In de jaren tachtig van de vorige eeuw, dus een hele tijd geleden, was ik meer met de muziek van bands als Ultravox, Orchestral Manoeuvres in the Dark en de Depeche Mode bezig dan met iets anders. Natuurlijk piktie ik her en der wat anders op, maar liet ook zaken links liggen.

Een band als Talk Talk was voor mij echt radio-muziek. Heerlijk even gassen en het hoofd leeg maken wat door het werken vol was geraakt. De laatste tijd kijk ik nogal vaak in de uitverkoopbakken bij de platenzaken, en zag deze voor weinig staan. Na een paar luisterbeurten kan ik niks anders constateren dat dit wel erg lekkere muziek is. De wat zeurderige stem van Mark Hollis op gedreven instrumentatie is een wereldse vondst te noemen. Door dit gegeven wordt ik zowat de boxen ingezogen. Daarnaast zijn de composities van behoorlijk niveau te noemen. Wat is Such a Shame bijvoorbeeld heerlijk te noemen door die drive die er in zit.

Naast dit bovenstaande gegeven is mij goed duidelijk geworden dat Talk Talk een bijzondere band was. Dit album, It's My Life, staat nu al op de nominatie om de cd-speler vaak van binnen te gaan zien. Het is een album van zeer hoge klasse en de productie is in één woord geweldig.

Mede door MusicMeter krijg ik het gevoel om de radio maar de deur uit te doen, en me helemaal te storten op de albums die hier besproken worden. Dit album The Colour of Spring van Talk Talk is daar opnieuw een goed voorbeeld van.

De eerste paar drum-klanken doen me even denken of ik een test-cd in de speler heb gestopt. Maar zodra Mark Hollis begint te zingen wordt ik meegevoerd naar een bijzondere wereld. De heerlijke ritmes en de sprookjesachtige kinderstemmen doen mij zweven naar een betere wereld. Die goede lijn wordt fraai doorgetrokken op I Don"t Believe in You. Wat is dit mooi daar zijn geen worden voor. Life's What You Make It is opnieuw een bijzonderheid. Vervang de bassist door de lage tonen van de piano en laat het vervolgens uitgroeien tot iets wijds met toch een beklemmend gevoel. In één woord, heerlijk. April 5th zou ik wel eens in een grot willen horen. Het lijkt mij daar het beste uitkomen. Iets wat zo mooi is verdient een aparte locatie om ten gehore te worden gebracht.

Na zoiets moois is het weer tijd om er een lekkere drive bij te pakken hebben ze moeten denken. Living in Another World is daar duidelijk een voorbeeld van. Wat is dit lekker om te horen, waardoor ik sterk het idee krijg dat hier behoorlijk goed is over nagedacht. Vooral die mondharmonica die er op te horen is erg goed bedacht. Give It Up is daarna een mooi rustpunt te noemen Een ritme op wandelsnelheid in combinatie met de wat hese stem van Hollis. Die rust wordt verder uitgediept op het verstilde Chameleon Day. Het doet mij denken alleen te zijn in een groot statig gebouw. Time It's Time laat mij op een mooie manier uit mijn droom komen, om me vervolgens met twee benen weer op aarde te zetten.

Een bijzonder geslaagd album van Talk Talk is sneller ten einde voordat ik er erg in heb. Voor mij hadden ze nog wel drie kwartier mogen doorgaan. Het is hemelse muziek in een schitterend vormgegeven hoesontwerp.

Binnen de klassieke muziek is het de normaalste zaak van de wereld als je composities door anderen worden uitgevoerd. Binnen de popmuziek is dit echter een vreemd gegeven. Goed er zijn covers gemaakt van songs, maar echt gebruikelijk is het niet. Dit album is dan ook erg bijzonder te noemen, want er zijn maar weinig covers van Tangerine Dream bekend. Daarnaast is het een bezonderheid te noemen dat Conrad Schnitzler van de parij is, iemand die ooit bandlid was van Tangerine Dream.

Ja, en dan de uitvoeringen. Invisible Lights in de uitvoering van Inter-Mase zit erg dicht tegen het origineel aan wat door het leven gaat als Invisible Limits. Het is wellicht wat losser als ik er wat van zeggen moet. Met functioneel gepiel begiint Pheadra in de uitvoering van Surface 10. De mooie duistere sfeer van het origineel is mooi bewaard gebleven. Wel is het jammer te noemen dat het lijkt of Surface 10 achter een dik gordijn staat, waardoor er nauwelijks hoge tonen zijn te horen. Rey Project gaat aan de slag met Force Majeure. Het geheimzinnige begin waarmee dit van start gaat weten ze aardig vast te houden. Tot het moment dat er meer tempo in het stuk komt ook geen klachten. Maar de productie daarvan is wel erg slecht te noemen. Het lijkt wel of de band bij de buren staat inplaats van bij mij. Terwijl de uitvoering best aardig is.

Met wat geëxperimenteer begnit Mojave Plan volgens Supersonic Project. Ook hier is de productie maar matig te noemen. De band lijkt wel in een zwaar vergrendelde kast te staan met een paar dekens er omheen. Erg zonde dus voor een verder prima uitvoering zover als dat hoorbaar is. Tot nu toe heb ik nog niets gehoord waar ik enthousiast over was en wellicht brengt Dean de Benedictis me wel de ruimte in met zijn uitvoering van Exit. Ook hier is de productie wat dof, maar zijn uitvoering van dit TD stuk mag er zijn. De spannng van het origineel zit er nog goed in.

Eén van de mooiste albums van Tangerine Dream is wel Underwater Sunlight en hoe zou daar een cover van klinken is dan wel een logische vraag. De uitvoering van Rey begint ergens in de diepte en blijft daar ook wat hangen. De uitvoering van Tangerine Dream is wat levendiger. En ook hier is de productie niet je van het. Voor vele fans was het al in 1979 al vreemd om zang te horen bij Tangerine Dream op onder andere Bent Cold Sidewalk. In de uitvoering van Giez doet het mij wat denken aan Alice Cooper. Het is best goed te noemen. Horizon van het live-album Poland is al wonderschoon te noemen. Een lastige opgave dus voor Augenstern om dit evenaren. Hij komt een eind en had gerust wat langer door mogen gaan dan de 3.08 minuten die nu op de teller staan.

Ja, en zo belanden we bij Conrad Schnitzler, een oude bekende van de band. Hij brengt hier een eigen compositie die wat experimenteel van aard is. Qua stijl had het een vierde track voor het album Cyclone kunnen zijn. Hiermee komt er een bijzonder eind aan dit album. Wel blijft staan dat de producte beter had gekund, Vele zaken komen nu niet helemaal uit de verf en dat is met recht jammer te noemen, want aan het spel van de musici heeft het mijns inziens niet gelegen.

Op het album Atem is goed te horen dat Tangerine Dream een behoorlijke stap naar voren maakte. Dit kon mede gebeuren omdat er een stabiele situatie was ontstaan qua bezetting. De heren Froese, Franke en Baumann raakte goed op elkaar ingespeeld. Wat ook meespeeld is dat de leden van Tangerine Dream steeds handiger werden op de instrumenten. Voor het eerst in hun loopbaan maakte ze gebruik van de mellotron, en dat schijnt een instrument te zijn met een eigen wil.

