Ik vind Freeway Madness dan weer een stuk leuker dan waarschijnlijk geacht wordt. De country-invloeden bevallen me eigenlijk prima, het geheel is toch iets vlotter gespeeld dan op Parachute het geval was en enkele songs vind ik oprecht erg goed. Het klinkt wat Amerikaanser en daarmee commercieler, maar alsnog hoor ik beduidend meer dynamiek en energie op dit album dan op het gros van de voorgangers. Mooi gitaarwerk ook op Allnight Sailor. Onion Soup doet me zelfs een beetje aan Blue Oyster Cult denken. Nog steeds niet helemaal mijn ding, maar zeker niet vervelend.

Tussenstand:
1. S.F. Sorrow
2. Freeway Madness
3. Parachute
4. Emotions
5. Get The Picture
6. The Pretty Things

Valt me toch behoorlijk tegen na S.F. Sorrow. Ik hoor betere songs dan op de albums voor die kraker, maar het tempo licht me te laag, het is allemaal erg laid back en het vonkt weinig. Wel een fijne 'warme' sfeer en tegen het einde hoor ik best een paar aardige liederen voorbij komen, maar ik ervaar hetzelfde als wat Ruud ook noemt: het wil maar niet tot me doordringen.

Tussenstand:
1. S.F. Sorrow
2. Parachute
3. Emotions
4. Get The Picture
5. The Pretty Things

Ik heb altijd gedacht dat The Moody Blues eerder waren met Days Of Future Passed, maar dit valt kennelijk niet onder rock opera. Geen ramp, want S.F. Sorrow is het helemaal voor mij. Behoorlijk stevig, atmosferisch, goed gezongen en heel veel sterke songs. Raakt met het afsluitende Loneliest Person zelfs nog de gevoelige snaar bij me. Als ik een minpunt zou moeten noemen, zou het zijn dat het album te kort is voor een groots verhaal. Waarmee ik gewoon eigenlijk wil zeggen: ik had meer gewild.

Tussenstand:
1. S.F. Sorrow
2. Emotions
3. Get The Picture
4. The Pretty Things

Het is allemaal erg glad en gelikt. Dit niets slecht, de bij vlagen bombastische pop/rock ligt immers best goed in het gehoor, maar het valt op dat de band hier toch steeds meer als duizenden andere bands begint te klinken. En gezichtsloosheid is in dit geval problematisch.

Tussenstand:
1. S.F. Sorrow
2. Silk Torpedo
3. Freeway Madness
4. Parachute
5. Emotions
6. Get The Picture
7. The Pretty Things
8. Savage Eye

Allegaartje van stijlen. Wat pop, wat rock, wat boogiewoogie, lichte country-vibes van het vorige album nog en soms wat lekker rockende passages. Bridge Of God vind ik bijvoorbeeld een hele goede track zelfs, fijn atmosferisch, groots en met een fijne gitaarsolo. Hier tegenover staat dan weer wel een belabberd lied als Is It Only Love. Ik heb verder door de vele pianopartijen ook een Elton John gevoel bij een aantal tracks (Singapore Silk Torpedo bijvoorbeeld, al zit daar ook nog een flinke The Who vibe overheen) en soms neigt het zelfs wat naar vroege hardrock. Al met al best plezierig en bij vlagen zelfs erg goed. Heb lang op een stevige 3.5 sterren gezeten, maar Belfast Cowboys haalde me alsnog over het iets te verhogen. Ik mag dit eigenlijk best wel.

Tussenstand:
1. S.F. Sorrow
2. Silk Torpedo
3. Freeway Madness
4. Parachute
5. Emotions
6. Get The Picture
7. The Pretty Things

Wow, dit is een flinke stap vooruit in vergelijking met de chaos die Imrama heette. Buiten Bitter Harvest, waar ik echt de cleane zang mis, zijn de nummers stuk voor stuk goede, solide tracks, waarop vooral Alan Avril's melancholische zang de hoofdrol opeist. Bitter Harvest lijkt helaas teveel op de wat saaiere black metal van het debuut en mist de melancholie die tracks als Dark Song en Autumn's Ablaze wel hebben. Die Keltische folklore is namelijk het onderdeel dat de band zo'n eigen sound geeft.

Maar goed, Journey's End is een erg fijne plaat te noemen, waarop de oppervlakkige extreme metal plaats maakt voor een niet minder intense, maar vooral veel meer majestueuze en melancholische sound. Op naar Spirit The Earth Aflame!

