Zomer 1979 was ik in Londen op vakantie, en in het zaaltje om de hoek van het hotel waar we verbleven speelde een obscuur bandje. Zullen we daarheen gaan? De vriend met wie ik toen door Londen struinde en ik keken elkaar even aan. Nou nee, al een druk programma gehad, morgenochtend weer vroeg op, onbekend bandje, laat maar zitten, missen we vast niks aan.

Zes maanden later stond Brass in pocket hier in de top-10. Sjiiiiit.

Nog altijd een fris en helder klinkend debuut, met dank aan de produktie van Chris Thomas. Een geweldige powerpopplaat vol memorabele liedjes en strakke arrangementen. Ook de twee langere nummers op "kant 2" zijn spannend, maar houden het geheel wel een beetje op. Speciale aandacht voor Kid, waarop gitarist James Honeywell-Scott zo perfect, rijk en veelzijdig speelt dat het even lijkt of er vijf verschillende gitaristen elk een op hun speciale stijl toegesneden passage hebben ingespeeld : déze jongen leek alles te kunnen, maar 2½ jaar later was hij dood.
 

Gewoon een stuk minder, ik mis de sterke songs van het debuut. Niet slecht, maar ook niet goed (in mijn ogen dan -- ik zie al dat ik hier in de minderheid ben).

Neemt niet weg dat er toch (minstens) twee meesterwerken op staan, I go to sleep (alweer een Ray Davies-cover) en Bad boys get spanked -- zou het toenmalige vriendinnetje via wie ik deze plaat leerde kennen mij misschien iets duidelijk hebben willen maken? (Gelukkig nooit tot daden overgegaan.)
 

Enigszins wisselvallig, maar wel sympathiek. Zelf altijd een zwak gehad voor Singapore silk torpedo, vooral vanwege de meeslepende brug: "You speak of love to her, a smile cracks her face..." En beaster1256 hierboven heeft natuurlijk wel een punt.

Veel berichten hier over de uitgebreide, nog wat uitgebreidere of zelfs extreem uitgebreide versies van dit album, maar ik doe het nog steeds met de oorspronkelijke plaat. En dat zal ook wel zo blijven, want voor elk meesterlijk nummer en elke puntige compositie staan hier ook diverse minuten op waarin tijdens de opname de band bleef lopen terwijl het nummer eigenlijk al afgelopen was. Eén van de ergste muzikale trends van de jaren 80 was de 12"-mix waarin compacte singles werden opgerekt met produktionele trucs tot twee of drie maal hun oorspronkelijke lengte, en als ik niet beter wist zou ik dit album daar ook van verdenken, want Let's pretend we're married, Automatic, Lady cab driver en All the critics love you in New York duren zeker de helft te lang, en D.M.S.R. klinkt zelfs als een nummer dat nog niet helemaal af was maar desondanks toch maar op de plaat is gezet. En wanneer nummers zo ver voorbij hun bruikbare lengte komen gaan het lelijke drumgeluid en de melige synths steeds meer irriteren – in gekruide meesterwerkjes als 1999, Little red Corvette en Something in the water (does not compute) heb ik er geen moeite mee, maar die extreem opgerekte nummers doordingen me er weer van dat ik die lelijke sound één van die andere ergerlijke muzikale kenmerken van de 80's vond. Andere mensen (bijvoorbeeld wie de dansvloer frequenteert) zullen die lang uitgesponnen versies ongetwijfeld omarmen, en daar kan ik me van alles bij voorstellen, maar aan míj zijn ze absoluut niet besteed. Jammer, want de persoonlijkheid en het enthousiasme van Prince en de energie van het album als geheel zijn ongelooflijk aanstekelijk (vandaar ook dat mijn score hoger uitvalt dan je op grond van dit bericht misschien zou veronderstellen).

