Ik vind die discussie over wat nou de eerste “echte” progrock/symfo-plaat is best interessant, want hoewel we er nooit uit zullen komen is het wel een mooie aanleiding om te wroeten in de heksenketel van de beginjaren van de “progressieve” muziek. Maar belangrijker dan het al dan niet toekennen van dat epithet aan dit album, en nog veel indrukwekkender dan die eventuele eretitel, lijkt mij het feit dat In the court of the Crimson King al vanaf (bijna) de eerste noot zo volwassen klinkt, zo gefocust, alsof er hier een band bezig is die precies weet wat ze wil en die niet alleen nieuwe wegwijzers neerzet maar meteen ook maar een paar nieuwe wegen aanlegt (en dat dan op zodanige wijze dat elke navolger zich op het hoofd zal krabben hoe dit in godsnaam te verbeteren). Gitaar, mellotron, fluit en sax nemen om de beurt de hoofdrol op zich, er zit enorme variatie zowel in elk nummer als tussen de nummers onderling, diverse momenten rekken de muzikale grenzen op terwijl de speldiscipline toch steeds aanwezig blijft, en naast de gekte van bijvoorbeeld het openingsnummer durft de band in I talk to the wind ook ongegeneerd romantisch te zijn zonder de dwangmatige neiging om daar dan ook meteen een rare maatwisseling of een atonale solo in te gooien om die romantische insteek te ondergraven. En natuurlijk zijn die laatste tien minuten van Moonchild er een stuk of acht te veel, maar ach, de overige 33 minuten muziek zijn zó briljant dat ik die misser graag door de vingers zie. (Op de allereerste KC-compilatie op CD The compact King Crimson (1987) is Moonchild het enige nummer van In the court dat samensteller Fripp níét heeft opgenomen.) En dan heb ik het nog niet eens gehad over de intrigerende teksten en de uitstekende zang... Een halve eeuw later is dit nog steeds een opzienbarende plaat – wat hij aan impact qua vernieuwing misschien heeft ingeleverd heeft hij wat mij betreft aan onbetwistbare kwaliteit nog altijd behouden.

Grappig, die twee kampen, en ik zit er een beetje tussenin: ik kan horen dat dit dezelfde band is als die van het debuut, maar de muziek heeft een stapje verder gezet en de chaos is mee opgerukt, resulterend in een plaat die niet altijd eenvoudig te beluisteren is maar wel steeds intrigeert. En zelfs wanneer de vergelijking met In the court zich aan mij opdringt kan ik alleen maar constateren hoe geweldig bijvoorbeeld dat intro van Pictures of a city klinkt en wat een heerlijk instrument de mellotron toch is. De drie Peace-stukjes vind ik persoonlijk best de moeite waard, maar ook los van hun eventuele kwaliteit vormen ze een mooi kader voor de zwaardere stukken. Het enige mindere nummer vind ik eigenlijk Cat food, dat voor mij meer uit "drive" bestaat dan uit melodie. (Overigens heeft het in mei 1970 dan wel onze nationale top-40 gehaald, maar vraag niet hoe: twee weken in de lijst met de 35ste plaats als hoogste notering. Als het om de top-2000 ging zou je tegenwoordig zeggen dat de fanclub in het geweer is gekomen.) Conclusie: een fenomenale opvolger van een nog nèt iets indrukwekkender debuut.
        Beluisterd via de 30th anniversary edition-CD uit 2004, in 1999 geremasterd door Fripp en Simon Heyworth, met de bovenstaande twee bonusnummers en een aangenaam en meer dan voortreffelijk geluid.