Voorlopige tussenstand:
1. A Journey's End
2. Imrama

Gewoon wederom een ijzersterke plaat van Primordial. Op het eerste gehoor lijken de nummers toegankelijker en minder zwaar, maar er zit een flinke portie dramatiek en melancholie in die het album erg zwaarmoedig maken. Het opzwepende, bijna new wave-achtige To Hell Or The Hangman is zelfs een van mijn favoriete Primordial tracks geworden en live kwam het allemaal fantastisch uit de verf.

Uiteindelijke lijst:
1. To The Nameless Dead 5*
2. Spirit The Earth Aflame 5*
3. Redemption At The Puritan's Hand 4.5*
4. Where Greater Men Have Fallen 4.5*
5. Exile Among The Ruins
6. Storm Before Calm 4.5*
7. A Journey's End 4*
8. The Gathering Wilderness 3.5*
9. Imrama 3*
Gemiddelde 4,28*

Op naar de volgende chronologische luisterbeurt en tijd om van powermetal eens te trekken naar iets stevigers. Primordial is een band die me altijd dierbaar is geweest, al is het in dit geval vooral de post-Spirit The Earth Aflame periode. Imrama en Journey's End zijn onlangs in mijn bezit gekomen, waardoor het ook hier leuk is om eens even te beluisteren wat voor groei een dergelijke band heeft doorstaan.

Imrama is een brok energieke chaos met een kutproductie, een drummer die alle kanten opgaat en een jonge Alan Avril die absoluut nog niet de wereldzanger is die ik hem nu noem. Halverwege het album begint het echter wel de goeie kant op te gaan en beginnen er in ieder geval duidelijke structuren in de songs naar boven te komen. Dit is ook het punt (vooral bij Let The Sun Set On Life Forever en To The Ends Of The Earth) waarop ik de potentie van de band eindelijk hoor en het idee heb dat het nog wel goed gaat komen. De gammele black metal die echter op de eerste helft gespeeld wordt, kan mijn hart niet sneller doen slaan. Gelukkig gaat het allemaal nog zoveel beter worden.

Potverdomme, hoe flikt deze band het iedere keer weer? Na net bijgekomen te zijn van To The Nameless Dead, valt het me ineens op dat het album dat hier net op volgt helemaal niet zoveel minder is dan de voorganger. Vergelijkbaar hoe Storm Before Calm helemaal niet veel minder goed was dan Spirit The Earth Aflame.

Dit album klinkt als een geestelijke opvolger van Spirit The Earth Aflame. Iets meer doomy passages met sfeervolle galmende leads, maar dan nog steeds met de opzwepende pagan vibe van To The Nameless Dead. Minpunten kan ik niet vinden, of het moet misschien het ietwat chaotische drumritme op Lain With The Wolf zijn. Uitschieters des te meer! No Grave Deep Enough is een weergaloze opener, terwijl Bloodied Yet Unbowed een enorm opzwepende tekst heeft. The Mouth Of Judas zo zomaar de eerste 'ballad' van de band genoemd kunnen worden, zonder hiermee tekort te schieten als Primordial song, terwijl The Puritan's Hand echt een fantastisch outro met zwalkende gitaarsolo heeft.

Wederom een album uit Primordial's discografie die het kopje 'fantastisch' mag hebben!

Tussenstand:
1. To The Nameless Dead
2. Spirit The Earth Aflame
3. Redemption At The Puritan's Hand
4. Storm Before Calm
5. A Journey's End
6. The Gathering Wilderness
7. Imrama

Verdomme. Ik wist dat Spirit The Earth Aflame een goed album is, maar dat het zo sterk was herinnerde ik me ook niet meer. Alan Avril heeft hier voor het eerst helemaal door hoe hij zijn cleane zang opperstebest in kan zetten en schotelt ons melancholische, doch treurige partijen voor waar mijn gemoed vol van schiet. Of het nu het treurige The Soul Must Sleep of het ultiem epische Children Of The Harvest is, het is epische pagan metal van de bovenste plank. Op het einde bespeur ik enkele Bathory tintjes, maar dan op een manier zoals Quorton het nooit had kunnen spelen of zingen.

Extra credits voor de spectaculaire baspartijen en stampende oorlogsdrums. Ze zorgen ervoor dat Primordial een band is, die uitblinkt in het vermijden van standaard metalsongstructuren en de sfeer echt het werk laten doen. Valt me nu pas op dat een band als Solstice ook duidelijk vergelijkbaar is. Absolute topkwaliteit!

