staat. En de geluidskwaliteit is inderdaad niet overal even geweldig, ook niet op de geremasterde versie -- met name Gimme some lovin' verzandt nogal in een geluidsbrij.
 

Als ik mezelf naar aanleiding van Shoot out mag citeren, "Ik val bij Traffic dikwijls meteen al als een blok voor het warme organische geluid van hun arrangementen, met Winwoods 'soulful voice' bovenop een warm bed van orgel, piano, sax en drums." En bij zo'n intuitieve aantrekkingskracht zijn de mindere momenten bij mij vaak geneigd in het grotere geheel op te gaan en dus niet meer zo belangrijk te worden. Los daarvan heeft Traffic natuurlijk vanaf de psychedelica van Mr Fantasy een enorme ontwikkeling doorgemaakt, maar dat warme geluid hoor ik toch ook al op hun eerste platen al, in bijvoorbeeld No face no name no number, Dealer en Don't be sad. (De reden waarom ik pas vrij laat bij Traffic ben terechtgekomen is ironisch genoeg Arc of a diver, want hoewel dat compositorisch natuurlijk een sterke plaat is, vond en vind ik de overdadige synthesizers en drumcomputers daarop een blikkerig en onsympathieke indruk maken, hetgeen voor mij zelfs een briljant nummer als Night train enigszins verpest.)
 

Ik luister en waardeer dit vanwege het gitaarwerk en de zang van Stolt, de heerlijk vette en soms loodzware bas van Trewavas, en het algemene hoge niveau van het gemusiceer van alle vier samen in de lekkere instrumentale gedeeltes. De minpunten wegen echter zwaar: de slechte zang van Trewavas en Portnoy, de matige melodieën met hun vaak voorspelbare ontwikkeling, de vervelende stem en de zalvende insteek van Morse (dat Love made a way vind ik echt een zouteloos motief), en de algemene braafheid die me vaak doet wensen dat deze plaat af en toe eens uit de bocht zou vliegen. Ik kan hier niet warm voor lopen – eigenlijk vind ik alleen The world we used to know echt een geweldig nummer, maar ook daar houdt het op zodra Neil Morse binnenkomt met "When love lays down / With your feet upon the grou-hound".
        Overigens nog door niemand hier opgemerkt, maar op The world we used to know wordt er volgens mij vanaf 2:20 even een eerbetoon gebracht aan Ritual (nous sommes du soleil) van Yes (zie aldaar vanaf 2:22).

Een echte prog-supergroep, zo kun je Transatlantic wel noemen. En het moet gezegd, wanneer de muziek instrumentaal en/of up-tempo is, of wanneer Stolt zingt of gitaar speelt, of wanneer de thema's "uitgezet" worden zoals tijdens het openingsnummer, in al die gevallen kan ik hier geen genoeg van krijgen: warm, rijk, afwisselend en zeer melodieus, met Portnoy (meestal) opvallend functioneel, Trewavas een stevig fundament neerleggend (die bas op Evermore !) en Stolt en Morse om-en-om een mooi tapijtje neerleggend voor de solo's van de ander. Het laten zingen van Portnoy en Trawavas op Out of the night en Set us free is geen succes, maar gelukkig komt dat maar zelden voor.
        Op de momenten waarop Morse echter begint met zijn gepreek wordt het meteen een ander verhaal. Met de Soul Stirrers of Van Morrison heb ik geen moeite omdat die voornamelijk zingen over hoe zijzèlf geraakt worden, maar wanneer Morse aankomt met zijn saaie timbre, zijn zeurderig lang aangehouden noten ("As the pages tu-hurn"), zijn apocalyptische visioenen en zijn inzichten over het lot van de mensheid ("Before we're raised up he's got to break us down") haak ik af. Prima als hij voor zichzelf de weg van het geloof kiest, maar die belachelijke portretten van mensen die een hol bestaan leiden waarin ze eigenlijk niet gelukkig zijn ("We counted on something that never could hold up our lives", "The person who is standing to your right / Watch how he smiles and acts like everything's alright") trek ik echt niet. Ik heb op MusicMeter wel vaker discussies gevoerd en gelezen met en van mensen die claimen die ze zich nergens aan storen omdat ze toch niet op de teksten letten, maar ik kan niet on-horen wat ik hoor; flauwe tekstjes over "ik hou van jou / ik blijf je trouw" of desnoods "Siberian khatru's" glijden langs mij af, maar die expliciete religieuze vermaningen van "if you close your eyes you'll understand" en "You've got to lay down your life" en "the giver of life is asking you to dance" stuiten me bijzonder tegen de borst, met dat stroperige slotnummer als dieptepunt. En dat heeft toch zijn weerslag op mijn waardering van het album als geheel.

Debuut-mini-elpee van een groep die vaak tot de Paisley Underground werd gerekend (Dream Syndicate, Green On Red, Long Ryders, Rain Parade enz.). Psychedelische gitaarrock met folk- en countrytintjes, met heerlijk doorzeurende gitaren (Russ Tolman en Richard McGrath) die soms aan Tom Verlaine doen denken. Bekendste nummers hier zijn Lucifer Sam (een stevige cover van een Syd Barrett-compositie van het eerste Pink Floyd-album) en And then the rain, dat later in een iets gestroomlijnder versie zou verschijnen op de eerste True West-langspeelplaat Drifters. Een rauw, stevig en origineel debuut, nu samen met Drifters en drie bonustracks geproduceerd door Tom Verlaine op één CD verkrijgbaar als Hollywood holiday revisited. (Die piloot op de voorkant is James Cagney in Captains of the clouds uit 1942).
 

