SPIRIT 2017

Spirit is in hetzelfde bedje ziek als Delta Machine. DM is de voeling met haar eigen muzikale wortels kwijt. Misschien is dat een bewuste keuze. Maar sinds Playing The Angel is het met een vergrootglas zoeken naar nummers die blijven hangen. Dat Dave Gahan een soulzanger is geworden, lijkt nu wel een feit. DM is al een aantal albums een duo. En daar zal de betreurde dood van Fletcher weinig aan veranderen. Op de tandem Gahan - Gore zit Dave duidelijk aan het stuur. En het zint me niet. Meer. Ik overwoog zelfs twee sterren.

THE SINGLES 1981-1985 1985

Sommige verzamelaars hebben de status van een regulier album
omdat ze een stap in de groei van een band markeren. Ik denk daarbij
onder andere aan Standing on a Beach van The Cure. Samen met deze
van Depeche Mode twee sterke compilaties om te koesteren.

14 singles chronologisch gerangschikt. Completer kan het niet.

De eerste drie singles dragen duidelijk de stempel van oprichter Vince Clark.
Het is een interessante oefening om ze naast het single werk van Yazoo te leggen.

Dreaming of Me was het stamelende 7" debuut van Depeche Mode.
Het nummer zou de UK versie van het eerste album niet halen, maar stond
wel op de Amerikaanse en Europese edities van Speak and Spell (1981).

New Life (de titel suggereert een herstart) sprankelt wel en is samen
met de klassieker Just Can't Get Enough het prijsnummer van het eerste album.
Je hoort hoe de overige bandleden steeds nadrukkelijker hun accent leggen.

Exit Vince Clark.

See You wordt dan de eerste single van Martin Gores hand.
Het nummer lijkt wat moeite te hebben met het synthesizer arrangement.
The Meaning of Love klinkt als een te goedkope kopie van een Vince Clark song.

Met Leave in Silence toont Depeche Mode voor het eerst zijn donkere kant
die op de andere composities van A Broken Frame (1982) ook meer tot uiting komt.
De albumtitels zijn bij Depeche Mode meer dan toevallig: ze markeren groeifases.

Enter Alan Wilder.

En dan is daar plots Get the Balance Right. Een titel die er niet om liegt.
Met de intrede van geschoold toetsenist Alan Wilder vindt DM definitief zijn vorm.
Getuige daarvan is het vindingrijk gearrangeerde Construction Time Again (1983).

De hitsingle Everything Counts wordt de tot dan toe grootste UK hit en krijgt live
de status van meebruller. Opvolger Love in Itself (een remix van de album versie)
heeft minder hitpotentie en deemstert geruisloos weg in de hitparade.

Met People Are People breekt Depeche Mode door in Europa.
Vooral in Duitsland waar het een nummer 1 hit wordt. Opvolger Master and Servant wordt
op zijn beurt beloond met een top 10 plaats en de LP Some Great Reward (1984) is een hit.

Als 3de single van het album wordt gekozen voor een dubbele a-kant.
In de UK is dat Blasphemous Rumours / Somebody, maar in de rest van Europa
wordt in de hitlijsten voorrang gegeven aan de remix van de pulserende ballad.

Om het succes van de industriële albumsound met zijn schroefbouten en draaibanken
aan te houden verschijnt in de lente van 1985 een non-album single die de succesformule
perfect toepast. Ratelend metaal, perfecte melodie en opgesplitste vocalen. Naast Dave Gahan
zingt ook Martin Gore een aantal zinnen mee, net zoals in Everything Counts en People Are People.

Doe Maar deed trouwens net hetzelfde op haar twee grootste hits De Bom en Pa.

Afsluiten doet de verzamelaar met het wat pufferige It's Called a Heart.
Een single die deze compilatie moest promoten en waar de band niet achter stond.
Het nummer werd vooral afgewerkt door het studiopersoneel om zoals dat hoort
met een nieuwe hit op de proppen te komen naar aanleiding van een best of.

The Meaning of Love en Somebody zijn weggelaten van de vinyl release.
Maar zowel de oorspronkelijk cassette editie als de eerste CD uitgave tellen 15 tracks.

Een latere update van deze best of kreeg een nieuwe hoes en twee bonustracks mee.
Photographic is in deze versie terug te vinden op de legendarische Some Bizarre sampler
van label stichter Stevo. Legendarisch omdat daar ook Soft Cell en Blancmange op debuteerden.
In plaats van de 12" mix van Just Can't Get Enough had ik liever de 1983 live versie gehoord.