Voorlopige tussenstand:
1. Spirit The Earth Aflame
2. Journey's End
3. Imrama

Na het fenomenale Spirit The Earth Aflame valt Storm Before The Calm eigenlijk helemaal niets tegen. Sterker nog, het is een verdomd goed album. In vergelijking met de voorganger is het allemaal net iets harder en directer, zodat het geen complete kopie genoemd kan worden en alsnog een eigen smoelwerk heeft. The Heretic's Age mag zich meteen een van de hardste Primordial nummers ooit noemen. Tevens was het de eerste track die ik ooit van de band hoorde als onderdeel van de Hammerheart Records cd die ik voor weinig aan mijn collectie kon toevoegen. Ik had nog nooit zoveel furie en melodie in een song gehoord. Fallen To Ruin is echter het absolute goud, met maniakale gesproken passages. Sons Of The Morrigan mag zich daarnaast terecht een live klassieker noemen, terwijl Hosting Of The Sidhe een prachtige soundscape is. Eigenlijk is er ook weinig op het album aan te merken, want 'net iets minder dan Spirit The Earth Aflame' mag geen kritiek genoemd worden.

Tussenstand:
1. Spirit The Earth Aflame
2. Storm Before Calm
3. A Journey's End
4. Imrama

Hoe een productie een album vakkundig om zeep kan helpen. Er zijn hier stuk voor stuk goeie nummers te zoeken, maar het is lastig om ze ook te vinden onder de grote hoeveelheid gruis en wol die voor mix moet doorgaan. De snaredrumsound klinkt als een set pannen en de prachtige baspartijen verzuipen compleet. Ook de zang staat slecht in de mix, waardoor ik het idee heb dat Alan Avril ook moeite moet doen om goed mee te komen in de nummers. Veel partijen klinken lang niet zo mooi en schoon als op de andere albums.

Slechts een tweetal nummers die er echt met man en macht bovenuit springen, en dat zijn End of All Times (Martyrs Fire) en The Coffin Ships. Waag het niet om live bij laatstgenoemde song het introductieverhaal te onderbreken, want Alan Avril lust je rauw. De tragische geschiedenis van de Ierse immigranten naar Amerika wordt neergezet alsof de band er zelf bij was. Avril klinkt alsof hij vanaf een grote cliff tegen de wind inschreeuwt, maar blijft wonderbaarlijk goed staande tussen het geweld van de zee. De tekst is tevens hartverscheurend:

'It feels like I've been here before
Here where the animals lay down to die
So we stood alone on a distant store
Our broken spirits in rags and tatters'

Na deze track had ik grote hoop dat het album alsnog wederom echt goed zou worden, maar tegen Cities Carved In Stone ben ik de aandacht weer een beetje kwijt. Met een betere productie had het album zeker een hogere score, nu is het vooral aardig.

Tussenstand:
1. Spirit The Earth Aflame
2. Storm Before Calm
3. A Journey's End
4. The Gathering Wilderness
5. Imrama

Dit was mijn eerste Primordial cd. Ik weet zodoende niet of het de kwaliteit van de cd is of het feit dat ik gewoon goede herinneringen aan deze tijd heb, maar To The Nameless Dead staat nog steeds als mijn favoriete Primordial-album en een van mijn favoriete albums allertijden. Ik kan niet anders dan opgaan in de opzwepende en strijdlustige muziek en merk nu extra hard hoe moeilijk het is om uberhaupt een favoriete track te noemen.

Is het de ophitsende opener Empire Falls? Het dreigende en loodzware As Rome Burns? Het verbroederende Heathen Tribes? Het werkelijk waanzinnige en furieuze Traitors Gate? Ik zou het niet kunnen zeggen, maar het album heeft geen zwakker moment waarop ik mijn aandacht verlies of verlang naar een nog te komen iets. De zang is in vergelijking met voorgaande albums zelfs weer wat rauwer en ruiger, maar het klinkt tegelijkertijd allemaal krachtiger en eerlijker. En laten we de productie niet vergeten, want in tegenstelling tot het in een theemuts opgenomen The Gathering Wilderness, zijn alle instrumenten hier goed uit elkaar te houden, is de de sound zwaar en helder tegelijk en komen de melodielijnen vele malen beter naar boven.

Er is geen enkele extreme metalalbum dat ik zo lief heb als To The Nameless Dead. Waar Spirit The Earth Aflame dichtbij ware perfectie zit in al zijn mooie doomachtige schoonheid, slaagt dit album er echter nog meer in om mij mezelf levend te laten voelen. Absoluut subliem.

Tussenstand:
1. To The Nameless Dead
2. Spirit The Earth Aflame
3. Storm Before Calm
4. A Journey's End
5. The Gathering Wilderness
6. Imrama

Where Greater Men Have Fallen stond nog goed in mijn geheugen, aangezien het in 2014 voor mij in mijn eindejaarslijst een tweede positie beklom. Het is echter wel een album dat enkele luisterbeurten nodig heeft om compleet te grijpen, dus met deze extra kennis is mijn album dan ook waarschijnlijk zeker een halve ster hoger dan ik hem de eerste keer zou geven.