Al veel te vaak ben ik door deze band op het verkeerde been gezet, en hebben de conventioneel-mooie nummers mij verleid om minder aandacht te besteden aan de schurende tracks met atonale gitaarsolo's of buiten de lijntjes toeterende blazers, terwijl ik daarin toch echo's hoor van door mij juist bewonderde artiesten als de Soft Machine of Captain Beefheart. Nu bij Islands heb ik maar eens met wat andere en meer "geprepareerde" oren proberen te luisteren, en dan hoor ik toch eigenlijk alleen maar moois op deze plaat. Het lijkt erop dat van deze band elke plaat (in ieder geval tot de grote pauze vanaf 1974) voor mij een grote excursie is, een ontdekkingsreis waarvan ik niet weet langs welke klippen hij voert of waar het eindpunt is, maar elk muzikaal eilandje verdient het om te worden aangedaan, of het nou het zalvende titelnummer, het geile Ladies of the road, het muzikaal idyllische maar tekstueel schrijnende The letters of het tegen de haren in strijkende Sailor's lament is. Het is voor mij een kwestie van me open stellen, proberen, luisteren, niet te snel oordelen, kijken waar ik uitkom, en dan het hoogste punt beklimmen en naar de horizon turen, en dan zie ik een band die in een belachelijk korte periode toch belachelijk veel uitdagende muziek heeft gemaakt. Zoals Islands.

Weer zo'n plaat waaruit blijkt dat dit gewoon niet de band voor mij is : op bijvoorbeeld deel 1 van het titelnummer (maar ook op The talking drum) staan er tegenover elke mooie melodie wel een paar freaky stukjes die mij alleen maar ergeren, de stem van John Wetton is op sommige momenten (bijvoorbeeld op Easy money) bepaald vervelend, en Fripps gitaar heeft af en toe een "metalen" geluid dat ik gewoon lelijk vind. Zo ga ik me haast schuldig voelen dat ik de twee meest gestructureerde songs (dus Book of Saturday en Exiles) eigenlijk het beste vind : het lijkt bijna alsof Fripp die nummers enkel op dit album heeft gezet om tegemoet te komen aan de "gewone" luisteraar, terwijl zijn hart misschien veel meer ligt bij de jazzy (semi-)improvisaties en de geluidsexperimenten die het leeuwendeel van deze plaat uitmaken. Ik hoor de kwaliteit van deze band wel degelijk, maar in hun discografie zitten maar weinig platen waar ik van a tot z echt graag naar luister.

Eigenlijk wilde ik hier schrijven dat mijn reactie op Lizard een perfect voorbeeld is van mijn haat/liefde-verhouding met deze band, want terwijl ik me bij de eerste vier nummers soms kapot zit te ergeren aan de stuurloosheid van zowel composities als arrangementen, vind ik het titelnummer bijna onaards mooi, niet alleen het prachtige Prince Rupert awakes-deel dat niemand mooier dan Jon Anderson zou kunnen zingen, maar ook de overige 19 minuten waarin de jazzy elementen veel meer in het nummer verweven zitten en veel organischer aanvoelen dan op kant A. Helaas voor mijn oorspronkelijke insteek blijken bij nadere beschouwing (en met het meelezen van de teksten) de eerste vier nummers toch ook heel veel moois te bevatten; Cirkus is dankzij de killer-riff vanaf 42 seconden al geland, en Lady of the dancing water is gewoon een serieus mooi nummer, zodat ik het gevoel krijg dat mijn waardering van deze plaat nog wel hoger gaat worden, zoals bij wel meer KC-platen uit de eerste periode.
        Echt helemaal vanzelf zal dat overigens niet gaan: bij de eerste drie nummers kan ik me nog wel behoorlijk storen aan dat "weifelende" drumwerk – het lijkt wel alsof de drummer zoekt naar de groove en dat probeert op te vangen door veel opvullende roffels te spelen, maar het klinkt alsof hij af en toe niet weet wat hij moet doen. Misschien is dat voor de liefhebber wel het kenmerk van een improviserende jazzy drummer, maar míj is het vooralsnog een doorn in het oor, en ik probeer er maar niet te veel op te letten.