ULTRA 1997

Dat gewrongen stemgeluid van de leadsingle Barrel From A Gun heeft me lang van dit album weggehouden. Ik heb het net als alle DM platen netjes in de kast staan maar langspelers met nummers die voortdurend boven de 5 minuten uitstijgen dreigen me te vermoeien. DM heeft daar met drie kortere, instrumentale maar sfeervolle intermezzo's toch wat aan proberen te doen. Wat overblijft zijn negen volwaardige tracks.

Ik heb de plaat vandaag in mijn armen gesloten. Het is DM's country plaat, denk ik dan. Want de Cash cover van Personal Jesus uit 2002 hangt als een soort schaduw boven de nummers en hun arrangementen, vind ik. Of anders geformuleerd: DM moet op Ultra door de woestijn. Dat deden heel wat helden uit de Bijbelverhalen ons voor wanneer zij op zoek gingen naar een nieuw bestaan. De woestijn staat voor de periode van beproeving die hieraan vooraf gaat. Het vertrek van Alan Wilder en de bijna-dood ervaring van Dave Gahan wogen zwaar genoeg om zo'n tocht door het stof te rechtvaardigen. Het eindresultaat valt beter mee dan ik op basis van Barrel Of A Gun had verwacht. Een behoorlijk contemplatieve plaat.

VIOLATOR 1990

Die bloedrode roos op de hoes ...

World in My Eyes, de vierde single zet de toon.
Dit album telt geen fuifnummers ... dit is luistermuziek.
Op World in My Eyes echoot de oliespuit uit de mid-80s na.

Meteen leg ik mijn voornaamste punt van kritiek bloot.
Violator kabbelt soms te veel voorbij als een zwarte rivier.
Bij momenten hemels mooi, maar soms ook moedeloos.

Sweetest Perfection is daar een goed voorbeeld van.
Onderkoeld, maar met voldoende avontuur in het arrangement.
Voor mij het minste nummer van het album.

Personal Jesus is het paradepaardje van het album.
Countrysong in een elektro jasje ... pracht van een tekst ook.
Luister bij wijze van verrassing eens naar de Johnny Cash versie.

Halo vind ik muzikaal bijzonder interessant.
Een song die je perfect met gitaren zou kunnen uitvoeren.
Depeche Mode steeds verder verwijderd van de draaibank sound.

Waiting for the Night toont de nacht als een inktzwart laken,
bezaaid met fonkelend sterrenlicht ... een geslaagde ballad.

Enjoy the Silence is 24 karaatse synthpop.
Eén van Depeche Modes allerbeste singles en misschien wel
hun grootste klassieker "in the long run" ... prima tekst alweer ...
De outro (een trend in die tijd) vind ik wat overbodig breiwerk.

Policy of Truth was de derde single na Personal Jesus
en Enjoy the Silence. Opnieuw perfect in balans liggende radiopop.

Blue Dress grijpt nog het meest terug naar de oude stijl.
Had op Construction Time Again of Some Great Reward kunnen staan.
Violator is ongemeen sterk in de ballads ... is dit Martin Gore lead?

Clean doet het licht uit. Violator is duister als de nacht.
Maar met een heldere sterrenhemel. Lichtpuntjes die ik mis
op hun latere werk, zelfs op Songs of Faith and Devotion.

Depeche Mode met rode roos.
Denk daar ook een fles rode wijn bij.
Gerijpte synthpop die steeds meer als rock gaat klinken.
Depeche Mode unplugged met akoestische gitaren ...
Volgens mij moet dat een openbaring zijn.

Het uptempo elektro werk werd weerhouden voor de b-kanten.
Dangerous (had perfect op het album gekund), Kaleid (iets te veel
geënt op de Madchester sound van die dagen) en de kleurloze tweeling
Happiest Girl en Sea of Sin die leftovers uit vervlogen dagen lijken.

Memphisto en Sibeling doen meer denken
aan het Counterfeit solo experiment van Martin Gore.
Piano op de voorgrond ... noise op de achtergrond.

4US ligt hier in zijn 2008 remaster te spelen,
en volgens mij is het dit keer wel de originele album mix.
4US komt wat moeilijk op gang door de vreemde tracklijst.
Het is wachten tot nummer 5 voor je je echt in Doe Maar land waant.

Ik heb het album ook altijd met hoofd- en keelpijn geassocieerd.
Niet moeilijk met die titel en hoes, maar ik bedoel het ook muzikaal.
Heel wat nummers gaan namelijk over zich niet goed in zijn vel voelen.