Op Atem is mooie beeldende muziek te horen. Zo begint het album met het geluid van iemand die adem haald. Daarna maak ik mij een voorstelling dat er een reis wordt gemaakt door de luchtwegen van een mens. Als de muziek een climax bereiktt zie ik de persoon in kwestie angstig wegrennen waardoor de ademhaling heftiger wordt. De track Fauni-Gena levert voor mij het beeld op of je midden in het oerwoud sta tussen de inheemse dieren. Met de track Circulation of Events schept Tangerine Dream een wonderlijk butenaards sfeerbeeld. Het roept bij mij een beeld op van hoe alle hemellichamen steeds hun zelfde baan maken in de ruimte. En dan de slottrack Wahn. Dit is een meeslepende stemcollage van de heren Froese en Franke, het is net of ze alle frustraties er uitgooien. Een zeer bijzondere plaat uit de Pink Years is ten einde.

Dit is het derde deel uit een serie over de atoombom die op een Japanse stad is gevallen. Dit keer wordt er muzikaal gekeken hoe de situatie was in de stad Hiroshima. Deze stad werd op 6 augustus 1945 getroffen door een uraniumbom met de naan Little Boy. Al snel naar het bombardement koste dit aan 78.000 mensen het leven. De bom werd "gedropt" vanuit de bommenwerper Enola Gay.

Het album Autumn in Hiroshima opent erg stemmig, zeg maar gerust ingetogen. Langzaam wordt het beeld wijdser en zijn er toontjes te horen die aan communicatie doen denken. Tot aan het einde van de eerste track wordt er naar iets spannends toegewerkt. Wat later hoor ik een straaljager en de stad Hiroshima is getroffen door een uraniumbom. Het gat wat deze achterlaat is groot en dit wordt treffend in muziek verbeeld. Op sommige plaatsen is zang te horen die het voorafgaande beeld goed versterken.

Het verdere verloop van het album is stemmig te noemen, waarin een desolate ondertoon in zit verweven. Door dit alles zeker geen cd die je opzet om vrolijk van te worden, maar die mij althans doet beseffen wat een verschrikkelijk ding zo'n atoombom eigenlijk is. Een maatschappij die ontwricht wordt met daarbij achterlatend een sfeer die aan grijs of zwart doet denken.

Dit album maakte Edgar Froese niet alleen zoals op de eerdere delen uit deze serie. Op dit album wordt hij bijgestaan door Barbara Kindermann, Iris Camaa, Linda Spa, Bernhard Beibl en Thorsten Quaesching. Bij de productie van dit bijzondere album werd Froese ondersteunt door Christian Gstettner, geen onbekende van de band.

Dit is best een bijzonder Tangerine Dream album te noemen. Wie opzoek gaat naar de naam van Edgar Froese in de bijgeleverde informatie kan lang zoeken. Deze staat er namelijk niet in, wel is de naam van zijn zoon, Jerome Froese, te vinden. Hij tekende voor de productie, composities en de arrangementen op dit album.

Zo'n gegeven geeft wel even te denken. Is Edgar Froese nu bezig Tangerine Dream over te dragen aan zijn zoon? Daar lijkt het vooralsnog nog niet op, maar mocht dit zo zijn dan zijn we voorlopig nog niet af van de goede muziek van Tangerine Dream, want Jerome heeft duidelijk talent om boeiende electronische muziek te maken, iets wat hij al bewees op zijn solo albums.

En door al die feiten vergeet je zowat op start te drukken. Het album begint met Astrophobia in de Red Supernova Mix. Een bewerking van een track die ook op Mars Polaris is te vinden. Het eerste verschil wat ik hoor is dat er nu een basloopje is te horen wat op de gewone versie niet was. Verder blijft het een track om een tandje harder te zetten om er helemaal in op te gaan. Daarnaast zit er nu een mooi rustig tussendeel in. La Marche begint met het geluid wat aan zingende glazen doet denken. Na wat gezoek volgt een mooi stuk muziek in de Tangerine Dream traditie. Het ritme klopt en de verdere instrumentatie geeft een goed verhaal weer. Erg prettig om na te luisteren. Voorlopig mis ik Edgar Froese niet echt hoe hard dit ook kan overkomen. Met mooi klassiek gitaar begint The Metropolitan Sphere gevoelsmatig zit ik in Italië. Zodra er ritme bijkomt en de electrische gitaar zit ik in een sfeer die aan lekker reizen doet denken. Niets hoeft laat alles maar over je heen komen.

Met geluiden die aan dun glas doen denken begint The Golden Heart. Hierna is duidelijk te horen dat dit idee stamt uit de Seven Letters From Tibet periode. Muziek met weinig ritme en vooral sfeer die aan Azië doen denken. En voorlopig blijven we in dat werelddeel. Meng Tian is afkomstig van het album Great Wall of China. Het volgt trouw het origineel waardoor de gedachte opkomt dat Jerome dit destijds al alleen had gemaakt. World of the Day begint met ingehouden spanning en blijft daar mooi in hangen. Na een soort korte pauze gaat de "beuk" er in. Er ontstaat een spel tussen lang aanhoudende tonen met daaronder een ritme wat subtiele patronen kent.

Prime Time begint met ingehouden kracht waaronder fraaie string klanken zijn te horen. Na een tijdje komt er wat meer leven in de brouwerij en ontstaat er een sfeer waarom ik blijf houden van de muziek van Tangerine Dream. Mooi wijds en heerlijk subtiel en er vindt het nodige plaats. De zingende glazen op het einde zijn zeer fraai. La Solitude Dans L'Espoir is afkomstig van het album Jeanne D'Arc. Het begint met mooi klassiek spel op de piano waardoor ik het gevoel krijg of ik in een concertzaal zit. Hier laat Jerome dus horen dat hij ook klassiek zijn mannetje kan staan. Zodra daar het ritme en de orkestratie bijkomen zit ik in een mooi muzikaal verhaal. Zodra dit minder wordt blijf de goed gespeelde piano over, een kippevel moment.

Cradle of Prodigies is bekend uit de productiie Great Wall of China. Dit wijkt niet bijster af van het origineel. Een heerlijk ritme dus waarop van alles plaats vindt in een Oosterse sfeer. Ja, en dan met Meng Tian in de Smart Machine Remix komt er een einde aan dit Edgar Froese loze Tangerine Dream album. Meng Tian in de eerder genoemde mix klinkt wat zoekender dan het origineel wat grappig is om te horen. Al met al is dit album Axiat een mooie staalkaart te noemen wat Jerome Froese onder Tangerine Dream muziek verstaat. En dat is heel behoorlijk te noemen. De bijna vijf kwartier ben ik althans goed doorgekomen en heb dus met plezier aan dit bericht gewerkt.

Dit album had voor wat mij betreft beter kunnen uitkomen dan het tegenvallende Lily on the Beach. Dat album draai ik eerlijk gezegd nauwelijks.

Blue Dawn klinkt alleen al door noot één een stuk beter. Het heeft gelijk de juiste snaar bij mij te pakken. Wat toe te schrijven valt aan de stemmige klanken die Where Dreams Are Large and Airy uitstralen. Het doet mij denken aan een statige situatie. Riding the Wind begint heerlijk duister, maar eenmaal op stoom geeft het mij een gevoel van heerlijk los te zijn van de materie. Vooral als de gitaar klinkt ben ik haast niet te houden. Wat voelt dit goed aan. Na zoiets moois volgt Thunderheads, een track met een fraaie spanningsboog er in, wat voor mij wel en lp-kant had mogen duren. Dit maakt TD tot TD. Eagle's Crest doet mij gelijk vliegen langs indrukwekkende bergwanden. Qua compositie had het prima kunnen passen op Canyon Dreams, dat andere mooie album van deze groep. Het roept een beeld op van langs bergwanden vliegen. Food for the Gods begint haast kosmisch. Wat later komt daar een romantisch gespeelde gitaar bij waarna het uitgroeit tot een wijds geheel wat bijzonder sfeer vol is gedaan. Het einde is klassiek te noemen.