Je zou kunnen verwachten dat Prince zich met een jantje-van-leiden (wie kent die uitdrukking nog?) van deze soundtrack zou afmaken, met hier een oude ongebruikte ballade, daar een vrijblijvend sfeerstukje en ertussendoor een lekkere hit om de plaat aan de man te krijgen, maar niets is minder waar, want dit is een zeer geïnspireerde en uiterst gevarieerde plaat met alleen maar pakkende nummers, diverse explosieve arrangementen, en teksten waarin Prince op slimme wijze gebruikt maakt van plot en personages uit de bijbehorende film om de diepte in te gaan en iets van hun psychologie mee te nemen.
        Het openingsnummer zet al meteen de toon, met een monotone beat waarop hij toch een uiterst swingende en memorabele melodie neerlegt om vervolgens het geheel te verfraaien met synths, strijkers en slimme gitaartjes, en dat is nog maar het begín van een album dat af en toe bijna klinkt als een trip. Bovendien zet Prince op sluwe wijze verschillende fragmenten uit de filmdialoog in en creëert daarmee als het ware aparte hooks voor de nummers: "Gentlemen! Let's broaden our minds. Laurence!", "I'm of a mind to make some mooky. Heh heh heh heh! Phonebook.", "Oh, I've got a live one here!", "And where, and where... is the Batman?", "Stop the press... who is that?", "This town needs an enema!" – niet toevallig allemaal citaten van Jack Nicholson die in de film min of meer de show steelt en wiens karakteristieke stem als het ware een extra instrument in het arrangement vormt.
        Favoriete nummer: Lemon crush ("Ready fo-or the crush!"), dat al begint met een geweldige riff met een piano (?) in de basis, maar dat voor mij vooral gemaakt wordt door dat rare loopje van (een synth die klinkt als) een marimba of xylofoon na 17 seconden, daarna die licht melancholische ondertoon bij de zang van het refrein, en dan een complex tussenstuk met rare afwisselingen in een warm arrangement met veel instrumenten in verschillende lagen op weg naar de mooie afronding. Maar feitelijk staat hier geen slecht nummer op, en in het huis op de hemelse heuvel is Batman na Purple rain het meest gedraaide album van Prince. (Omdat ik de man na Diamonds and pearls geheel uit het oog ben verloren kan ik me voorstellen dat deze laatste mededeling voor de Prince-adept-tot-op-het-bot nul en generlei waarde heeft, maar ik vermeld het toch maar even.)

Ongeveer precies de helft geweldig (bijna overal waar Prince solo z'n ding doet), de andere helft matig tot afschuwelijk (bijna overal waar hij aan vrienden en gasten de microfoon en het podium gunt). De vrolijkheid van de eerste twee en de laatste twee nummers, de uitzinnigheid van We can funk en The latest fashion, de degelijkheid van Thieves in the temple en de zwoele intimiteit van Joy in repetition zijn wat mij betreft Prince in optima forma, maar tegenover die superieure tracks vallen de minpunten des te meer uit de toon: de irritante ritmepatronen van Release it en het stompzinnige Shake, de vlakke zang van Round and round en Love machine, de flauwe melodie van Melody cool en de overdaad van Still would stand all time – de skiptoets op mijn CD-speler bewijst zijn waarde vaker dan me lief is bij deze plaat. Voor de prins en zijn genodigden was dit wellicht een leuk feestje, maar voor mij kwam het einde van mijn Prince-verzameling in zicht.

Het eerste dat ik deed toen ik ergens in de jaren 90 een CD-brander in mijn desktop kreeg, was de éne track waaruit deze CD bestond in 9 aparte nummers opdelen en die vervolgens op een CD branden, zodat ik niet meer 16 minuten hoefde door te spoelen om Anna Stesia te horen. Dat kopietje gebruik ik daarvoor nog steeds, maar toch draai ik Lovesexy ook vaak genoeg in z'n geheel. Dance on is een dood nummer en When 2 r in love is iets te melig naar mijn smaak, maar de rest van het album is opmerkelijk gevarieerd en doet in mijn ogen kwalitatief niet veel onder voor z'n veelgeprezen voorganger. Vooral de details in de arrangementen springen er mij uit – in Alphabet St. bijvoorbeeld dat leuke minimalistische gitaarloopje om het couplet af te ronden, maar ook die oorwurmpjes van de piepende remmen bij "Yeah yeah yeah yeah", de scratch-solo en dat verontwaardigde "No!". En dat is dan alleen nog maar de single, maar dan heb je ook nog de elektrische piano op I wish you heaven, de koortjes op Anna Stesia en de blazers op het titelnummer en de afsluiter... Dit is een plaat die ik al sinds de release ken, maar af en toe hoor ik er nog steeds nieuwe dingen op. Hoogtepunten zijn voor mij het titelnummer met die knallende tweede helft en natuurlijk Anna Stesia met die prachtige melodie en die hemelse koortjes.