Doe Maar Net Alsof is een moeilijke en (te) lange albumopener.
Het is wel zo'n stevig hakkende Vrienten reggae met dubgeluidjes.

Je Loopt Je Lul Achterna paste beter op Vrientens soloplaat.
Iets te autobiografisch om voor tieners te grabbel te gooien.

Lajeninaja vind ik echt een b-kant zonder meer.
De Bom had bijvoorbeeld best op dit album gekund.

Nooit Meer Slapen (skazz = ska + jazz) is ook al zo'n donker zieleroersel.
Dit keer is het Jansz die ons tussen de lakens laat kijken.

Nachtzuster is gezellig swingende Doe Maar oude stijl.
Of nieuwe stijl, want deze would be singel lijkt ook erg op Macho.

Zoek Het Zelf Maar Uit is zo'n typische albumtrack van Jansz.
Laid back met gedubde vocalen en instumentale franjes (oa van Pijnenburg).

1 Nacht Alleen is in één woord een briljante singel.
Met die geweldige synthlijnen en het onweerstaanbare "tsja prrr prrr".

Bang vind ik ook een van de betere albumtracks.
Weer een licht neurotische tekst, maar in een prettig, muzikaal jasje.

Heroïne is het pedagogisch verantwoorde tegengewicht van Nederwiet.
Als ik me niet vergis ging Heroïne ook over vorige drummer Van Collem.

Pa is één van de allergrootste Nederlandstalige songs ooit.
Een schitterende tekst en hemelse muziek: catchy van A tot U u u u.

Alles Gaat Voorbij is zo's song waarmee je een concert afsluit.
Zeer hitgevoelig nummer, mede gepend door gitarist Hendrix.

Walska (wals + ska) is een grappig zinspeling op Skunk (ska + punk).
En we gaan nog niet naar huis, belange niet, bijlang niet ...

of toch ... want mooie liedjes duren niet lang ...

Macho vond ik wel een bijzonder coole song,
zo op het hoogtepunt van hun roem ... deed wenkbrauwen fronsen.
Muzikaal trouwens een voorbeeldles in catchy songschrijven.

Grote Broer (b-kant van Macho) en Wat Ze Doet (reeds klare song
uit de sessies voor een volgend album) zijn niet veel meer dan probeersels.
Volgens mij staan de betere songs uit deze periode op Geen Ballade van Vrienten.

DORIS DAY & ANDERE STUKKEN
was Doe Maar muzikaal en vocaal in absolute topvorm.
Bijna 12 potentiële hits op één album en toch maar 2 singels.
De ene klassieker na de andere werd losjes uit de pols geschud.

Is Dit Alles of de relatiecrisis in een handvol rake verzen.
En wat een leuke intro en meer nog wat een prachtig refrein.

Belle Hélène had makkelijk een derde top 10 hit van het kunnen zijn.
Zou na de split in 1984 toch nog even op singel verschijnen.

Vergeet me heeft een intro die op de Vlaamse televisie werd gebruikt
in de bioscoop quiz Cinemanie met Michel Follet. Een mop van een lied.

Situatie is de zoveelste poging van Jansz om zich in te leven
in de wereld van tiener(meisje)s ... weloverwogen of zorgwekkend?

Okee boerde goed, tot op de allereerste Doe Maar compilatie zelfs.
Ik vraag me dus al lang af of dit ooit een singelkandidaat is geweest.

Winnetoe wordt ervan verdacht de gitaarpartij van Hot Chocolate's Emma
te hebben gestolen. Kom nou. Het is een aardige instrumental.

Doris Day was het struikelblok voor menig Oor criticus anno 1982.
Wat een debiele rijmelarij, vond men. Ik vind het lachen en swingen geblazen.

Radeloos is mijn persoonlijke favoriet van dit album.
Prachtige Vrienten tekst en heerlijk gearrangeerde muziek.

De Eerste X is niet de eerste keer dat Ernst naar jonge meisjes knipoogt.
Maar het is hem omwille van de flinke dosis humor vergeven.

Tijd Genoeg toont de volwassen Ernst met een poëtische tekst
en met reggae muziek die altijd een vleugje exotiek in zich draagt.

Liever Dan Lief werd nog een hitje voor een zekere Tim Immers.
Dan toch liever het origineel, al vind ik het een van de mindere tracks.

Nachtmerrie is een draak van een tekst.
Te veel naar Ren Je Rot of Stuif es In gekeken, die Ernst.