Without a Bad Conscience had qua klankleur niet mistaan op Destination Berlin. Met mijn ogen dicht zie ik mij Berlijn in rijden om later op de dag een prima concert van ze te mogen zien. Daarnaast zit er een erg lekkere drive in om op verliefd te worden. Cardamon Route begint uiterst delicaat en groeit uit in wat mij doet denken aan het rijden in indrukwekkende landschappen. Erg mooi dus. Het begin van A World Away from Gagaland doet even vreemd aan, maar eenmaal opgang doet het mij zweven door een bijzondere wereld. Het ritme hierin is goed gekozen en doet wat aan Hyperborea denken in de verte. Native Companions geeft een heerlijk gevoel van vrijheid. De gitaar versterkt dit gevoel nog eens. Ja, en dan veel te snel de laatste track van dit album. Mooie duistere klanken die op Blue Dawn zijn te horen doen mij denken aan vroeg in de ochtend aanwezig te zijn als de zon langzaam maar zeker aan de horizon verschijnt. Eenmaal aan de kim komt er leven in de brouwerij. Erg goede symfonische klanken vullen de kamer. Het geeft mij het gevoel voor groot orkerst te staan. Alle dynamiek die in een dergelijk orkerst zit komt in sneltreinvaart voorbij. Waardoor ik maar tot één conclusie kan komen de track Blue Dawn is te kort.

Achteraf beschouwend is het dan erg jammer dat de samenwerking tussen Wadephul en Froese zo kort is geweest. Na het aanhoren van dit album kan ik maar één ding concluderen dat Blue Dawn een erg lekker album is met behoorlijk wat afwisseling en zaken die me de luidsprekers aan de binnenkant laten zien, waarbij ik dan tot de conclusie kom dat er geen draadje los zit, maar me wel laten concluderen dat dit wel een heel bijzonder album is.

Na Booster I is Booster Vol. II ook een meer dan prima te verteren compilatie album van Tangerine Dream. Fraaie herbewerkingen van bekende stuken. Met een track als Cloudburst Flight in de 2008 uitvoering zit je direct mooi in het Tangerine Dream verhaal. De bewerking is goed gedaan, waardoor de originele sfeer goed behouden is gebleven. Hetzelfde geldt ook voor Scarpyard en de andere herbewerkingen op dit album.

De minder bekende stukken op dit album geven een goed overzicht op ander werk van de groep. De mix van rock, electronica, verstilling en landschappen die er door naar boven komen. Daarnaast is goed te horen dat Edgar Froese een goede gitarist is. Door de eerder genoemde factoren is dit Booster een prima verzamelalbum om kennis te maken met Tangerine Dream De twee cd's die dit album rijk is waren voor mij althans een bevestiging voor iets wat ik als wist. Dat Tangerine Dream een groep is met een breed spectrum aan muziek. Dit album is samen met Booster I een mooie kennismaking en voor de zware fan erg handig voor erbij.

Voor alle duidelijkheid normaal ben ik niet zo'n fan van compilatie-albums, meestal is de oorzaak een vreemde samenstelling, maar daar is hier geen sprake van.

Tangerine Dream is een groep die van doorwerken houdt. Zowel in de studio als op diverse podia in de wereld. In het boekje staat te lezen dat dit muziek is die gebruikt is als toegiften op de Noord Amerikaanse en Europese tour in de periode van 1986 tot en met 1997. Een tijdspanne van bijna tien jaar wat volgens de Tangerine Dream-norm inhoudt een hele collectie albums erbij, waar een normale band een heel leven over doet. Doorwerken en niet zeuren lijkt het credo van Edgar Froese wel te lijken.

Maar goed. Of de tracks op dit album dan wel of niet live zijn gebracht het is een mooie compilatie wat de band door de jaren heeft gemaakt in wisselende samenstellingen. Het geeft immers aan hoe groot het werkterrein van de band is. Dat een dergelijke band om de zoveel tijd even tussen het werk van andere artiesten kijkt valt te begrijpen. Ergens moet de inspiratie vandaan komen. Aan een track als Eleanor Rigby moest ik erg wennen in de uitvoering van Tangerine Dream. Toch moet ik wel toegeven dat het behoorlijk sfeervol op de plaat is terecht gekomen en dat het verre is gebleven van muziek die lijkt op wat je hoort tijdens het eten in een restaurant bijvoorbeeld. Hetzelfde geld ook voor Purple Haze. Dit is heel behoorlijk gedaan.

Voor de minder bekende tracks gaat hetzelfde op. Het zijn stuk voor stuk prima composities die net als een mast op een schip bij Edgar Froese en zijn team horen. Zo'n track als Thief Yang and the Tangram Seal doet wat denken aan: Raad een lied of niet, maar is volgens mij wel met de nodige zorg in elkaar gezet. Daarnaast ben ik van mening dat Catwalk een stuk beter klinkt dan op Tyranny of the Beauty. Het doet wat losser aan waardoor het prettiger is om na te luisteren.

Ja, en dan zo denkend wat aan de MusicMeter toe te vertrouwen vliegt opnieuw een mooi album van Tangerine Dream door de oren heen, waarbij de vraag gerechtvaardigd blijft: Waar halen ze toch de mosterd vandaan die een blokje kaas naar een hoger plan tilt?

Bij dit concert ben ik destijds geweest. De Muur was weliswaar net gevallen, 1990, maar er golden nog steeds strenge wetten. Zo moest er nog een visum worden gekocht voor 5 Duitse Marken. Eenmaal de grens over zat ik in een metro uit het jaar nul en de wereld werd een stuk grijzer om me heen.

Voordat ik de Werner Seelenbinder Halle in was heerste er een gelaten sfeer, maar ook een vreemd gevoel. Een dergelijke concert zou haast niet te betalen zijn geweest voor een Oost-Duitser en daar zat ik dan als "rijke" Nederlander tussen. Allemaal best tegenstrijdig. Eenmaal in de hal viel de ruimte wel mee. Degelijk beton en stoelen die prima zaten. Bij het aanschouwen van het podium zag de apppartuur er prima uit, dus er stond mij wat te wachten.

Op het moment dat Marakesh met veel geluid door de zaal schalde wist ik direct dat de vele kilometers die ik had gemaakt niet voor niets waren geweest. De heren en dame van Tangerine Dream gaven een show ten beste waar oren en ogen al snel te kort schoten. Prachtige licht efecten, mooie videobeelden en heel bijzonder podiumdelen die in beweging kwamen. Dit voorafgaande met en volume die een erg goede work-out was voor de trommelvliezen en alle andere onderdelen die zich in het oor bevinden.

Ja, en dan de muziek die werd gespeeld was erg goed en deed mij zweven naar een andere wereld. Nu, jaren later dus, bekruipt mij een zelfde gevoel. Het hele concert staat opnieuw op mijjn netvlies en zou daardoor best een hele stap terug willen zetten in de tijd om die show weer te mogen beleven. Kortom ik ben erg in mijn nopjes dat ik dit nu in de cd-speler kan hebben. Het roept erg veel terug. Zoals het dankwoord van Edgar Froese aan het einde van de show. Eenmaal thuis heb ik de cd's van Tangerine Dream erg vaak gedraaid om deze fantastiche ervaring vast te houden. Nu met het album op kan ik enkel concluderen dat ik me zelf destijds een goede reis heb bezorgt.