Ik kan me herinneren dat Sign o' the times in het lijstje van Muziekkrant Oor van beste albums van de jaren 80 op de eerste plaats stond, maar als ik het nu nog even opzoek blijkt het achter It takes a nation of millions to hold us back van Public Enemy en New York van Lou Reed "slechts" op de derde plaats te staan (tenzij het lijstje in Oors online-archief afwijkt van het indertijd in het papieren tijdschrift gepubliceerde overzicht). Hoe dan ook, hoewel dit ook toen al niet mijn keuze zou zijn geweest (ik zat toen diep in mijn The Queen is dead-fase) kon ik wel vrede mee hebben, want dit is (zoals dat zo mooi heet) "een staalkaart van 's mans kunnen" waarop hij alles uit de kast haalt voor een perfecte mix van pop, soul, funk, rock en psychedelica.
        Achteraf bezien (of beluisterd) kan ik hier toch wat minder enthousiast over zijn. Play in the sunshine was voor mij samen met Ric Ocaseks Keep on laughin' het geluid van de zomer van 1987, The cross heeft een tekst waar ik niets mee kan maar is muzikaal bijzonder spannend met die hypnotiserende melodie en die backwards-achtige gitaar, en de derde elpeekant is werkelijk perfect, met If I was your girlfriend als onwaarschijnlijk ontroerend hoogtepunt (nooit gedacht dat een zo gek "gezongen" nummer zo aandoenlijk zou kunnen zijn). Tegenover die hoogtepunten van zowel toen als nu staan echter ook voldoende nummers die totaal niet aan mij besteed zijn: het titelnummer heb ik altijd een slepend onding gevonden, het enige leuke van Housequake vind ik die boze openingszin, Hot thing is vervelende herriefunk met een irritant synthesizer-loopje, Slow love en Adore zijn flauwe soul-pastiches met echo's van Curtis Mayfield, en als er voor If I was your girlfriend geen superlatieven genoeg zijn geldt voor It's a beautiful night precies het omgekeerde.
        De toppen waarlangs Prince op dit album scheert zijn zelfs binnen zijn grandioze jaren-80-discografie ongekend, maar in sommige dalen verzandt deze plaat voor mij in grove en vormeloze blubber. Die vier sterren die ik desalniettemin geef zijn dan ook voor de eerder genoemde hoogtepunten, maar toch ook voor zijn grenzeloze ambitie en zijn ongebreidelde levenslust en plezier waardoor ik veel door de vingers kan zien. Dat mijn hernieuwde kennismaking met Sign of the times niet helemaal beantwoordt aan mijn herinneringen en bijkomende hoge verwachtingen neem ik dan maar voor lief.

Elke keer dat ik dit album opzet en de eerste twee nummers hoor denk ik: o, wat is dít geweldig, deze hoort er echt bij, bij het rijtje klassiekers dat Prince in de jaren 80 afleverde. Helaas gaat het album daarna een beetje aan wisselvalligheid ten onder, met drie vormeloze funknummers waar ik helemaal niets mee kan plus het melige When 2 r in love, een reeks die alleen onderbroken wordt door het giftige maar ijzersterke Bob George ("Ain't that a bitch?") en die gelukkig nog eindigt met het feestelijke Rockhard in a funky place om de vieze smaak van de twee daaraan voorafgaande nummers weg te spoelen. Zo is dit voor mij het ultieme fifty-fifty-album, met vier geweldige en vier vervelende nummers. Grappig genoeg zit voor mij het hoogtepunt middenin de twee leukste tracks, wanneer Le grind perfect overgaat in het swingende Cindy C met die overstuurde blazers van het begin. Als alle nummers voor mij dat niveau hadden gehaald waren dit gemakkelijk 5* geworden.