Doris Day & Andere Stukken kan niet stuk.
Keer op keer ben ik verbaasd over de schijnbare eenvoud
van deze plaat, waarvan elk nummer zich moeiteloos
in je bovenkamer nestelt ... maar ...

... er zit ook een iets te "easy" randje aan deze schijf ... daarom net geen 5*.

De Bom werd dan de singel die ook in Vlaanderen insloeg.
Wat heel leuk was en op Pa zou herhaald worden, was dat Ernst
en Henny beiden een deel van de leadzang voor zich namen.

Skunk vind ik een wat geflipte instumental.
Man-O-Man is heerlijke, Vrientenloze 1979 macho Doe Maar.

SKUNK
was Doe Maars statement.
Ska met Punk werd een eigen geluid,
en drukte een onuitwisbare stempel op de nederpop.

Sinds een Dag of Twee is een klassieker van formaat.
Muziek en tekst zijn perfect in balans ... wat een heerlijke gitaarsolo.

Te Laat is wat dunnetjes, maar wordt dapper
geserveerd door de hilarische drummer Carel Copier.

Bella Donna is een sublieme reggae instrumental.
Een gitarist van het kaliber Jan Hendrix kan meer dan "tsjaka tsjaka".

Smoorverliefd is hier het beste voorbeeld van "skunk"muziek.
Gedreven drie akkoorden ska met rechtoe rechtaan tekst.

Nederwiet laat vijfde wiel Joost Belinfante aanrukken.
Een klassieker, maar van te lang beluisteren krijg ik een betonnen hoofd.

Nix voor Jou zijn Belinfante en Copier samen.
Een valse reggaewals die kant 2 wijfelend opent.

Mis is nog zo'n voorbeeld van "skunk".
Ritmisch naar ska neigend, maar met rockende gitaren.

Rumah Saja brengt Ernst Jansz auto-biografisch.
Samen met Mis nog teruggrijpend naar het debuutalbum van Doe Maar.

De Laatste X is Henny Vrienten in een lome bui.
Prachtige backingvocals en alweer een uit het leven gegrepen tekst.

Dansen Met Alice mixt opnieuw de westerse rock met de caraïben.
Op de 2008 remaster met (de oorspronkelijke) extra gitaar outro.

Skunk is een evenwichtige plaat,
met liedjes die niet allemaal even sterk zijn,
maar wel de vele gezichten van de groep laten zien.
Niet voor melomanen die willen zeuren.

ARENA
was een live-plaat (je hoort het niet, maar 't is echt waar).
Alsof het die avond met een "unplugged" publiek was (bijna genant).

Arena valt tussen twee stoelen: een live best of,
die er omwille van de tracklijst toch niet echt een is.

Openen met de non-album single Is There Something I Should Know.
En track vijf (ipv van tien) is dan de studio versie van The Wild Boys.

En voor de rest uit elk album singles (of albumtracks),
maar wel zo dat altijd weer één of andere hit ontbreekt.
Zo kopen de "kids" vast ook nog de oude studio-albums.

Girls on Film, Rio, New Moon on Monday en The Reflex ontbreken.
Met de live versies van Cracks in the Pavement en Make Me Smile
(een Steve Harley & Cockney Rebel cover) die beiden in 1984 als b-kantjes
verschenen erbij, zou men dit album met bonustracks kunnen uitbreiden.

Ik maakte in de plaats van Arena met een eigen 18 tracks compilatie
de balans op van de eerste en sterkste fase uit de carrière van Duran Duran.

Planet Earth / Careless Memories / Nightboat / Girls on Film /
Anyone Out There / My Own Way (album version) / Hungry Like the Wolf /
Save a Prayer / Hold Back the Rain / Rio / The Chauffeur /
Is There Something I Should Know / Union of the Snake / New Moon on Monday /
The Reflex / The Seventh Stranger / The Wild Boys / A View to a Kill

DURAN DURAN
Het enigszins kille debuut album
valt uiteen in twee delen: de hitpotente songs.
en de meer uitgesponnen, wat wazige klanktapijten.

Er is de allereerste single Planet Earth waarop de groepsleden
zich ook muzikaal als volwaardige new wave romantics aandienen.
Want Duran Duran is niet zo maar een synthesizer band.
Gitaar en bas zijn prominent aanwezig in het geluid.

De iets te statisch hakkende opvolger Careless Memories
had minder overtuigingskracht, al blijft het een degelijk nummer.