Naast de reguliere albums van Tangerine Dream komen er met een zekere regelmaat ook EPtjes uit met prima muziek. Zo ook deze, ook al is die aan de korte kant.

Het mini album opent met Angel Barbed Wire Robe. Een vrolijke en ietwat gedragen compositie in het begin. Maar eenmaal op gang is het rock met een klassiek randje. Het zou qua sfeer prima bij de Olympische spelen pasen. Two Drunken Angels at Trafalgar Square is al om de titel al mooi. Het begin is subtiel te noemen en als daar een vrouwenstem bijkomt komt er bij mij een beeld naar boven van een mooi plein vroeg in de ochtend. Waar de dag op het punt staat te beginnen.

Angels on Transit beëindigd dit korte plaatje in stijl. Het is een stuk muziek wat mij aan vrijheid doet denken. Er zitten mooie wendingen in al hoor is soms vreemde tikken. Een prima aanvulling dus.

Hoe spelen ze het toch bijna iedere keer klaar om weer een dijk van een album uit te brengen? Je hebt artiesten die na jaren noeste arbeid zich echt in hun nadagen bevinden. Een periode dat er wel nieuw werk uitkomt, maar dit stelt weinig voor.

Van een dergelijke periode is bij Tangerine Dream zeer zeker geen sprake. Zo hebben ze met The Great Wall of China weer een prachtige soundtrack in elkaar gezet. Het is heerlijke wijdse muziek die met verve wordt gespeeld. Buiten de wijdse klanken om is ook het ritmegebruik van pure klasse. Bij het luisteren van dit album val ik nog steeds van de ene verbazing in de andere. Wat een werelds album is dit toch. Vanaf noot één tot de laatstenoot adembenemd.

Omdat dit album nog moet rijpen bij mij heb ik voorlopig 4,5 sterren gegeven, maar de kans is groot dat het er 5 gaan worden.

Hyperborea was mijn tweede album wat ik kocht na White Eagle. Het album Hyperborea begint met mystieke oosterse klanken, waarna een vrolijk ritme volgt met door elkaar lopende geluiden. Deze track, No Man's Land, eindigd vrij abrupt.

Met ingetogen klanken begint de titeltrack Hyperborea. De sfeer is wijds en doet mij althans denken aan dat je op een blok ijs over de Noordpool drijft. Halverwege de track vindt er een verandering plaats. Het blijft in eerste instantie ingetogen, maar langzaam maar zeker wordt er gewerkt naar een climax. Vooral het ritme gebruik is erg mooi en de gitaar van Froese mag er wezen.

Cinnamon Road is een vrolijk oosters nummer. Goed tempo in het ritme met daar over heen wijdse klanken geheel in stijl. Vergelijk het maar met een goed gebakken stuk biefstuk met daarbij een goed smakkend sausje.

Dit album blijft mystiek klinken, want het 20 minuten durende Sphinx Lightning begint ook al oosters. Na enkele seconden worden de sequencers gestart waardoor er een bolero achtige sfeer ontsaat. Dit wordt even onderbroken met wijdse klanken die je het gevoel geven dat je sfeeft. Het klinkt dromerig en is sfeervol gemaakt. Na pak en beet zes minuten worden de sequencers op een laag tempo aangezet en je voelt er komt iets aan... Het tempo wordt langzaam opgevoerd de spanning stijgt. En plots is daar het schiterende einde, het licht is gevonden.

Conclussie, met Hyperborea hebben de heren van Tangerine Dream een goede plaat gemaakt die net niet het predicaat meesterwerk verdient.

Zo'n remake van een album doet mij gelijk denken aan dat spelletje wat je vroeger moest doen om te kijken hoe slim je was. Je kreeg twee plaatjes te zien waar tien verschillen in zaten. Na een paar minuten turen was je blij als je er vijf gevonden had. Na nog langer turen had je ze dan eindelijk gevonden en daar kreeg je dan een punt voor.

Dit was mijn eerste indruk bij de eerste keer luisteren na dit album. Het geeft mij een gevoel van in een oud fotoboek te kijken waar nieuwe plaatjes over de oude zijn heen geplakt. Is zoiets slecht, is dan de vraag. Bij een uiterst productieve band als Tangerine Dream doet dit vreemd aan. Waarom naar iets teruggrijpen wat al is geweest? Het doet mij althans denken aan dat je niet tevreden was, wat je eerder op de plaat had gezet. Aan de andere kant kan ik het wel begrijpen dat zoiets plaats vindt. De techniek heeft al die jaren niet stil gestaan en daar is dan de mogelijkheid om iets eindelijk te laten klinken zoals het toen al in het hoofd heeft gezeten.

Tot zover de filosofie en over tot de orde van de dag. Na de eerste paar luisterbeurten had ik zoiets, wat een slap aftreksel van het origineel. Het lijkt wel de New Age uitvoering van een album wat ik erg graag mocht. Door zo'n constatering wreef ik nog maar eens in mijn oren om tot een eind oordeel te komen. Het origineel uit 1983 geniet voor mij de voorkeur, omdat daar meer spanning in zit. Toch is dit album niet slecht te noemen. Het is voor mij zoiets als een oude vriend weer tegenkomen naar een hele tijd. Een bepaalde gedachte is stil blijven staan en een knop moet om omdat bij te stellen.

Het eerste wat opvalt bij dit album is de mooie hoes waar het nodige op te zien is. Eenmaal het cd-doosje geopend is het even een tegenvaller dat er geen behoorlijk boekje bij zit, maar wel een velletje met de benodigde informatie. Zo wordt al snel duidelijk dat we hier te maken hebben met Tangerine Dream in grootte formatie. Dit wil zeggen Edgar Froese op keyboards, Jerome Froese op keyboards, Throsten Quaeshning op keyboards en drums, Iris Camaa percussie en Linda Spa op Saxofoon en fluit.

Naast dit alles valt op dat alle titels in het Frans zijn wat past bij het verhaal over Jeanne D'Arc. De openingstrack begint heerlijk rustig en zodra er wat versnelling is te horen bekruipt me gelijk een goed gevoel zoals ik dat graag van Tangerine Dream hoor. Fraaie wijdse klanken op een aanstekelijk ritme wat me ergens naar toe brengt. Het einde van de eerte track doet me denken of ik in ijle luctht terecht ben gekomen. Met mooie gedragen klanken begint La Joie. Gevoelsmatig roept dit een plechtige sfeer op. Naarmate de compositie vordert wordt de sfeer wat wijdser, maar het statige blijft goed bewaard. De sax van Linda Spa is hier de punt op de i. Het ritme op La Force du Courage straalt echt moed uit. Met de ogen dicht zie ik hele legers voorbij marcheren in een Middeleeuws tafereel. De saxofoon vertelt een mooi verhaal. Het begin van La Solitude Dans l'Espoir is erg klassiek te noemen. Dit valt toe te schijven aan de piano die hier te horen is. Het vormt daardoor een mooi rustpunt waar op bijzonder mooie wijze wat meer spanning aan wordt toegevoegd.