Ik weet niet waar het aan lag: was ik zelf indertijd gewoon Prince-moe (een mens verandert en zijn muzieksmaak verandert soms mee), of was dit een middelmatige verzameling nummers van een genie dat het (al dan niet tijdelijk) kwijt was? Naar de berichten van de meeste gebruikers hier te oordelen zal het eerder het eerste dan het laatste zijn geweest, maar na al die jaren kan ik hier nog steeds niet enthousiast over zijn. Afwisselend braaf (het titelnummer en Money don't matter 2 night), flauw (Gett off en Cream – onbegrijpelijk dat dat in Amerika twee weken op 1 heeft gestaan) en vervelend (al die abominabele raps), met een paar vrolijke lichtpuntjes in het hart van het album (Strollin', Willing and able, Walk don't walk) en eigenlijk alleen de opener en de afsluiter (met een intro dat me de allereerste keer dat ik het hoorde behoorlijk verraste) als de enige nummers die iets van de opwinding van vroeger teweeg brengen. De totaalindruk was en is die van een veel te veilige en daardoor behoorlijk teleurstellende plaat.

Indertijd enthousiast verwelkomd in mijn vriendengroep "omdat we nu eindelijk weer eens iets anders dan Purple rain konden draaien", en wàt een leuke opvolger vonden we dit, met een psychedelische insteek, een aardige single, veel nieuwe geluidjes en een gedreven Prince. Achteraf moet ik constateren dat het album na het geweldige America toch flink instort, met de nietszeggende melodie van Pop life, de topzware religieuze lofzang The ladder inclusief zeer lelijke sax, en de afsluiter die eerst de ultieme ode aan sex lijkt te gaan worden maar halverwege een kolderieke ommezwaai maakt naar een dialoog met God. Zo blijft het eerste trio nummers van dit album subliem, maar kan ik het na het tweede trio eigenlijk wel afzetten, want aan het derde trio beleef ik weinig plezier. Misschien zou het beter gaan als ik zelf zou behoren tot die "everybody" die kennelijk op zoek is naar die ladder en dat zieleheil, maar dat zit er toch niet in.

Dit was vroeger mijn favoriete Prince-plaat: een puntig album dat van hoogtepunt naar hoogtepunt gaat, korte maar met maximaal effect gearrangeerde nummers die in elkaar overlopen, nog steeds dat psychedelische sausje met strijkers, blazers, fluiten, van links naar rechts heen-en-weer-echoënde drums, een gong, onverklaarbaar lachende mensen en Franse dialoog, een stukje Philadelphia-blazers hier en Chicago daar, en dan heb ik het nog niet eens gehad over de nummers waarin ik soms niet eens kan horen welke instrumenten er allemaal zijn ingezet (Life can be so nice, Mountains, Anotherloverholeinyohead...). 35 jaar later blijft het een indrukwekkend album met een extreem gedetailleerd geluidsbeeld waarop een miljoenen platen verkopende superster gewoon doet waar hij zin in heeft en daarbij toegankelijkheid koppelt aan rusteloze vernieuwingsdrang, en buiten dat lelijke drumgeluid is er eigenlijk nog niets verouderd aan dit album. Nèt geen maximale waardering in sterren vanwege dat drakerige slotnummer (maar aan de Favoriete Tracks zie ik dat ik in die mening zo'n beetje alleen sla – en ik had overigens toch durven zweren dat Kiss bovenaan zou staan).
        Storend: wie dit album momenteel op Spotify beluistert stuit daarbij op de single-edit van Kiss, dus de versie die eindigt met de wegstervende paar seconden waarin een vervormde solo- en een slaggitaar even door elkaar heen spelen in plaats van dat het nummer na de laatste "I just want your extra time and your... kiss" in één keer doorloopt in Anotherloverholeinyohead (dat dan weer wèl begint alsof het ineens vanuit Kiss doorloopt). Niet de eerste keer dat een album niet correct op die site staat.