Eigenlijk heel simpel: diverse fraaie popliedjes, gezongen met een innemende stem en geproduceerd zonder naar modieuze synthesizers, ritmeboxjes of hiphop-beats te grijpen, en met bovendien als belangrijkste ingrediënt die twee stemmen die zo wonderwel bij elkaar passen en waarvan de samenzang mij de hele plaat lang geboeid houdt. Hoe zou het zijn geweest toen ze voor het eerst bij elkaar gingen zitten? "Zullen we eens kijken hoe het samen klinkt? Eh... hoor je dat? Wat is dit? Hoe kan dit?" Mirjam Timmer lijkt eigenlijk in haar eentje de band te zijn (10 van de 11 nummers geschreven, waarvan 8 in haar eentje, en op 10 nummers leadzang), maar Johan van der Veen lijkt wel gebóren om die tweede stem te brengen, en dat is een niet te onderschatten bijdrage aan deze plaat.
        Minpuntjes zijn dat er weliswaar geen hippe produktionele trucjes worden ingezet maar dat er wèl steeds erg gauw een beroep op wollige strijkers wordt gedaan, en dat wat mij betreft de beste nummers helemaal aan het begin staan (1, 2 en vooral 4 volgens bovenstaande tracklisting – op Spotify is de volgorde veranderd in 2 tot en met 11 gevolgd door 1, daar is Standing still dus van het begin naar het einde van de tracklisting geschoven). Gelukkig zakken de nummers nergens door een ondergrens en blijft het niveau eigenlijk de hele plaat lang hoog. Na vele jaren nog niet op uitgekeken en –geluisterd, een mooie popplaat dus.
        (Als ik overigens het hoesje zie denk ik altijd éven naar Rachel McAdams in een T-shirt van de Free Record Shop te kijken.)

Het duurde even voordat ik dit goed ging vinden, gedeeltelijk vanwege die stem (soms aanstellerig piepend, soms brallerig à la Marc Almond), gedeeltelijk ook vanwege de lelijke gedateerdheid (jaren 80 synthesizers, een Ultravox-solo in Creepshow), maar uiteindelijk is dit toch een erg leuke plaat, vooral kant 1 (nou vooruit, tot en met het titelnummer dan). Dat dit het niet heeft gemaakt is misschien niet zo'n wonder: te synthi voor de die-hard-symfo-crowd, veel te grillig voor de hitparade.
 

Zoals veel platen uit het verleden is dit misschien beter te waarderen als je erbij was toen dit uitkwam – niet precies jeugdsentiment, maar eerder extra waardering wanneer je weet hoeveel impact dit ten tijde van de release had. Twisted Sister is indertijd geheel langs mij heengegaan (afgezien van die briljante hoes van Stay hungry die je maar één keer gezien hoeft te hebben om hem voor altijd te onthouden), maar ik ben nu op "haar" spoor gezet vanwege de geweldige bijdrage van Dee Snider aan Ayreons Transitus in 2020. De outfits en de kapsels plaatsen deze band onmiskenbaar in de eerste helft van de jaren 80, maar de produktie is opmerkelijk tijdloos dankzij de zang die niet krijst maar gewoon hard is, de gitaren die sober klinken, en de afwezigheid van gedateerde synthesizers en zo'n opgefokte snaredrum. De nadruk ligt op ambachtelijke hardrock met veel zweet en swagger, en hoewel het niveau van de eerste twee nummers pas weer gehaald wordt op het slotnummer (direct na het melige dieptepunt You're not alone) zakt de plaat verder ook nergens door de ondergrens. Het is niet zo'n openbaring als de vijf Iron Maiden-platen van tussen 1982 en 1988 een paar jaar geleden voor mij waren, maar achteraf kan ik alsnog spijt krijgen dat ik er in 1983 niet bij was toen dit uitkwam. (Maar ja, in 1983 zat ik nou eenmaal meer in Echo & the Bunnymen en de Waterboys, niets meer aan te doen.)

Altijd een interessante vraag: in hoeverre wordt je (mijn) voorkeur voor de nummers bepaald door ófwel mijn voorkeur voor de artiest ófwel mijn voorkeur voor het nummer, en in hoeverre gewoon door hoe sterk de alternatieve uitvoering is? Met Sting en Rod Stewart heb ik in ieder geval niet veel, maar de eerste verzorgt het sobere hoogtepunt van het hele album, en de tweede brengt niets nieuws maar houdt het gepast klein en brengt daardoor een keurige ode aan één van de hoogtepunten uit Johns oeuvre. Dat geeft meteen ook aan waar het voor mij een beetje aan schort bij deze plaat, want diverse anderen schieten behoorlijk door in hun poging om hun covers met een beetje extra intensiteit op te pimpen: Wilson Phillips, Joe Cocker, Jon Bon Jovi en Oleta Adams leggen veel te veel drama in hun vertolking van toch al emotionele nummers, en van de versie van Sinéad O'Connor smelt de glazuur op mijn tanden. Gelukkig komt na haar huilerige Sacrifice meteen de lekker felle cover van Burn down the mission van Phil Collins, die niet veel toevoegt aan het origineel maar er wel lekker het vuur in houdt. Een ander hoogtepunt is voor mij verrassend genoeg Philadelphia freedom, dat ik in de originele versie een vervelende discostamper vind maar dat hier dan opeens verschijnt in een soort soft-soul-versie die helemaal op het lijf van Daryl Hall blijkt te zijn geschreven. Zo zitten er tussen de vrij slaafse navolgingen (The Who, Tina Turner, George Michael) nog genoeg verrassingen om hier een leuke compilatie van te maken.