Dan had ik Anyone Out There een betere singelkandidaat gevonden.
Gevarieerder en melodieuzer dan het geflopte Careless Memories.

Het was het flitsende Girls on Film (met bijhorende ero-clip)
dat het vuur definitief deed oplaaien: een regelrechte klassieker.

Van de niet atlijd even overtuigende geluidslandschappen
onthoud ik het liefst het sfeervolle en iets warmere Sound of Thunder.

De b-kanten Late Bar, Khanada, Fame (Bowie cover)
en Faster Than Light zijn voorlopig alleen op de dure import
Singles Box 1981-1985 te vinden ... en (nog) niet op het CD album.

ps. foxhusky heeft de Amerikaanse CD release die het experimentele
To the Shore vervangt door Is There Something I Should Know uit 1983.

RIO
wordt beschouwd als hun beste album.
Ik vond Duran Duran in de eerste plaats vooral
een excellente hitsingle machine in de periode 1981-1984.
Maar het klopt dat op Rio hun aardigste album nummers staan.

My Own Way kwam na de klassieker Girls on Film.
Maar die geflopte 7" versie laat een onversneden disco geluid horen.
Op het album horen we het nummer in echte (en betere) Duran Duran stijl.

Hungry Like the Wolf is voor mijn part DD's tweede klassieker.
Een bijzonder gretige uptempo rocker die naar meer smaakt.

Het sublieme Save a Prayer is de derde DD klassieker.
Onweerstaanbaar is die modulerende, glijdende synthmelodie.

Hold Back the Rain had makkelijke een volgende singel kunnen zijn.
En er bestaan zelfs 7" en 12" remixen van (b-kant Save a Prayer), maar
wellicht lag het nummer net iets te dicht bij Hungry Like the Wolf.

Het titelnummer Rio werd (zonder aanzwellende intro)
ook nog op single uitgebracht en wist, mede door de zoveelste
"zeilboot met tropisch eiland" video, het publiek nogmaals te charmeren.

En dan is er de album afsluiter The Chauffeur
die door menig Duran Duran fan gekoesterd wordt.
Een ouder nummer, waarvoor ook single plannen bestonden.
Er bestaat een video van dit nummer (zie Greatest Hits met bonus DVD).

Dit keer geen aanvullende b-kanten,
tenzij wat alternatieve versies van albumtracks.
Er is wel Like an Angel (b-kant My Own Way).

Begin 1983 was er dan de non-album hit
Is There Something I Should Know (nummer 1 in UK)
en zijn instrumentale b-kant Faith in This Colour.

Jammer genoeg staan deze bonustracks
(nog) niet op de geremasterde CD versie van Rio.
Wel in de dure import Singles Box 1981-1985.

SEVEN & THE RAGGED TIGER
gaat verder door met Alex Sadkin, de producer
van hun eerste UK nummer 1 hit Is There Something I Should Know.
Die leverde al schitterend werk met de Thompson Twins,
maar op deze derde van Duran Duran overtuigt hij me minder.

Het geluid van deze plaat rammelt hier en daar.
De vlotte sneer van hits als Girls on Film en Hungry Like the Wolf
moet plaats ruimen voor een meer percussieve inkleuring.

Dat loont nog net op de eerste single Union of the Snake.
Een wat gammele song die het moet hebben van het sterke
refrein en een merkwaardig akelige saxofoon solo.

New Moon on Monday laat een huilende Simon Lebon horen.
Een wat onderschatte single die niet op hun eerste verzamelaar stond.

Maar of de albumversie van The Reflex loopt het mis.
Het nummer klinkt zelfs als een manke tweelingbroer van Union of the Snake.
Er was dus een Nile Rodgers (Chic) nodig om The Reflex
op te funken tot een wereldhit (de pseudo live videoclip deed de rest).

Voor de rest zijn de meeste albumnummers onderling inwisselbaar.
Matigheid troef of het moest The Seventh Stranger zijn dat iets
meer heeft van een gestructureerde opbouw ...

Secret Oktober is de enige nieuwe b-kant (niet op de CD remaster).

Ik voeg hier graag Wild Boys toe, de machtige singel
die eind 1984 het megasucces van The Reflex zou doortrekken.

Anno 1985 liep het mis toen de gitarist en de bassist zich aansloten
bij de Power Station (kortstondige supergroep met Robert Palmer en
Tony Thompson van Chic) en de drie overblijvers Arcadia vormden.

Nog één bond single verscheen: het stormachtige A View to a Kill.