Eén van die platen die mij nooit teleurstelt, hoe vaak ik hem ook al heb gehoord en hoezeer ik elke seconde ook kan drómen. In tegenstelling tot de soms wat langdradige voorganger telt hierop elke seconde, met een perfecte mélange van zowel de nummers onderling (een heftige opener, daarna wat gas terugnemen, daarna weer voluit in de climax van The beautiful ones enz.) als in de nummers zelf met hun mix van funk, pop en rock en met een voller en veel organischer geluid dan op 1999. Mocht mijn album-top-10 20 titels herbergen, Purple rain stond erin, en in mijn nummer-top-10 is When doves cry een zekerheidje. In Amerika 24 weken op rij op nummer 1, in Nederland 7 weken, allebei geheel begrijpelijk, want dit was een plaat die iedereen had, en terecht.
        In de film Animal crackers zegt Captain Spaulding (Groucho Marx), een ontdekkingsreiziger die net terug is uit Afrika: "One morning I shot an elephant in my pajamas. How he got in my pajamas, I don't know." Die grap vloeit voort uit het gegeven dat de luisteraar door die eerste zin op het verkeerde been wordt gezet. Ik heb nu altijd gedacht dat in het eerste couplet van Darling Nikki
        I knew a girl called Nikki
        I guess u could say she was a sex fiend
        I met her in a hotel lobby
        Masturbating with a magazine
Nikki degene was die met een Playboy zat te spelen, en die suggestie wordt natuurlijk gewekt doordat ze in de tweede regel een "sex fiend" wordt genoemd. Maar waarom zou het niet Prince / de verteller zijn die...?

Indrukwekkende registratie met een orkest dat de muziek perfect aanvult, zodat de nummers hierdoor een nieuwe dimensie krijgen, en de overtuigende performance van de band doet de rest. Ik kan hier weinig slechts over zeggen, behalve dan als uiterst persoonlijke noot dat het geheel me soms wat te veel wordt. Op studioplaten kan Procol Harum nog wel eens wat lichtvoetiger zijn (ik denk aan nummers als She wandered through the garden fence en A souvenir of London), maar hier is alleen 'Twas tea-time at the Circus iets luchtiger, en op de rest van de plaat overheerst een donker geluidsbeeld waar ik niet altijd 42 minuten lang geboeid naar kan luisteren. De stem van Gary Brooker is zwaar, het drumwerk van B.J. Wilson is lóódzwaar, Alan Ball speelt voornamelijk zware fills, de nummers zijn bepaald niet lichtgewicht, de teksten roepen ook maar zelden een glimlach op ("Wallowing in a morass of self-despair") en het orkest en het koor leggen overal nog eens een zeer nadrukkelijke saus overheen. Maar dat doet verder niets af aan de kwaliteit van het gebodene.
        Vorig jaar opnieuw uitgegeven door het onvolprezen Esoteric, met uitstekend (geremasterd) geluid (waardoor het soms wel lijkt alsof Gary Brooker recht tegenover je in de kamer zit te zingen), twee extra bonustracks van de repetities (naast de drie bonusnummers bij de tracklisting hierboven al vermeld), en een uitgebreid en zeer diepgravend verslag van het hele project, onder andere op basis van interviews uit 2018 met Gary Brooker, organist Chris Copping en producer Chris Thomas. Daarin vinden we ook het antwoord op de opmerking van Evanshewson: "Wel vreselijk jammer dat A Whiter Shade of Pale er niet opstaat, mischien wel DE plaat van 1967 en van héél de sixties..." (23-1-2008) en de daaropvolgende vraag van Droombolus: "Misschien durfden ze het niet aan zonder Matthew Fisher?" (24-6-2008). De verklaring was dat dat nummer gewoon niet meer op het toenmalige repertoire van de band stond, en er was (misschien verrassend) geen druk geweest van A&M om het op het voorgestelde album te zetten (Gary Brooker: "I don't remember anybody making any influence on it [de materiaalkeuze], apart from myself.").