Het titelnummer is al meteen een mooie illustratie van waarom ik met deze band zo'n haat/liefde-verhouding heb : geweldige melodieën en messcherpe gitaren, maar tegelijkertijd ook een metalige sound die mij af en toe (en bij de KC van de jaren 90 zelfs váák) onaangenaam in de oren klinkt, net als op One more red nightmare, en met Providence kan ik echt helemaal niets. Daar komt nog bij dat John Wetton wel veel karakter in zijn stem heeft maar soms nogal moet pèrsen (zoals in One more red nightmare), waardoor de muziek niet helemaal de zang krijgt die hij verdient. Daarentegen past zijn stem juist weer wèl prima bij Starless, en als ik tot nog toe voornamelijk over het haat– of beter gezegd tegen-de-haren-in-strijken-aspect van deze band (en dit album) heb gesproken, dan is dat slotnummer juist het tegenovergestelde daarvan, want dat is een werkelijk zeldzaam mooi nummer waarin alles klopt, van die opening met onderkoelde gitaar en mellotron (waar ik elke keer weer een brok van in mijn keel krijg) via de verschillende en zo uiteenlopende passages inclusief hemelse blazerspartijen tot het slot met die pompende bas onder die ijzersterke melodie van het einde... echt zeldzaam fantastisch, één van de meest ontroerende nummers die ik ooit van deze band (of welke andere dan ook) heb gehoord. Zo kom ik uit bij een waardering die van schuurpapier tot hemels loopt, zoals wel vaker bij deze band (en gitarist) die qua spelopvatting, qua unieke sound en qua experimenteerdrift in mijn top-10 zou kunnen staan.
        De echte fan zal het hier vermoedelijk fel oneens mee zijn, maar soms lijkt (let op: lijkt) het wel alsof Fripp niet geïnteresseerd is in communicatie, maar gewoon zijn muziek voor de luisteraar neerzet en zegt: kijk eens, hier is wat moois, doe er maar mee wat je wilt. Misschien is dat wel mijn versie van wat Stijn_Slayer op 2 mei 2014 zegt: "Ik heb ook de indruk dat meneer Fripp zichzelf ook wel heel erg goed vindt." Maar ja, daar staat tegenover dat ik het niet anders dan eens kan zijn met het vervolg van zijn citaat: "Alleen dat is hij natuurlijk ook."

Zoals hier al vaker opgemerkt een bizarre selectie, met onder de twaalf nummers eerst vijf (van de zeven) van Discipline (1981), aangevuld met drie tracks van de "zusterplaten" daarvan, Beat (1982) en Three of a perfect pair (1984), gevolgd door vier (van de vijf) nummers van In the court of the crimson king (1969). Hierboven schrijft Joy: "snap niet dat een band als kc dit uitbrengt en ik denk dan ook niet dat dat het geval is", maar in het boekje staat toch echt: "A Personal Selection Compiled by Robert Fripp for E G Records" (of zou dat slaan op de zes platenhoezen boven en onder die tekst, alsof Fripp het niet over de keuze van de nummers van deze compilatie heeft maar over de zes beste KC-albums?).
        Hoe dan ook, dit was volgens mij de eerste digitale verzamelaar van deze band, en omdat ik hiermee Court en Discipline bijna compleet had (en niet wetend wat de toekomst op CD-gebied zou gaan brengen) vond ik hem interessant genoeg om te kopen. Inmiddels zijn al hun platen in verschillende versies op de markt gebracht, dus deze compilatie is nu zo goed als overbodig, en het totaal negeren van bijvoorbeeld Larks' tongues in aspic en Red blijft verbazingwekkend (en de a-chronologische volgorde ergerlijk-tegendraads). Dus hoe beoordeel ik deze CD? *** voor de rare selectie, maar ***** voor de muziek, want wát er op staat is natuurlijk fabuleus, zowel het 1969- als het 1981/2/4-segment. Laat ik van die scores gewoon maar het gemiddelde nemen.

Gemengde gevoelens, zoals wel vaker bij deze band waarmee ik een haat/liefde-verhouding heb. Ik heb mateloze bewondering voor Fripps geluidsmagie die in combinatie met Belew en de wijdse ritmesectie een unieke sound oplevert, en heel veel respect voor zijn rusteloze zoeken naar nieuwe soundscapes en zijn artistieke onbuigzaamheid (en sinds zijn corona-maaltijden met Toyah ook voor zijn gevoel voor humor). Maar het "metalen" gitaargeluid dat zo wordt voortgebracht vind ik uiterst onaangenaam; het schuurt gewoon aan mijn oren en maakt een kille indruk, zodat ik naar nummers als Level five, Facts of life en Happy (enz.) gewoon niet kan (en vooral ook niet wíl) luisteren. Als het mooi is is het meteen ook héél mooi, zoals het zeldzaam spannende Dangerous curves (een eerbetoon aan Toyah? ), en Eyes wide open en The power to believe II zijn eveneens sterk, maar voor de rest overheerst de bewondering en de tegenzin toch boven de genegenheid en het genieten.