Where Greater Men Have Fallen is wat mij betreft qua productie wel het meest vette album dat de band ooit heeft uitgebracht, aangezien werkelijk alle instrumenten goed tot hun recht komen en vooral loodzwaar klinken. Het is tevens het album dat het meest overeenkomsten heeft met het epic metal subgenre, aangezien ik helemaal bij het eerste nummer zelfs een Hail To England-era Manowariaanse sound hoorde. Gelukkig pakt de band het beste van deze band, om het nog beter te maken, want het blijft allemaal intelligenter, naargeestiger en beter uitgewerkt.

Als er een prijs zou zijn voor tofste songtitels, dan zouden Where Greater Men Have Fallen en Wield Lightning To Split The Sun met het grootste gemak met zilver en goud ervandoor gaan. Als het op beste songs aankomt, zouden het in dit geval Born To Night en Wield Lightning To Split The Sun zijn, waarop de galmende gitaarlijnen de aandacht het meeste opeisen. De prachtige zang maakt het nog even af. Deze hele marathon heeft me tevens doen beseffen dat Primordial zich ook nog eens in mijn toplijst van beste bands ooit plaatst.

Uiteindelijke lijst:
1. To The Nameless Dead 5*
2. Spirit The Earth Aflame 5*
3. Redemption At The Puritan's Hand 4.5*
4. Where Greater Men Have Fallen 4.5*
5. Storm Before Calm 4.5*
6. A Journey's End 4*
7. The Gathering Wilderness 3.5*
8. Imrama 3*

Gemiddeldes:
1. Sonata Arctica 4,33*
2. Primordial 4,25*
3. Helloween 3,9*
4. Iced Earth 3,81*

Ik vind dit na de twee ijzersterke voorgangers toch echt een flinke tegenvaller. Het album klinkt behoorlijk stuurloos met de enorme hoeveelheid verschillende stijlen en zangers. Helemaal in met betrekking tot het laatste geval denk ik iedere keer als Fisher en vooral Trower de mond opentrekken 'ja... moest dat nu echt?' Bij een band als Queen werkt het prima als de andere bandleden af en toe de zangpartijen overnemen, maar Brooker is toch echt bij Procol Harum de ultieme smaakmaker die de nummers beter inkleurt dan de andere twee heren.

Nu vind ik Wreck Of The Hesperus samen met de titeltrack wel de mooiste nummers, dus het is niet allemaal kommer en kwel. Ook All This And More is een prima track. Boredom is echter oersaai (zit hem in de titel?) en de flauwe blues op Juicy John Pink geeft me ook weinig om van te genieten. Crucifixion Lane gaf me gezien de tijdsduur nog hoop op een korte epic, maar door de zang van Trower en de wederom simpele blues, valt er hier niet veel uit te halen. Op het afsluitende Pilgrim's Process hoor ik de band matigjes A Whiter Shade Of Pale over doen, maar dan met veel mindere zang.

Jammer. De twee eerste albums voelden consistent en organisch, hier klinkt het eerder alsof iedereen zijn eigen ding wil doen. Slecht is het niet, maar na Shine On Brightly is het echt een behoorlijke tegenvaller.

Voorlopige tussenstand:
1. Shine On Brightly
2. Procol Harum
3. A Salty Dog

Valt me alsnog mee. Ik had op basis van de recensies verwacht dat het net zoals A Salty Dog een wat onevenwichtig allegaartje van stijlen zou zijn. In een bepaald opzicht klopt dit nog steeds wel, maar het materiaal is gelukkig toch wel nog een stukje beter. Opener Simple Sister heeft in ieder geval een lekkere groove, goed gitaarwerk en mooie orkestraties. Luskus Delph is tevens een prachtige ballad. Power Failure (inclusief drumsolo en hilarisch ingemixte publieksreactie) is ook een leuke track.

Trower's psychedelische bijdragen op Song For A Dreamer en Poor Mohammed zijn intrigerend. Als je het zijn gitaarwerk en composities afzet tegen de gehele sound van de band, snap ik wel hoe hij hier al aan het hinten was naar een solocarriere. In tegenstelling tot op A Salty Dog vallen deze composities echter niet door de mand en klinken ze in het grote geheel nog behoorlijk goed.

Broken Barricades is niet ijzersterk, maar ik had behoorlijk wat erger verwacht. Het maakt me wel extra benieuwd naar het vervolgalbum.