Hier was ik indertijd wel redelijk enthousiast over, maar de tekortkomingen waar ik me toen ook al van bewust was springen twintig jaar later des te duidelijker in het oog: bijna elk nummer gaat te lang door, er staan veel te veel nietszeggende nummers op zodat ook het album als geheel (veel) te lang duurt, en de drums klinken heerlijk maar voegen eigenlijk toch niet zo veel toe, ook al omdat Will White eigenlijk vrij weinig variatie in zijn partijen binnen de nummers aanbrengt.
        Zelfs de twee meest in het oog springende tracks hebben hier last van. Hoe oud ik ook ben en hoeveel James Bond-films ik ook gezien heb (allemaal), ik krijg nog altijd de koude rillingen wanneer ik die eerste vier noten van de themamuziek daarvan hoor. Zo ook bij de Propellerheads-versie van On Her Majesty's Secret Service, maar wanneer dat nummer eenmaal op stoom is besef ik dat ik eigenlijk net zo lief naar het origineel van John Barry luister, en dan duren ruim negen minuten overbodig arrangement opeens wel héél lang. En History repeating is en blijft een geweldige single en het absolute hoogtepunt van deze plaat, maar ook dát gaat na de laatste noten van Shirley Bassey nog eens 40 seconden door waar de helft zou hebben volstaan.
        Nou ja, ik geloof niet dat ik veel nieuws zeg, want naast berichten van mensen die dit nog altijd een geweldige plaat vinden lees ik hier ook veel variaties op het thema saai en langdradig. Ook voor mij is dit dus een plaat die te gauw verveelt en dan zelfs gaat tegenstaan; in de woorden van de All Music Guide : "about as close to rock & roll as big-beat techno is going to get", maar helaas heeft deze band niet "the finesse, innovation, or style of the Chemical Brothers".

Tja, je kunt dit zien als een poging van Fire Records om een slaatje te slaan uit de plotse populariteit van een band die groot werd op het moment dat ze op een ander label zaten (en dat zal het ook wel zijn geweest), maar aan de andere kant is het voor de latere fan ook een uitstekende gelegenheid om tegen een schappelijk prijsje een aardig en redelijk uitgebreid overzicht van Pulps vroege werk te krijgen. En eigenlijk vind ik het allemaal niet veel minder dan His 'n' hers en Different class. De voornaamste verschillen lijken me dat de ambitie reeds torenhoog is maar de uitwerking af en toe tekort schiet: Cockers stem heeft nog niet de latere flair, sommige melodieën "slepen" een beetje, de arrangementen zijn soms nog niet gelikt en "glinsterend" genoeg, en de totaalsound mist de geraffineerde productionele hand van mensen als Ed Buller en Chris Thomas.
        Maar in de voorgaande regel gebruik ik het woord soms niet voor niets, want op andere momenten is het ook wèl al helemaal raak, zoals op de uitstekende single waar deze compilatie zijn titel aan ontleent, het gedreven My legendary girlfriend, het spannende Dogs are everywhere en de romantische vroege juweeltjes My lighthouse en Blue girls. Bovendien hebben veel kenmerkende elementen hier al hun plaats gevonden, met name Cockers ijzersterke en af en toe knap lugubere teksten, zijn karakteristieke praatzang en de kitschy en vaak opzettelijk goedkoop klinkende keyboards. De perfecte produktie en de "sociale vignetjes" van Common people en Sorted for E's & Wizz moesten nog komen, en de tijd moest nog rijp worden voor het grote succes, maar op deze compilatie kun je toch al horen wat deze band in zijn mars had.
        Voor wat het waard is, Cocker zèlf volgens de Engelse wiki over Countdown 1992-1983 : "I would urge anybody not to buy it. Please, I find it embarrassing to be honest. And also the way it's packaged to look a bit modern, a bit like our sleeves now. It's a crap version... I wouldn't recommend it to anybody. And Fire records never did us any favours when we were on the label. Being signed to that label was the single biggest thing that prevented us succeeding. It almost made us split up." Dat laatste is gelukkig niet gebeurd, en wie Cockers eigen weerzin tegen dit album niet deelt kan hier toch veel moois vinden.