La Marche begint met tonen de me aan glas doen denken. Eenmaal op gang volgt iets wat spannend klinkt. In gedachte zie ik een leger terrein winnen op het slagveld. Even is daar de spanning te horen gaan we het redden en als de slag is gestreden is daar een gevoel van opluchting waarop een mooi einde volgt. La Sagesse du Destin begint erg spannend en roept een gevoel op van sluipen in de nacht. Als dan later de zon aan de kim verschijnt is dit een teken van een mooie dag die op het programma staat. Een stuk muziek wat me laat zweven. Het einde is opnieuw klassiek te noemen.

Het begin van Le Combat du Sang doet me wat aan het Midden Oosten denken. Zodra er ritme bijkomt is dit beeld weg en krijg ik het gevoel of ik vliegen wil. Zodra het ritme min of meer wegvalt waan ik me boven de wolken. Het is een meesterlijk stuk muziek opzich. Met een mooie klanken uit de piano begint Le Combat des Épées, waarna even een mooi stukje duistere muziek is te horen. Dit wordt langzaam maar zeker wat opener en de saxofoon van Linda Spa gaat op een positieve manier door merg een been. Zodra daar wat versnelling bijkomt begin ik weer heerlijk te zweven, het is een ijzersterke compositie die me alles doet vergeten. Tussendoor nog even een stukje wat me aan Tangram doet denken of daar niet zou mistaan, waarna een mooie kosmisch einde volgt.

En al is het een album van de volle lengte het voelt toch aan dat die net te snel is afgelopen. Een compositie als La Libération is een waardig eind aan dit pracht product uit de electronische muziek. Nog even het volume op vol zetten om er helemaal in op te gaan. De productie is om door een ringetje te halen.

Het is inderdaad goed dat dit één tweetje tussen Edgar Froese en Johannes Schmoelling toch beschikbaar werd voor het groote publiek. Al op de eerste track nemen de heren me in een muzikale houdgreep. Door het gebruikte ritme waan ik me ook in de straaten van Kyoto waar nen van opschieten houdt. Aan het einde is er even rust. Industrial Life is een stevige track wat veel lijkt op iet uit The Park is Mine. Het vreemde is wel dat ik dit altijd heb toegeschreven aan Christopher Franke vanwege het ritme gebruik, maar niets in minder waar. Na het stevige werk is het goed rusten op Chilly Moons. Tijdens het luisteren probeer ik het een plaats te geven binnen de Tangerine Dream discograffie vele zaken flitsen door mijn hoofd en hou het er maar op dat het wellicht prima had gepast op White Eagle als een sterk verbeterde versie van Convention of the 24.

Lizard Lounge is een heerlijke subtiele track in gedachte zie ik slangen in een mandje bewegen terwijl er geen enkele vorm van angst aanwezig is. Mooi met klassieke piano begint Cherry Blossom Road. Het verdere stuk muziek is behoorlijk ingetogen en het doet me al wat denken aan het album Lieder Ohne Worte van Johannes Schmoelling. Doordat het zo mooi is lijkt het korter dan het in wezen is. Tamago Yaki roept bij mij een beeld op van een bijzonder Japaanse sport. In gedachte zie ik twee mensen tegenover elkaar staan die in gevecht zijn zonder dat ze elkaar mogen raken. Een bijzondere tafereel dus in dito sfeer.

Craving for Silence begint erg mooi met fijn pianospel en groeit daarna mooi uit in een vestilde sfeer. Later in de compositie komt er wat bij, maar het gevoel van iets te overwegen blijft staan. Het geeft daarmee een goed het beeld weer van de Japaanse filosofie. Diepzinnige overwegingen en concrete oplossingen. Mad Sumo Yamoto is wat speelser en had qua sfeer wel op het album Stuntman van Edgar Froese kunnen hebben staan. Kyoto Sunrise begint ruim en in alle rust en blijft daar mooi inhangen. Gaandeweg is wel wat spanning waarneembaar wat me aan de luidsprekers gekluisterd houdt.

Met enig weemoed begint Last Train to Osaka. In mijn hoofd zie ik een man zijn geleifde uitzwaaien op een veder leeg perron. Het afscheid valt beide zwaar Ja en dan terug thuis gaat het leven verder. Shogun's Prayer laat dit goed horen. Gelukkig gaat alles voor de wind en loopt het zo als het lopen moet. In alle tevredenheid gaat het leven verder en het gevoel van dankbaarheid is groot. Als er er dan een klik te horen is uit de cd-speler denk ik dan ook: "Is die nu al voorbij."

Het is een bijzonder goed album van Tangerine Dream in een speciale bezetting die per draaibeurt groeit en groeit waardoor er op termijn een tekort kan ontstaan van sterren voor andere albums op deze pracht site. Het ruime uur is voorbij gevlogen, waardoor ik nu met een zeer goed gevoel en punt ga zetten achter dit stukje voor de MusicMeter.

Mars Polaris van Tangerine Dream is opnieuw een klasse product uit hun toplijn van albums. De productie en composities staan op het hoogste niveau. Tot op heden heb ik de heren uit Berlijn niet kunnen betrappen op fouten. Zowel ritmisch als melodieus zit het aan alle kanten gebeiteld. Daarnaast is het erg meeslepend en wordt ik althans bijna de boxen ingezogen. Op Mars Polaris is dus goed te horen wie heer en meester zijn binnen de elektronische muziek.

De muziek die Tangerine Dream componeerde voor Mars Polaris maakte onderdeel uit van een NASA project. Het was de bedoeling dat grote delen van de muziek zouden worden gebruikt in een documentaire over de Mars Polar Lander. Deze capsule werd op 3 januari 1999 gelanceerd en verongelukte op 3 december 1999. De geplande documentaire werd hierdoor afgeblazen.

Daarnaast gaf Tangerine Dream een live optreden op 12 juni 1999 in de Duitse stad Osnabrück alwaar het KlangArt festival plaats vond. Tijdens dit optreden speelde Tangerine Dream vele stukken van Mars Polaris live.

Melrose is het eerste album waarop Edgars zoon Jerome Froese is te horen als een volwaardig lid van Tangerine Dream. En dit is duidelijk te horen. Hadden Lily on the Beach en Optical Race nog min of meer een pure electro sound, daarentegen had Melrose een meer symphonisch karakter. Dit uitte zich ondermeer door meer gitaar gebruik en meer geluidslagen te gebruiken in de tracks. Daardoor kreeg Tangerine Dream een veel beter geluid dan op de eerder genoemde voorgangers. Waar het geluid de ruimte in moet gaat het ook de ruimte in en moet het rustig of daarentegen dynamisch zijn dan is het dat ook. Anders gezegd: Tangerine Dream kwam uit het dal dat door het vertrek van Christopher Franke in 1987 was gecreëerd.

Niet alle fans waren blij met de nieuwe sound van Tangerine Dream. In het periodiek van de Stichting Kontakt Liefhebbers Elektronische Muziek brak een heftige disscussie uit of dit nog Tangerine Dream was. Destijds voelde ik mij een roepende in de woestijn. Daarom schreef ik een overweging voor het blad. Door de jaren tachtig had de muziek van Tangerine Dream een meer compacte vorm gekregen, niet meer kant vullende nummers van zo'n twintg minuten, maar duidelijke relatieve korte instrumentale songs met een kop en een staart. Door dit gegeven was welliswaar de mystiek die de groep in de jaren zeventig had verdwenen, maar daarvoor in de plaats kwam een helder geluid. Of dit nu meer of minder is, is een kwestie van smaak. In mijn geval vind ik beide prima, want elke dag pizza op het menu gaat ook vervelen op den duur.