Voorlopige tussenstand:
1. Home
2. Shine On Brightly
3. Procol Harum
4. Broken Barricades
5. A Salty Dog

Vriendelijk popalbum zonder teveel franje of experimenten. Dat is ook meteen het grootste probleem, want ondanks dat het allemaal aardig klinkt, komt het niet in de buurt van de betere werken. Barokke pop met een goede productie en in de vorm van Nothing But The Truth een erg fijne opener. De eerste helft is wel beduidend het beste. Tegen het einde wordt het toch iets moeilijker om de aandacht erbij te houden.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. Exotic Birds And Fruit
7. A Salty Dog

Lastig om te bepalen of ik deze of Home beter vind. In eerst instantie gaf ik Home licht het voordeel van de twijfel omdat ik de afsluitende track Robert's Box toch beduidend minder goed vond dan de rest van het materiaal vond, maar bij herbeluisteren vraag ik me af waarom ik dit vond. Grand Hotel is sowieso duidelijk een van de beste albums die band heeft uitgebracht. Robin Trower wordt eigenlijk niet eens gemist, aangezien Mick Grabham een aantal prachtige solo's eruit gooit. Het album zelf is vooral groots en bombastisch en heeft een lekker consistente sound en volle productie. A Souvenir Of London mag in ieder geval al meteen de meest gewaagde tekst van Procol Harum tot nu toe zijn. Minder naargeestig dan zingen over dood en verdoemenis, maar zo'n speels deuntje onder een geslachtsziekte zetten is op zijn minst 'gewaagd' te noemen.

Bij vlagen ook weer lekker stevig. Vooral Toujours L'Amour en Bringing Home The Bacon hebben lekker volle gitaarpartijen. Helemaal de laatste track heeft een spectaculaire riff erin zitten. For Liquorice John en Fires (Which Burnt Brightly) zijn meer melodieuze en melancholische tracks. Ik lees hierboven iets over hoe een band als Keane best goed naar For Liquorice John geluisterd kan hebben. Ik ben het hier in principe mee eens, ware het niet dat deze band qua kwaliteit nooit in de buurt van deze track kan komen. Het met sopraanzang aangevulde Fires (Which Burnt Brightly) voelt frivool en kunstzinnig aan. Zeker ook een schot in de roos.

De keuze tussen een 4.5 en 5 sterren is lange tijd wikken en wegen geweest, maar als het aankomt op jaren '70 progrock merk ik toch dat ik hier stiekem net een klein beetje meer van geniet dan ik bijvoorbeeld deed van Genesis' Nursery Cryme omdat dit album als geheel net beter werkt (waar ik daar de hoogtepunten beter vind). Wegens het gebrek aan echt die ene ultieme keiharde kraker houd ik het hier dan toch op een 4.5, maar wel een van de meest stevige die ik tot nu toe heb uitgedeeld. Grand Hotel is in ieder geval een absoluut pareltje.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. A Salty Dog

Yes, gelukkig weer een flinke stap vooruit ten opzichte van het immens tegenvallende A Salty Dog. Ik was even bang met het weggaan van de orgelspeler, dat de band daardoor haar majestueuze karakter zou verliezen, maar het tegendeel is waar. Opener Whisky Train (lekkere bluesy hardrock-vibe met vurig gitaarwerk!) zette me dan ook wel op het verkeerde been, aangezien de rest van het album wel degelijk nog een flinke progvibe heeft. Bovenal: het album is behoorlijk duister!

The Dead Man's Dream doet tekstueel niet onder voor wat een band als Black Sabbath toen op hun debuutalbum prestenteerde:

We entered a graveyard and searched for a tombstone
The graves were disturbed, and the coffins wide open
And the corpses were rotten, yet each one was living
Their eyes were alive with maggots crawling

I cried out in fear, but my voice had left me
My legs were deformed, yet I moved quite freely
My head was on fire, yet my hands were icy
And everywhere light, yet darkness engulfed me

Een heerlijke horrorsfeer, terwijl de orgels, piano en zware gitaarpartijen zanger Brooker naar een ondergang begeleiden. Nothing That I Didn't Know en About To Die zetten de naargeestige sfeer voort. Waar eerstgenoemde een mooie met akoestische gitaar begeleide ballad is, is de tweede een wat meer opzwepende doch nog steeds dreigende progtrack. Barnyard Story/Piggy Pig Pig lijkt een thematisch tweeluik te zijn, waarbij de muziek wederom van ballad naar dreigende prog gaat. Tegen het einde wordt het gitaarwerk wederom erg fel, terwijl de pianopartijen voor een marcherend ritme blijven zorgen.

Whaling Stories is een prachtige epic die toont dat de band ook onder de 17:31 minuten van In Held T'was In I een bombastische track kan schrijven. Wederom fantastisch gitaarwerk! Zeker een van mijn favorieten van het album en van de band in het algemeen. Dat afsluiter Your Own Choice daarna tegenvalt, vergeef ik de band.