Deze plaat is door mij eigenlijk altijd een beetje veronachtzaamd, maar feitelijk bevat hij ongeveer dezelfde mix van experimenteel, tegendraads, alternatief en poppy als z'n mini-voorganger (waar hij ook diverse composities mee deelt), en is als zodanig heel genietbaar. Adrian Belews stem lijkt hier niet alleen op die van ex-college David Byrne maar soms (bijvoorbeeld op Dinosaur en Walking on air) warempel ook op die van John Lennon, en de Beatle-link gaat nog wat verder doordat ik af en toe Lennon/McCartney-invloeden hoor, bijvoorbeeld in de Beatle-eske gitaarloopjes waarmee People eindigt (I want you (she's so heavy)). Qua gitaargeluid is dit verder een droom, maar het lelijke en droge snare-geluid dat als een blokje hout klinkt (goed te horen op People) staat me wel erg tegen; net als TJN hierboven ben ik niet dol op de produktie.

Goed gezegd door vin13 in het eerste bericht hierboven. Zelf zou ik hier nog aan willen toevoegen dat het ook een mooie plaat is om mee te beginnen omdat je hieraan meteen kan horen of het latere werk überhaupt wel wat voor je is. Naar Thrak (het nummer hier) bijvoorbeeld kan ik echt niet lang luisteren – andere mensen ongetwijfeld wel, maar zelf ben ik blij als het afgelopen is, en wat ik van de latere KC ken ligt soms in het verlengde daarvan en is aan mij dan ook niet besteed, te kil en klinisch. Het titelnummer hier (met de fantastische "glijdende" climax) en het spannende When I say stop, continue zijn daarentegen juist weer geweldig, en One time blijft prachtig en subtiel, dus ik hink bij deze plaat echt op twee gedachten / gevoelens / waarderingen.
        Verbazingwekkend trouwens dat er bij een CD van deze binnen het alternatieve circuit toch behoorlijk grote band zo weinig berichten staan. Bij The construKction of light is sinds 2009 niets meer geschreven, en hier zelfs nog een jaartje langer, terwijl ik dit echt een band vind voor misschien niet al te veel maar wel heel trouwe liefhebbers. Blijft kennelijk toch een buitenbeentje.

Het probleem met deze plaat is niet eens dat hij slecht is maar dat het allemaal zo middelmátig is, zo "pedestrian" zoals de Engelsen het noemen. De composities zijn heel doorsnee met standaard-riffs en alledaagse melodieën, de zang is niet slecht maar ook niet meeslepend, de gitaarsolo's zijn adekwaat maar niet spetterend, de drums klinken als dertien in een dozijn, en alleen het lekkere Hammondorgel springt er voor mij uit. Tot de spaarzame hoogtepunten behoren de stevige opener en het van een goede drive voorziene Broken, dieptepunt daarentegen is Tear it all up met dat slaapverwekkende 1-2-1-2-drumwerk. Over een paar maanden ga ik deze mannen live zien, en misschien dat ik dit album daarna met andere oren beluister, maar vooralsnog vind ik dit een tamelijk kleurloze affaire. (Beetje misleidend : Chris Sheldon is bekend vanwege zijn produktie van onder andere Therapy?, Big Country en Gun; op de hoes van dit album staat zijn naam met grotere letters dan die van de producers, maar hij deed hiervoor slechts de mix – de produktie werd gedaan door zanger/gitarist Alan Nimmo en drummer Wayne Proctor.)