Voor mij is muziek luisteren dan ook een ontdekkingsreis; volg het hoofdpad, maar ga ook eens een zijstraat in.

De film waarvan Miracle Mile de soundtrack van is gaat over een naderende ramp die de aarde doet vergaan. Dit was een thema dat regelmatig terug kwam in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Denk aan Doe Maar met De Bom en Ultravox met Dancing With Tears in My Eyes.

Een van de laatste films die ik heb gezien was Miracle Mile en op het moment toen music by Tangerine Dream op het witte doek verscheen kreeg ik een warm gevoel. Wat ik nog van de film weet is dat hij zeer aangrijpend was waarbij de muziek van Tangerine Dream goed paste.

De soundtrack opzich is een ruime voldoende waard. Waar het spannend, indringend of emotioneel moet zijn is dat het ook. Toch bespeur ik een zekere "soundtrack-moeiheid" bij de heren van Tangerine Dream, wat niet vreemd is als je ziet wat ze voor Hollywood hebben geproduceerd. Dat moet toch een aanslag op het creatieve proces zijn geweest om naast het gewone studiowerk en het touren ook nog met filmmuziek bezig te zijn geweest.

Dit album van Tangerine Dream is de soundtrack van een Japanse Amerikaanse co-productie bij een documentaire die over atomen handeld. Of de muziek daar goed bij paste moet ik helaas melden dat ik de documentaire tot op heden nog niet heb gezien.

Wat ik wel kan melden is dat de muziek grotendeels door Edgar Froese is gecomponeerd. Wellicht mede daardoor is Mota Atma een album geworden die hoofdzakelijk is gevuld met heerlijke soundscapes. Met de ogen dicht zie ik hetgeen wat ik niet snapte bij natuurkunde wel enigszins helder. De protonen en hoe die andere zaken uit deze wetenschap moge heten zie ik nu wel helder voor ogen. Daardoor is dit album opnieuw erg beeldend geworden, wat een handelsmerk is van Tangerine Dream.

Dit album is echter alleen geschikt voor wie van soundscapes houdt. Voor wie van het snelle werk van Tangerine Dream houden is dit album misschien een tikkeltje te moeilijk Mij bevalt ie wel, door die uitgesponnen klanken.

Al is de verpakking niet om over naar huis te schrijven, een kartonnetje, de muziek is dat wel. Na de eerste paar noten van Sadness Of Echnaton Losing The World Child zit ik al snel in een goed verhaal. Een mooi up-tempo stuk muziek met daar doorheen mooie zang van een dame. Daarnaast is er veel te horen op deze compositie. Man daarentegen is erg gedragen en wat blijft die gitaar van Froese toch goed klinken. Het gaat nog steeds positief door merg en been. Modesty And Greed roept al snel iets filmisch op. Het gebrukte ritme doet sterk denken of Christopher Franke weer van de partij is.

Loved By The Sun is bekend van de soundtrack Legend waar het gezongen wordt door Jon Anderson. De instrumentale versie op dit album mag er ook zijn. Heerlijke gedragen klanken en de fraaie gitaar van Froese. Gleeful Poets Crying Softly begint met mooie rollende patronen. Later is er een geschoolde stem te horen waardoor het prima zou passen op de Dante trilogie. De gebruikte toonsoort daarentegen doet me denken aan iets van het album Goblins Club. Hoe dan ook het is een mooi stuk muziek. Met pater stemmen begint Daughter Of Time, waarna een mooie vrouwenstem is te horen. Ook dit doet me denken aan iets anders van Tangerine Dream. Hetgeen niet erg is, want Edgar heeft met zijn band al het nodige gemaakt. En wat nu de gehoorgang in gaat is uiterst stemmig te noemen.

Met andere woorden de afgelopen 39.22 minuten heb ik opnieuw erg mooie muziek voorbij horen komen van Tangerine Dream. En of je het nu uit karton of plastic haalt wat maakt het uit, het resultaat is wat geldt.

Over het feit dat hier nog niets is geschreven hoeft niemand zich te schamen of zich terug te trekken in een hutje op de hei. Dit laatste deel uit Dante's La Divina Commedia is zo totaal muziek dat dit moeilijk is te vangen in een paar woorden.

Laat ik daarom maar beginnen iets over de totstandkoming van dit werk op te schrijven. In een interview heeft Edgar Froese voordat hij aan het project begon gezegd dat de totale tekst van La Divina Commedia een behoorlijk lap is en dat het daarom erg moeilijk is en veel tijd heeft gekost om daarbij muziek te schrijven. Daarnaast heeft het heel wat hoofdbrekens gekost om daar de juiste mensen bij te zoeken om het werk op te nemen.

En als ik zo de totale drie luik bij elkaar zie kan ik Edgar Froese geen ongelijk geven. Volgens mij is er echt sprake geweest van monnikenwerk om de hele tekst van Dante te voorzien van muziek. Naast dit alles is er ook veel aandacht geweest voor de vormgeving, want die mag er zeker zijn en is van behoorlijk niveau.

Ja, en dan de muziek op dit album. Dat is erg moeilijk om in een hokje te stoppen. Het is in de eerste plaats erg klassiek te noemen, waarbij ik in eerste instantie het gevoel krijg in het Concertgebouw te zitten en aldaar naar een bijzonder stuk muziek te luisteren. Die muziek loopt erg uiteen van zwaar vocaal klassiek tot iets wat je op de achtergrond kunt horen bij de pizzeria tijdens het nuttigen van een heerlijke maaltijd en alles wat daar tussen zit. Het knappe hierbij is wel dat de sound van Tangerine Dream hier erg goed bij past. Nergens heb ik het gevoel dat er iets kunstmatigs plaats vind.

Het geluid van het Brandeburg Symphonie Orkerst, de vocalisten en de electronische klanken vloeien uitstekkend samen tot een mooie rivier die door een schitterend muzikaal landschap loopt. Wie zo iets weet te componeren moet haast wel een positief steekje los hebben zitten. In de tijd dat ik hier na aan het luisteren was is de tijd voorbij gevlogen en kan enkel tot de conclussie komen dat dit de titel van meesterwerk dubbel en dwars waard is. Het is daardoor best wel moeilijk om terug te keren in het nu van alle dag.

Wie zo de titel van dit album ziet zou kunnen gaan denken: zijn ze gek geworden bij Tangerine Dream om een album op een of andere manier naar zichzelf te noenen met daarbij nog de verwijzing dat ze zichzelf spelen. Wie de informatie bij dit album doorneemt komt er al snel achter dat hier een bijzonder concept achter schuil gaat. Door de jaren heen hebben nogal veel mensen onderdeel uitgemaakt van Tangerine Dream slechts Edgar Froese is binnen dit verhaal de constante factor gebleven. Op dit album zijn dan ook verschillende invalshoeken te horen van mensen die nog lid zijn van Tangerine Dream of dit zijn geweest. Door het voorafgaande is dit een meer dan interesant album en experiment te noemen Het brengt vele zaken in een nieuwe jas zonder dat daarbij de oude is vergeten. Ja, en dan het hoesontwerp, het lijkt ergens op en dat is mooi meegenomen.

En dan de muziek zou je zeggen, maar eerst even een korte opsomming wie op dit album actief zijn. Edgar Froese, Paul Hasslinger, Ralf Wadephul, Zlatko Perica, Throsten Quassching, Johannes Schmoeling en Linda Spa. Na mijn idee een boeiend gezelschap. Zo en dan na deze inleiding eindelijk over tot de orde van de dag de muziek dus.