Lange tijd heb ik Shine On Brightly het voordeel van de twijfel gegeven, maar ik merk toch dat ik Home net een stukje beter waardeer. Het album heeft ondanks de afwisseling toch een vrij consistente sound en de thematiek is zeer aantrekkelijk naargeestig. Een fantastische plaat!

Voorlopige tussenstand:
1. Home
2. Shine On Brightly
3. Procol Harum
4. A Salty Dog

Vrij behoorlijke afsluiter van de marathon. Niet briljant zoals de bovenste vier die uiteindelijk de lijst sieren, maar beduidend beter dan het vrij slappe The Well's On Fire. Brooker's stem is wat mij betreft nog steeds heel erg te genieten, helemaal op het prachtige The Only One zit de soul er nog helemaal in. De productie is een stuk voller, het rockt allemaal net iets meer en in de vorm van Businessman, Can't Say That en het eerder genoemde The Only One ook echt een aantal hele mooie songs. Het zit in ieder geval weer wat meer in de richting van de klassieke sound. Ik heb in de tussentijd ook een aantal live-optredens van deze band gezien (vooral die in Denemarken met orkest is prachtig!) en ben in dat geval echt nog wel van mening dat men er zeker nog mag zijn. Er gaat toch echter niets boven het oudste werk, waarop de groep wat mij betreft toch echt bijzonder origineel en spannend voor de dag kwam. Leuke ontdekking geweest in ieder geval!

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel 4.5*
2. Home 4.5*
3. Shine On Brightly 4.5*
4. Procol Harum 4*
5. Broken Barricades 3.5*
6. Novum 3.5*
7. Exotic Birds And Fruit 3.5*
8. Something Magic 3*
9. A Salty Dog 3*
10. The Well's On Fire 3*
11. Procol's Ninth 2.5*
12. The Prodigal Stranger 2.5*
Gemiddelde: 3.5*

Ik geef toe dat ik voorheen alleen maar bekend was met A Whiter Shade Of Pale en het stiekem toch nog mooiere Homburg, maar na mijn Beatles-aversie bevestigd werd, wilde ik toch graag meer jaren '60 pop/rock/progbands gaan verkennen. Ondanks dat ik nu al best veel van The Moody Blues heb aangeschaft, was Procol Harum nadat ik de band onlangs na wat doorklikken op Youtube vond, toch een betere keuze.

Barokke rockmuziek, dat is de juiste omschrijving. Buiten het Beatles-esque Mabel en Good Captain Clack zijn het toch vooral de door blues en klassieke muziek-geinspireerde tracks als Conquistador (heerlijk basloopje), A Christmas Camel (mooi gitaarwerk!) en Kaleidescope (prachtige toetsen) die de aandacht het meeste trekken. Vooral het combinatie van de piano en het Hammond-orgel, zorgen voor prachtige composities, terwijl de stem van Gary Brooker mysterieus en soulvol is. Ondanks dat Sgt. Peppers me het beste beviel van alle Beatles-albums, geniet ik toch meer van de vollere en klassiekere zound die Procol Harum op dit album laat horen. Serieuzer en minder speels, maar bloedmooi in alle ernst.

Nog niet alles doet me evenveel (Mabel en Good Captain Clack), maar het debuut laat alvast een sterke belofte horen. Wonderbaarlijk dat beide nummer 1-hits (A Whiter Shade Of Pale en Homburg) nooit officieel op de eerste uitgaves hebben gestaan. Helemaal over de schoonheid van Homburg kan ik lang blijven doorpraten, maar aangezien deze niet officieel op dit album staan laat ik ze even buiten beschouwing. Ik voorzie dat deze plaat in de toekomst nog best kan stijgen in waardering in ieder geval.

Het was aan de score al af te lezen, maar Procol's Ninth is absoluut het minste werk dat de band tot nu toe heeft uitgebracht. Enkele aardige songs daargelaten (Pandora's Box, The Piper's Tune) is het album vooral erg simpel en ongelaagd (is dat een woord?). Geen symfo of prog, maar vooral wat meer standaard popstructuren met wat bluesy invloeden. Een complete ramp? Nee. Goed? Ook niet. Hoeft ook maar een keer beluisterd te worden om een duidelijk oordeel te kunnen vellen. Gelukkig zingt Brooker nog steeds wel mooi.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. Exotic Birds And Fruit
7. A Salty Dog
8. Procol's Ninth

Hoppakee, proto-progmetalroots gevonden! In Held Twas In I legt met zijn afwisselende ritmes en rauwe gitaarwerk in ieder geval een fundament voor een band als Opeth, waar Genesis de eerste epic nog moest schrijven en Pink Floyd nog hard aan het vogelen was hoe hun nummers structuur konden krijgen. Weergaloos nummer met veel verschillende sfeerimpressies, mooie teksten en vooral een heerlijk dreigende gitaarsound waarbij de Eric Clapton-sound nog net wat intenser gebruikt wordt.