Nog net een graadje beter dan z'n voorganger, zodat ik automatisch het idee krijg dat het vanaf nu echt niet beter kan worden dan dit. Het geluid is nog net wat "glimmender", de melodieën hebben nog betere buigingen en climaxen, en de teksten, wel... ik loop op MusicMeter nog wel eens tegen mensen aan die nooit teksten lezen en er ook geen boodschap aan hebben, en ik denk ook wel dat je heel veel popmuziek heel goed kunt waarderen wanneer je niet naar de teksten ervan luistert, maar bij sommige tekstschrijvers denk ik toch wel dat je een belangrijke component van het geheel mist wanneer je je niet in hun teksten verdiept, en Jarvis Cocker is daar in ieder geval één van. Om maar een paar "top-2000-voorbeelden" te geven, ik kan me niet voorstellen dat The river en Hotel California en Vincent dezelfde impact hebben op de luisteraar die niet weet waar het nummer over gaat.
        Maar goed, om bij Pulp te blijven, voor mij persoonlijk is Cocker één van de beste tekstschrijvers die ik ken, of beter gezegd er zijn maar weinig tekstschrijvers die me zó weten te raken als hij, en dan niet eens vanwege de onderwerpen waar hij over schrijft maar vooral vanwege de invalshoeken, zoals bijvoorbeeld hoe hij de triestheid van een uitgebluste relatie voelbaar maakt aan de hand van een bed in Live bed show, maar ook hoe hij de zo herkenbare situatie van een onbeantwoorde liefde in Disco 2000 nog extra schrijnend maakt door het laatste zinnetje dat duidelijk maakt hoe ver de verliefde jongen zou willen gaan. Absoluut meesterlijk – ik ken er maar weinig die met zo'n oog voor detail zulke sfeerschetsen kunnen neerzetten.
        Bij de twee genoemde nummers heb ik twee van mijn vinkjes staan, en voor mijn derde vinkje wijk ik af van mijn principe dat ik bonustracks nooit als favoriet aanmerk, want om de prachtige melodie en de wanhoop van de verteller in Ansaphone kan ik echt niet heen, wát een ontroerend nummer is dat. Sowieso is de bonus-disc bij mijn CD (de "German edition") van uitzonderlijke klasse, met naast een overbodige "extended version" van Live bed show (die er uit bestaat dat het nummer een ingelaste 40 seconden lange instrumentale passage bevat) acht nummers die stuk voor stuk niet zouden hebben misstaan op een officieel album. Echt krankzinnig goed – als ik het album niet al 5* had gegeven zou de bonus-disc alleen de aanschaf al rechtvaardigen.

Waar ik bij de vorige platen van Pulp (voor zover ik ze ken) nog kon zeggen: "nou, ik vind het prachtig, maar als anderen hier niet kapot van zijn kan ik dat óók wel begrijpen", straalt deze plaat een ijzeren zelfvertrouwen uit: "nú hebben we eindelijk de plaat gemaakt die we altijd al in ons droegen, dit is onze klasse, en als je dit niet goed vindt of negeert heb je alleen jezelf ermee." Elf killer-songs, synths die even cheesy als slim zijn, teksten die alle hoeken van het unieke Jarvis-Cocker-gevoelsuniversum verkennen, en produktioneel tot in de puntjes verzorgd. (Die laatste factor mag niet onderschat worden: Ed Buller deed ook al het superbe klinkende eerste album van Suede, en dat hoor ik terug in de sound van de "orkestrale" gitaar op Do you remember the first time?, Pink glove en het slotnummer.)
        Maar vooral is dit voor mij de plaat van Jarvis Cocker. In de jaren 80 herkende ik zoveel van mezelf in de teksten van Morrissey, en in de jaren 90 werd die rol overgenomen door Cocker als meester in het observeren, diagnosticeren en fileren van dysfunctionele relaties – zelf had ik die gelukkig achter me gelaten, maar de herinnering daaraan zal altijd vers blijven, en de bijna associatieve manier waarop Cocker zijn blik op eenzame mensen richt raakt nog altijd een snaar.
        "Trudging slowly over wet sand / Back to the bench where your clothes were stolen", wàt een triestigheid – Morrissey, Everyday is like Sunday, zo ontzettend herkenbaar voor wie zijn jeugd associeert met Zondagmiddag Buitenveldert van Frans Halsema (of voor mijn part met De avonden). En nu dan Jarvis Cocker: "while children play outside and wait for their mothers to finish with lovers and call them inside for tea", wàt een geestdodende ranzigheid. Meesterlijk, aan deze man heb ik mijn stem geleend.