Het begint met Southpole Crossing bekend uit de productie Mandala Op dit album laat Paul Hasslinger zijn idee over deze compositie horen. Hier is mooi te horen dat er al wat hoorbaar er in is wat ook op zijn latere solowerkt is te horen zonder daarbij Tangerine Dream te kort te doen. Ralf Wadephul is maar kort lid geweest van Tangerine Dream, maar zeker lang genoeg om van Logos Blue een fraai stuk meeslepende muziek te maken waar de drive van het origineel er nog goed inzit, maar ook met een duidelijke eigen interpretatie. Hierna komt Edgar Froese voor het eerst in actie samen met Paul Hasslinger geven ze een bijzondere versie weer van Alchemy of the Heart II. Het is een stuk meer pizzicato dan het origineel waardoor het aan kracht wint. Beach Theme in de uitvoering van Zlatko Perica wijkt nauwelijks af van wat in 1981 uitkwam. Nog steeds die heerlijke gitaar op dat meeslepende ritme.

Door Phaedra werd de band groot en op het moment dat ik dat album voor het eerst hoorde ging ik door het plafond heen van genot. De korte uitvoering van Edgar Froese doet daar weinig aan af. Het blijft een mooi mysterieus stuk muziek waar de moderne techniek ook geen grip op kan krijgen. Zo op papier krijgt Ralf Wadephul het zwaar om een een live klassieker van de band te brengen. Desert T. Dream is een korte uitvoering van één van de vier tracks die op Encore waren de vinden. Wadephul slaagt er prima in om de droeve toon te reproduceren en er zelf een goede eigen inbreng aan te geven. Het gevoel van alleen te staan in een woestijn is goed voelbaar.

Van de track Convention of the 24 ben ik nooit echt weg geweest, maar binnen het concept van White Eagle vond ik het wel passen. Op dit album volgt Edgar Froese naadloos het origineel Hier en daar klinkt het wat anders, maar niet genoeg om het tot nieuws te maken. En dan mag op The Blue Bridge de huidige tweede man van Tangerine Dream aan het werk. Thorsten Quaeschning geeft aan het stuk The Blue Bridge, bekend van 220 Volt, een mooie invulling aan de gebruikte bassen hoor ik al iets wat later ook te horen zou zijn op zijn latere soloprojecten onder de naam Picture Palace Music. Maar wat vooral erg goed blijf is de saxofoon van Linda Spa.

Edgar Froese gaat hierna zelf aan de slag met Ride on a Ray wat strak het origineel volgt van wat te vinden is op Underwater Sunlight. Erg mooi dus, en de compositie blijft staan als een huis. Thorsten Quaessching gaat hierna verder met zijn bewerking van Logos Velvet. Door het typisch gebruik van het laag wint het aan kracht, waardoor er een goede spanning in het stuk komt. Op Challengers Arrival komt de baas opnieuw in actie. Edgar Froese laat hier een stuk horen uit de soundtrack The Keep. Het is een bijzonder mooi stuk muziek waarin de elektrische gitaar goed in schittert. Dit in combinatie met een ietwat desolaat ritme schept een bijzondere droeve sfeer.

Op Sphinx Red Lightning laat Edgar een prima bewerking horen van een een deel uit het stuk Sphinx Lightning wat op het album Hyperborea is te vinden. Het volgt het origineel trouw toch heb ik het idee dat hier en daar wat percusie is toegevoegd. En dan komt voor mij de grote verassing op dit album en dat is dat Johannes Schmoelling weer even van de partij is. Zijn pianospel heb ik altijd meesterlijk gevonden. Hier gaat hij aan het werk met een stuk wat oorspronkelijk zijn primeur beleefde in de voormalige DDR. Het goede gevoel van het album Pentagnon zit opnieuw in mijn donder. Wat blijft dit stuk staan ook in deze bijzondere uitvoering erg lekker. Tsja en aan al dat lekkers komt helaas een eind door de mooie uitvoering van het stuk Loved by the Sun door Edgar Froese en Thorsten Quaeschning, het gedragen ritme doet me al beseffen dat een bijzonder album weldra gaat eindigen waar ik al erg snel op verlefd ben geworden. Kortom; een mooi concept wat mijn inziens is uitgemond in een waar meesterwerk.

Na een paar luisterbeurten kan ik niks anders concluderen dat dit erg goed in elkaar zit. Tangerine Dream en zang het blijft wel een vreemde combinatie, maar ik heb het gevoel dat het hier in balans is. Mooie gedeelten van vocalen worden prima afgewisseld met doordachte instrumentatie.

Dit album Purgatorio is het tweede deel uit de Dante trilogie La Divina Commedia. Zo aan het prima uitgevoerde boekje met nuttige informatie te zien had ik wel bij een live uitvoering willen zijn. In mijn fantasie zie ik al een mooie spannende show. Waar je ogen en oren tekort gaat komen.

Op dit album bestaande uit twee cd's is echt schitterende muziek te horen die me meevoeren naar een betoverende wereld. Een wereld die los staat van de onze, met vele mooie details om het fijne van te willen weten. Al naar een paar luisterbeurten weet ik het. Dit is een meesterwerk van de bovenste plank. En voor mijn gevoel gaat dit uitgroeien tot waar de ruimte eindelijk tot een eind komt. Tot dan zal ik blijven genieten van dit top-album.

Tangerine Dream is van vele markten thuis. Goede studioalbums, indrukwekkende live optredens met daar aangekoppeld uitstekende platen en soundtracks die veelal wat toevoegen aan de bijbehorende films. Dat Tangerine Dream werd gevraagd om muziek te componeren voor een kinder-cd is dus best opmerkelijk te noemen. Toch grepen ze dit poject met beide handen aan en het resultaat mag er zijn.

Op Rumpelstilskin wordt een Duits sprookje verteld door de Amerikaanse actrice Kathleen Turner. Tijdens haar vertelling is er muziek te horen van vader en zoon Froese die het verhaal goed aanvult. Op de momenten dat Repelsteeltje, zoals de figuur in het Nederlands heet, in het verhaal verschijnt is er een duidelijke pingel te horen. Ook als hij het spinnenwiel bedient is dit goed geïllustreed met een duidelijk herkenbaar muziekje. Kortom; daar is goed over nagedacht door de heren van Tangerine Dream.

Na dit verhaal wordt dit album met zeven instrumentale tracks afgesloten, waarbij het af en toe lijkt of dat Mozart de muziek heeft gecomponeerd. Zo klassiek klinkt het.

Live albums van Tangerine Dream zijn over het algemeen erg goed, als het tenmiste een officiële uitgave betreft. Ook dit Sohoman waar op een verslag is te horen van een concert wat ze op 22 februari 1982 gaven het Regent Theatre te Sydney.

Het leuke van dit album is voor mij althans dat er veel materiaal op staat van het album White Eagle Dit album was het eerste wat ik van Tangerine Dream kocht. Op dat album vond ik Convention of the 24 op den duur een tikje saai. Op dit Sohoman klinkt het daarentegen een stuk frisser, waardoor het lijkt of de rondvraag is geweest en iedereen nog wat staat na te praten in een gemoedelijke sfeer. White Eagle wat blijft het toch na al die jaren een heerlijk stuk muziek wat mede komt door de schijnbare eenvoud, want reken maar dat er over iedere noot grondig is nagedacht. Alleen is het hier jamer te noemen dat er naar mijn gevoel iets met de productie niet goed is gegaan.