Wish Me Well heeft meer een flink Cream-sausje (door het gitaarwerk), terwijl Skip Softly (My Moonbeams) en Rambling On beiden die galloperende prog-schwung ook hebben. Het laatste nummer is tevens lollig voordat Genesis doorhad hoe ze lollig moesten zijn. Als ik de gesprekken hier boven heb gevolgd, begin ik sowieso steeds meer de Brooker-invloeden bij Peter Gabriel terug te horen. Wat mij betreft een protoprogpareltje!

Voorlopige tussenstand:
1. Shine On Brightly
2. Procol Harum

Gelukkig weer een stapje beter dan Procol's Ninth, al komt het nog niet in de buurt van de vroegere periode. Zo eind jaren '70 hadden wel meer bands problemen met hun sound behouden in een tijd dat punk steeds populairder werd. Briljant is het album nog steeds niet, maar het is wel fijn om de klassieke sound toch weer enigszins te horen. The Worm And The Three is wel mooi, maar niet heel spetterend als ik het vergelijk met In Held T'was In I. Zonde dat dit dan de zwanenzang was. Wel benieuwd hoe het jaren '90 album klinkt.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. Exotic Birds And Fruit
7. Something Magic
8. A Salty Dog
9. Procol's Ninth

Euhm... dit had ik niet verwacht. De vraag is vooral: waarom bij elkaar komen als je de originele sound van je band zo verloochent? De drumsound is klinisch, de vele koortjes geven het geheel een rare gospelsound en het geheel klinkt ongelooflijk schoon en braafjes. In een bepaald opzicht te vergelijken met Genesis op We Can't Dance, maar dat album had toch beduidend betere songs en zang. En dan duren 51 minuten toch ineens wel erg lang. The Truth Won't Fade Away en The King Of Hearts zijn overigens best mooie tracks. All Our Dreams Are Sold heeft daarnaast ook best een aardige gitaarsolo. Voor de rest is het allemaal erg net niet. Ik hoop dat de twee albums uit dit decennium toch wat meer richting de roots zitten, want wie hier blij van is geworden... ik zou het niet weten.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. Exotic Birds And Fruit
7. Something Magic
8. A Salty Dog
9. Procol's Ninth
10. The Prodigal Stranger

Ik ga niet zo hard tegen het album in als Ruud, maar ik ben het er wel mee eens dat het een erg veilige plaat is geworden. Bij vlagen hoor ik de klassieke Procol Harum sound (The Emperor's New Clothes), maar andere momenten hoor ik eerder verwijzingen naar The Eagles of Sting. Het is vooral weinig prog, weinig rock en veel (barokke) pop. Ik vind Brooker echter wel nog steeds prachtig zingen en vind het een prima album voor op de achtergrond, maar ik hoop toch echt dat Novum nog iets meer vuur laat horen. So Far Behind is gelukkig wel weer een hele toffe song.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. Exotic Birds And Fruit
7. Something Magic
8. A Salty Dog
9. The Well's On Fire
10. Procol's Ninth
11. The Prodigal Stranger

Na de wat conventionele power metal van Stratovarius, leek het ons nu leuk om als volgende marathon een kort tussendoortje te houden met een band die niet bijster veel albums heeft en buiten een cultschare nooit een echte doorbraak gekend. Ik moet hier ook eerlijk bij zeggen, ik heb niet vaak zin om Psychotic Waltz aan te zetten, maar ben wel van mening dat het een van de meest interessante bands van de vroege jaren '90 was. Een soort van Fates Warning met meer ballen, bij vlagen een Annihilator die minder klinisch klinkt, of een technischere Queensryche. Het debuut stuitert in dat opzicht nog een hoop kanten op en varieert tussen technische thrash, all-out psychedelica, ballads die dan ineens weer ingetogen en te mooi voor woorden zijn (I Remember is een van de mooiste songs OOIT) en ronduit horror-achtige ongein.

Devon Graves is een bijzonder begenadigd zanger, die weigert om conventionele zanglijnen te produceren. IJzingwekkende gillen die King Diamond soms naar de kroon steken en iele, bijna onaardse zanglijnen a la Jon Arch. Grootste verschil is echter dat hij altijd zuiver is en Arch hier lang niet altijd op te betrappen was. Het is toch echter moeilijk om niet verbijsterd te zijn over hoe goed nummers als Another Prophet Song of I Of The Storm in elkaar zitten. A Psychotic Waltz is eveneens een waar pareltje te noemen. Ik moet ervoor in de stemming zijn, maar dan heb ik aan A Social Grace ook echt wel een waar progressief meesterwerk in handen.