Kennelijk een fenomeen van alle tijden : zodra een band met later werk commercieel succes krijgt klagen de fans van het eerste uur dat hun eerdere platen toch eigenlijk veel beter en vooral puurder zijn.

Ik moet bekennen dat ik me daar ook wel eens (regelmatig) aan schuldig heb gemaakt.

Hoe dan ook, drie jaar na dato heb ik de twee briljante singles Use somebody (krijgt van mij op een schaal van 1 tot 10 een 10) en Sex on fire (een 11) ontdekt, en op basis daarvan ben ik wat deze band betreft dus met dít album begonnen. En al dat gezeur over vercommercialisering enz. terzijde, dit is echt een geweldige plaat, donker en toch toegankelijk. De stem van Caleb Followill is net zo'n ultieme rock&rollstem als die van John Fogerty, het geluid is perfect zompig en warm, en de nummers zijn stuk voor stuk spannend. Al met al een heerlijke plaat die ik heel vaak kan draaien.

Alhoewel, wat die spannende nummers betreft... Misschien kan mijn indruk nog veranderen, maar terwijl de eerste zeven nummers echt geweldig zijn kunnen de laatste vier me maar niet boeien, om de een of andere reden dwaalt mijn aandacht af. Niet echt slecht of zo, maar gewoon ook niet bijzonder interessant. Erg jammer.

Ik heb dit leren kennen omdat marsupilami Shine on me had genomineerd voor de Prog Ladder 2022, maar tot mijn verbazing heeft hij hier geen bericht bij geplaatst of zelfs maar op gestemd. Maakt niet uit, het is duidelijk wat hierin aanspreekt, stevige psychedelische rock met beide voeten in de jaren 70, een drummer die de weg op zijn kit prima kan vinden, een bassist die er regelmatig tussenuit knijpt om eens even zijn eigen pad uit te stippelen en een gitarist die, wel, loftuitingen genoeg hierboven. Ik ga hem niet op hetzelfde niveau als Page en Hendrix zetten, daarvoor vind ik de muziek niet eigenzinnig en ikonisch genoeg, maar dat deze band een groter internationaal publiek had verdiend is voor mij duidelijk.
        Grappig dat hierboven ook al 22 Pistepirkko wordt genoemd. Ik ken precies 2 Finse bands, dus het slaat eigenlijk nergens op als nèt de éne Finse band me zou doen denken aan de ándere Finse band, alsof alle Finse bands op elkaar zouden lijken of iets gemeenschappelijks zouden hebben, maar ik moet eerlijk zeggen dat ik bij de zang van Petri Walli meteen moest denken aan de zang van 22 Pistepirkko, met dien verstande dat bij die laatste band de zang onderdeel uitmaakt van een theatraal geluidsbeeld, terwijl ik de zang van Walli niet vind passen bij de gespierde bluesy rock van Kingston Wall. Dat vind ik toch wel een minpunt, samen met I feel love en de hoes, allebei lelijke covers (pardonnez le pun).
        En wat Jimmy Page betreft, is niemand hier in Two of a kind de regel "The feelings I get when I look to the West" opgevallen?

Het is allemaal mooi en sfeervol, maar het doet me ook wel denken aan die spaarzame keren dat ik een wereldwinkel bezocht: daar had je soms een soort jukebox-achtige installatie die als reclamezuil voor bij de kassa verkrijgbare new-age-CD’s diende, met verschillende vakjes met daarachter de afbeelding van een CD en een knop waarmee je een fragment van de bijbehorende muziek kon horen, zodat je zelf kon beslissen of je Rushing mountain streams wilde kopen of toch liever Soothing sounds of the evening of Dolphins at play of Forest life of... enfin. De titels spraken me altijd erg aan, maar als ik dan een stukje van zo’n CD hoorde begreep ik al na vijftien seconden dan het concept interessanter was dan de uitvoering om de doodeenvoudige reden dat het bijna altijd neerkwam op voortkabbelende synthesizergolven die de luisteraar in een soort onthechte stemming moesten brengen maar die op mij voornamelijk slaapverwekkend werkten.
        Zo melig als dat muzikale behang uit de wereldwinkel is dit album natuurlijk absoluut niet, al is het maar omdat duidelijk te horen is dat er is nagedacht over melodieën, arrangementen en afwikkeling, maar voor mij is het toch allemaal te vrijblijvend en te weinig spannend, met vaak dezelfde enigszins saaie synthesizersound en steeds dezelfde half mysterieuze half rustgevende achtergrond, zodat het als een opluchting komt wanneer er in nummers als Moro-rism, Cosmic energy en Fragrance of the nature een ritmebox (of echte percussie?) opduikt, of in Shimmering horizon een akoestische gitaar. Tegelijkertijd kan ik dit ook absoluut niet slecht vinden omdat ik in de loop der jaren steeds gevoeliger ben geworden voor dit soort sfeerbepalende “soundscapes”, maar als geheel zit er voor mij in te veel nummers te weinig spanning. En wat die sitar op Innocent people daar ineens doet?