Geweldige compilatie van de drie singles van Pulp van tussen juni 1992 en februari 1993, waarbij de volgorde niet helemaal "natuurlijk" is: door van Space het openingsnummer te maken wordt gesuggereerd dat dat de A-kant van een single was terwijl het eigenlijk het B-kantje van O.U. was, en Razzmatazz is tussen de B-kantjes van het eerdere Babies geschoven. Veel maakt dat verder niet uit: het belangrijkste is dat ik hierop kan horen dat Pulp hier al tegen z'n topvorm aanzat, maar kennelijk hadden ze nog net die ene hit nodig om helemaal tot bloei te komen. Waarom het briljante en gejaagde Razzmatazz die eer niet al te beurt mocht vallen zal wel altijd een raadsel blijven. "The trouble with your brother / He's always sleeping – with your mother..."
        Een minpuntje aan deze compilatie vind ik overigens toch wel dat er wat veel gesproken woord op staat. Als B-kantje van een single valt een spoken-word-track misschien niet zo op, maar nu krijg ik een album met op vier van de negen nummers geheel of overwegend gesproken tekst op een instrumentaal arrangement, en dat vind ik toch net wat teveel, hoe sterk die teksten ook zijn en hoe kleurrijk de begeleiding ook is.

Deze plaat heb ik indertijd blind gekocht, en omdat ik zo lyrisch was over Different class wilde ik This is hardcore ook heel erg graag heel erg goed vinden. En na verloop van tijd lukte dat ook wel, en ik heb hem een tijdje redelijk veel gedraaid, maar nu ik hem na al die tijd weer eens beluister vind ik het toch wel een lange zit. Waar op Different class elk nummer bij de eerste draaibeurt al een soort superieure vanzelfsprekendheid had, klinkt bijna elk nummer hier alsof ze ontzettend veel moeite moesten doen om de melodieën een bepaalde schwung mee te geven opdat niemand zou kunnen horen wat een zware bevalling sommige nummers waren. TV movie is bijvoorbeeld best een mooi nummer met een lieve tekst, maar op de een of andere manier wil het maar niet loskomen en blijft de melodie slepen tot en met het aarzelende einde.
        Het lijkt wel alsof de ontgoocheling die als een rode draad door de teksten van dit album loopt ook z'n weerslag had op de manier waarop de nummers geschreven werden, met als resultaat een tekstueel bijzonder interessante maar muzikaal enigszins lusteloze en qua sound af en toe vrij troebele plaat (Party hard en A little soul vind ik bijvoorbeeld ronduit lelijk klinken, hoewel Help the aged en Seductive Barry dan juist weer zeer gedetailleerd en rijk klinken). Aan de enthousiaste reacties hier te lezen zal ik weinig tot geen medestanders hebben, maar dit album bevat eigenlijk maar weinig nummers waar ik echt ouderwets enthousiast over kan worden, hoe interessant en aangrijpend de thematiek ook is.
        Merkwaardig genoeg trekt het album naar mijn mening met de laatste drie nummers juist weer aan, hoewel dat trio op de lijst met favoriete tracks bijna onderaan staat. Maar Sylvia heeft een prachtige meeslepende melodie, en bij Glory days en The day after the revolution zijn de ironische teksten (eindelijk) in perfect evenwicht met de energieke en pakkende melodieën.
        Overigens, indachtig mijn goede ervaring met de bonus-CD van Different class heb ik van This is hardcore indertijd meteen de 2-CD-versie gekocht. Wat een teleurstelling: 40 minuten livemuziek van Glastonbury 1998, met zeven nummers van dít album en één van de voorganger. Het leuke van een liveplaat is dat je kan horen wat een band er inmiddels van heeft gemaakt wanneer de nummers een aantal maanden op tournee zijn gespeeld en "geleefd", maar om bij een studioplaat al meteen de livenummers toe te voegen terwijl die op dat moment eigenlijk nog hun definitieve vorm op het podium moeten krijgen, nee, dat vind ik echt lui. Een flinke afknapper.