Ayers Majestic had qua sfeer zo op het album Poland kunnen staan. Een stuwende sequencer van Christopher Franke met daar op wijdse klanken die een beeld oproepen van een woestijn te zijn beland. Het is na mijn idee wat aan de korte kant, waardoor het niet tot een mooie climax komt. Wel volgen er nog wat spacy klanken die best leuk zijn. Ze vormen daarmee een boeiend intro voor Logos Part One. Ondanks dat het een veel kortere versie is dan het origineel blijft het een mooie gedragen compositie.

Ja, en dan is daar al weer veel te snel de laatste track. Bondi Parade Het begin daarvan is wat experimenteel, maar als de weg is gevonden heb ik het idee dat ik aanwezig ben bij een optocht waar het goed toeven is en het nodige is te zien. Als het album daarna stopt heb ik het idee dat ik een goede vakantie heb gehad op het Zuidelijk halfrond.

Al zonder een noot te hebben gehoord maakt dit album een prima indruk. Vele kleine foto's sieren de info waardoor er toch een gevoel ontstaat van erbij te zijn geweest. En dan de bezetting: Edgar Froese, Peter Baumann en Christopher Franke het roept direct een beeld cq geluid op van weleer. De tijd van rond Encore, waarvan de productie ook niet al te goed was, maar de muziek uiteindelijk wel de boventoon kreeg die het verdiende. Een heel ander verhaal dan de uitgaven op het Bootmoon label. Op dit album staat Tangerine Dream op een podium en niet in een schuur.

Ja, en dan de muziek. Met wat gesis begint het verhaal wat volgt is een kosmische deken aan klanken. Hierdoor zit ik gevoelsmatig aan de andere kant van de dampkring. Na het zoekende komt er wat meer structuur in het stuk. Het slaat daarmee een mooie brug tussen het Tangerine Dream begin jaren zeventig tot het midden ervan. Het roept daarmee een sfeer op van in een fotoboek te kijken.

Zodra daar het geluid is van de sequencer is, waar Franke patent op had, ben ik weg. Als daar later nog de gitaar van Froese bijkomt kan ik nog net de Nederlandse driekleur op Pluto in de houder steken. Daarna ben ik mentaal niet meer te houden of anders geformuleerd ik ben even niet voor reden vatbaar. Heerlijk dus dat dergelijk materiaal op cd verkrijgbaar is. Kortom: het moet een feest zijn geweest om daarbij aanwezig te kunnen zijn in 1976. Nu nog even terug te zien komen op aarde....

Wat heeft dit de laatste paar dagen vaak bij mij in de cd-speler gezeten en wat is het mooi. De muziek beklijft meteen en geeft mij het gevoel voor het eerst een plaat met electronische muziek te hebben gehoord. De thematiek waar over dit album gaat is niet zo mooi.

De muziek op dit album maakt onderdeel uit van serie die gaat over de atoombom die gevallen is op Nagasaki in 1945. Een behoorlijk beladen thema dus. De muziek is daar door erg ingetogen te noemen. Bij het luisteren er na heb ik eerder het gevoel dat er iets klassieks in de cd-speler zit, dan een vrolijke plaat met electronische muziek.

Wat voorbij komt is mooie sferische muziek waar spanning en weemoed in te horen is. Het is daardoor geen lichte kost te noemen en zeker niet voor iemand die vrolijk kennis wil maken met Tangerine Dream. Voor wie dat wel is is dit opnieuw zo'n album om dat bijzondere gevoel van electronische muziek naar boven te krijen. Na een paar luistersessies is het voor mij wel heel helder geworden dat dit een meesterwerk van Edgar Froese en Thorsten Quaeshning is. Het is adembenemend mooi, maar niet geschikt om kennis te maken met Tangerine Dream, daarvoor is de muziek te zwaar voor of te complex. Voor wie wel ervaring heeft met de muziek van Tangerine Dream is dit een must.

Op het moment toen Stratosfear uitkwam van Tangerine Dream waren bepaalde fans van het eersre uur er niet blij mee. Ze vonden de herkenbare instrumenten maar niets en verlangde terug naar de aftastende periode van de band. Desalniettemin maakte Tangerine Dream met dit album een hele stap vooruit, wat binnen hun Virgin Years hun handelsmerk zou worden.

Stratosfear houdt het midden tussen de strikt kosmische muziek tot de door sequencer geïnspireerde muziekstroming. Het album Stratosfear is voor mij een kosmisch album met herkenbare instrumenten. Zo is het geluid van de volgende instrumenten niet vervormd: gitaar, piano en mondharmonica. Daarentegen zorgt de elektronica voor het mysterieuze geluid.

Tot zover de techniek. Het album Stratosfear mag er zeker wezen. Het bevat melodieuze delen die verrassend overgaan in kosmische zoektochten. De herkenbare muziekinstrumenten zijn mijns inziens daarbij niet storend, ze vullen juist de gecreëerde sfeer prima aan. Zo laat de mondharmonica op de track 3 A.M. At the Border of the Marsh From Okefenokee goed horen dat het erg vroeg in de morgen is. Het jammere van het album Stratosfear is echter wel dat het weinig dynamisch is opgenomen en daardoor voor mij net geen topalbum is. Hierbij heb ik wel rekening gehouden wat in 1976 op opname gebied kon.

Dit is zoals tangmaster al schreef deel twee uit een serie van vijf over de atoombom die op 9 augustus 1945 viel op de Japanse stad Nagasaki. Dit bombardement maakte in totaal 65.000 slachtoffers. Nog jaren na de val eiste de bom met de naam Fat Man slachtoffers. Saillant detail hierbij is dat de bom eigenlijk bedoeld was voor de stad Kokura, maar daar door het bewolkte weer niet kom worden "gedropt".

Terug naar de muziek op dit album die zoals eerder is vermeld is dit door Edgar Froese alleen gecomponeerd en ingespeeld. Al bij de eerste toon hoor ik het al er komt iets aan wat niet vrolijk is. Ingetogen klanken vullen de woonkamer. De spannig is om te snijden er staat wat te gebeuren. Zodra de display op 10.52 springt voelt dit aan als dat bom is gevallen. Hierna is het leven niet meer zoals het was. Droeve sferische klanken vullen de ruimte en de krater die de bom heeft geslagen wordt zichtbaar. Wat er nog over is van de stad wordt door desolate muziek omlijst. Het gewone leven is voorbij. De leegte is voelbaar.

Na alle ellende is daar de veerkracht van het Japanse volk te horen. De stad zal herreizen en hoe. In het einde van de derde track meen ik zoiets te horen. Er wordt gedroomd hoe hier invulling aan te geven, men is druk in de weer. Ondanks de alles verwoestende klap is daar toch een sprankje hoop voor de toekomst. Het idee van de nieuw stad is geboren. De gedachte stroom houdt maar aan.

Toch is daar ineens wel het besef wat er gebeurd is en het tijd is om die zaken te overwegen. Dit is wat de track Presentiment bij mij oproept. 11.02 AM geeft een schets van hoe het leven zich in de herbouwde stad vorm kan krijgen.

Na al mijn woorden hier en de nodige tijd met de oren gekluisterd aan de stereo kan ik slechts tot één oordeel komen dit is een meesterwerk over een beladen thema uit de geschiedenis. Door dit alles ben ik wel nieuwsgierig geworden wat nog komen gaat. Tot dan blijf ik huiveren met dit meesterlijke album.