Ik kan hier eigenlijk niet zo veel mee. Het klinkt mooi warm en vloeiend, en de puls is ook aangenaam, maar ik kan gewoon niet zeggen dat ik twee keer dertig minuten geboeid blijf luisteren of ergens echt meegesleept word. Ik lees hier over gebruikers die elk gevoel van tijd kwijtraken wanneer ze hier naar luisteren, maar dat overkomt mij nergens, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de paar platen die ik van Tangerine Dream uit de eerste helft van de jaren 70 heb. Absoluut niet slecht, maar de vonk springt bij niet over.

Het klinkt allemaal uitstekend, gitarist Mark Bogert hoeft zich nergens in te houden, zanger Mark Smit heeft (ook niet onbelangrijk voor mij) een prima Engelse uitspraak, en de hoes is sterk en sfeervol. Uiteindelijk hoor ik hier echter toch teveel Dream Theater in (de aanzet van Dreamworld klinkt gewoon als Petrucci versus Rudess, en bij het begin van Eternal light moet ik steeds aan het intro van Through her eyes denken), de zang klinkt vaak te ingetogen, en Bogert mag met zijn onbetwijfelbare capaciteiten wel wat meer risico's nemen. Bij momenten komt het album vrij vlammend tot leven (de lekkere opener, de ontwapenende tekst van Box of toys, de mooie gitaarlijn van Eternal light, en bovenal de prachtige melodie van het titelnummer), maar op andere momenten blijven de nummers teveel in de compositorische middelmaat steken, met te weinig verrassende buigingen in de melodie en te weinig onvoorspelbare wendingen in de begeleiding. Het spijt me gewoon dat ik dit niet beter kan vinden, zoveel potentie hoor ik hierin.

Gedateerd in de beste zin des woords: de synths en de geluidjes en de bliepjes voeren me ogenblikkelijk weer terug naar 1974 toen we nog maar net van Pop corn en Son of my father waren bekomen, maar dankzij de knappe basismelodie en de warme sound is dit nog steeds meer dan beluisterbaar. Zoals bij elke plaat met een vinylkantvullend (titel)nummer lopen de kortere nummers op de andere kant het risico ondergewaardeerd te worden, maar ik vind die tweede kant toch niet veel minder, en hij is in ieder geval ambitieus (en gevarieerd) genoeg om de aandacht vast te houden. Heerlijk om te herontdekken, en nog altijd indrukwekkend.
        Beluisterd via de uitstekende remaster van Kling Klang uit 2009. Gelukkig bevat het bijbehorende boekje de tekst van het titelnummer: "Fun fun fun auf der Autobahn... O nee!"

Het punt bij dit album is : of je het nou met bovenstaand uitgangspunt eens bent of niet, deze plaat dendert voor mijn gevoel sowieso al als één geheel door, wel met aparte individuele nummers maar alles gebaseerd op een gevoel, een groove die alle nummers –of ze nou willen of niet– als aanklampende wagons achter een runaway train meesleurt. En waar dat bij sommige albums nog wel eens resulteert in een ademloosheid waardoor het geheel tot een murwmakende brei verwordt, straalt déze plaat juist een enorme primitieve monolitische kracht uit. Een verpletterend meesterwerk.