Ik ga gek doen en stellen dat Bleeding mijn favoriete album van de band is en een nagenoeg perfect album. De meer grungy jaren '90 sound van Mosquito is niet compleet weg, maar het is opgegaan in een grotere sound waarbij oud en nieuw gecombineerd worden en een nieuwe stap maken. Meer metal, meer prog, meer melodie en bovenal nog beter schrijfwerk. Het eerste album waarbij ik alle songs goed vind. Ook blij dat de dwarsfluit op enkele tracks weer terug is, die geeft toch net een wat specialere insteek in de songs.

Ik heb A Social Grace wel een half puntje lager gegeven uiteindelijk. Ik merk dat ik dat album zeer intrigerend vind, maar het niet snel voor mijn plezier op zal zetten, omdat ik de muziek daarvoor net wat te grillig vind. De iets gestroomlijndere sound van Into The Everflow en Bleeding spreekt me dan toch verreweg het meeste aan. Need en My Grave zijn in ieder geval absolute favorieten, maar ik zou met gemak iedere song nogmaals aan kunnen zetten.

Voorlopige tussenstand:
1. Bleeding 5*
2. Into The Everflow 4.5*
3. A Social Grace 4*
4. Mosquito 3.5*

Gemiddeld: 4,25

Gemiddeldes:
1. Sonata Arctica 4,33*
2. Primordial 4,25*
3. Psychotic Waltz 4,25*
4. Stratovarius 4*
5. Helloween 3,9*
6. Iced Earth 3,81*

Ja, dit bevalt me dan toch net een tikje beter dan het grillige debuut. De scores zijn even hoog en dat is vanwege het feit dat A Social Grace gewoon wat spannender was, maar Into The Everflow zal ik veel eerder voor mijn plezier opzetten. De freaky thrash metal is niet heel duidelijk meer aanwezig, maar de psychedelische, trippy ongein komt vele malen beter naar voren. Vooral op de titeltrack komt de verlatenheid en melancholie goed naar voren in een langzaam opgebouwde track die in fantastisch gitaarwerk eindigt. De zang blijft wederom weergaloos! Er zijn weinig zangers die zo'n maniakale stem kunnen opzetten zonder in het terrein van lachwekkendheid te belanden. Compleet terecht dat Arjen Lucassen hem op The Human Equation als Agony neerzette. Ook leuk hoe het gitaarwerk bij vlagen dat neoklassieke tintje heeft in de solo's, maar altijd eindigt in een eigenzinnig schouwspel. Het spectaculaire drum/percussiewerk op Butterfly verdient ook een eigen vermelding. Meesterwerkje!

Voorlopige tussenstand:
1. Into The Everflow
2. A Social Grace

Mosquito zat in mijn herinnering als een minder broertje na twee goddelijke albums en dat blijft het op het moment ook. Het is allemaal wat ingetogener en minder freaky dan de voorgaande platen, maar heeft nog steeds wel de kenmerkende zang en weergaloze gitaarsolo's, maar verder valt de andere instrumentatie een beetje weg. De jaren '90 lieten in ieder geval een aardige grunge/alternative rock invloed achter bij de band, waardoor de technische thrash van het eerste album een beetje weg lijkt. Op

All The Voices, Dancing In The Ashes en Mindsong zijn beduidend de beste songs. Iets als Locked Down is mij veel teveel groove en weinig nuance. Het blijft allemaal ook iets minder hangen. Desalniettemin nog steeds beter dan een hoop bands uit die tijd, maar Mosquito is wat mij betreft terecht minder geliefd.

Voorlopige tussenstand:
1. Into The Everflow
2. A Social Grace
3. Mosquito

Lang niet verwacht, maar toch gekomen. Het is na 24 jaar wachten ook lastig om te bepalen waar ik dit album in de lijst plaats, want de sound is toch wel iets veranderd. Meer melodieuze doom in plaats van prog, maar nog steeds kwalitatief erg hoogstaand. Minder spannend en gewaagd, maar wel goed geschreven en meeslepend. Dat de band nog steeds songs als While The Spiders Spin of Demystified kan schrijven, pleit ook heel erg in het voordeel. De zang is nog steeds erg goed en de gitaarpartijen zwieren ook nog steeds. Allemaal vrij mid-tempo en best nog wat focus op toetsen en sfeervolle achtergronden, maar het siert een band op deze leeftijd dat ze nog steeds zulke mooie nummers kunnen schrijven. Een prima luisterplaat met een klein duister randje.

Eindstand:
1. Bleeding 5*
2. Into The Everflow 4.5*
3. A Social Grace 4*
4. The God-Shaped Void 4*
5. Mosquito 3.5*